Projekta introduceert gender checklist voor milieu-programma's

In een volle zaal van Courtyard by Marriott deden bijna 50 personen van diverse organisaties en ministeries op donderdag 12 december 2019 mee aan een workshop “Checklist voor gender-gevoelige projecten, programma’s en wetgeving”, welke werd georganiseerd door Projekta, in het kader van het SRJS Programma. De workshop was erop gericht een draft gender checklist voor milieu-gerelateerde programma’s voor te leggen aan de deelnemers en samen met hun de bruikbaarheid na te gaan en verbeterpunten mee te nemen.

Het was een van de vele activiteiten die Projekta reeds heeft uitgevoerd binnen het Shared Resources Joint Solutions (SRJS) programma,  een 5 jarig strategisch partnerschap tussen IUCN Nederland en WWF Nederland dat  in 16 landen wordt uitgevoerd. In Suriname zijn naast Projekta, ook de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden Suriname (VIDS), Amazone Conservation Team (ACT) Suriname, Green Heritage Fund Suriname (GHFS) en Tropenbos International Suriname (TBI-S) deel van hiervan via WWF Suriname.

Projekta bouwt binnen het SRJS-programma al een paar jaar aan de capaciteit van de partnerorganisaties op het gebied van gendergevoelig programmeren. Eerder werden er onder andere workshops georganiseerd om de organisaties de basis te leren van wat gender is, maar ook basis van gendermainstreaming en genderanalyse. 

Leren gender-gevoelig  programmeren is niet alleen belangrijk voor de SRJS-organisaties. In de aflopen maanden was er een toegenomen belangstelling vanuit andere organisaties en overheidsinstituten. Aan een groot deel daarvan heeft Projekta reeds een workshop ‘Kennismaken met Gender’ verzorgd.

Ook deze organisaties en instanties hadden grote belangstelling voor de workshop. Naast de SRJS-organisaties hebben medewerkers van de minsteries van Natuurlijke Hulpbronnen, Sociale Zaken en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Grond- en Bosbeheer, Defensie en het Kabinet van de President Coordinatie Milieu, alsmede UNDP, SuReSur, NIMOS (en het NIMOS-REDD+ kantoor), Anton de Kom Universiteit (waaronder het Institute for Women, Gender and Development Studies (IWGDS)), Stichting Bosbeheer en Bostoezicht (SBB), CELOS, Probios, Surinaams Rode Kruis, Vereniging van Saramaccaanse Gezagsdragers (VSG) / KAMPOS, Nationaal Coördinatie Centrum voor Rampenbeheersing (NCCR) en Stichting Fonds Ontwikkeling Binnenland (FOB) enthousiast geparticipeerd. 

Sharda Ganga heeft de deelnemers uitgelegd waarom een genderperspectief nodig is bij milieu-gerelateerde programma’s en waarvoor de gender checklist dient. Indien gender niet in acht genomen wordt, mis je bijvoorbeeld complementaire kennis, vaardigheden en percepties van leefomgeving, milieu en biodiversiteit. Verschillen in kwetsbaarheden en noden bij klimaatverandering worden zonder genderperspectief ook over het hoofd gezien. En, ook niet onbelangrijk, een genderperspectief komt de efficientie van een project ten goede. 

Bij een korte rondvraag moest een groot deel van deelnemers tot hun schaamte toegeven dat zij wel eens pas na aanvang van een project “gender hebben toegevoegd” omdat het moest van de donor. 

Om het voor organisaties makkelijk maken om op een laagdrempelige manier programma’s te ontwerpen, uitvoeren en/of evalueren (na te gaan hoe gender-gevoelig die zijn (geweest)) ontwikkelde Projekta drie gender checklists: een uitgebreide checklist voor projecten & programma’s; een verkorte versie van de checklist voor projecten & programma’s; en een checklist voor wetgeving.

Rayah Bhattacharji van Projekta heeft een presentatie gegeven van twee programma’s waarop Projekta de checklists heeft losgelaten, te weten REDD+ en de Global Climate Change Alliance+ (GCCA+) Flagship Initiative, en een wetgevingsproduct, de draft Natuurbeschermingswet, een product van het project ‘Onze Natuur Op 1’. 

Uit deze exercitie bleek onder andere dat er groot verschil was tussen beide projecten, voor wat gender mainstreaming betreft. Ook wordt het niet overal even diepgaand en consequent toegepast. De concept Natuurbeschermingswet is zeker niet gender-sensitief: in het proces van de totstandkoming is er geen rekening gehouden met de rollen en behoeften van mannen en vrouwen, en zelfs enkele bewoordingen in de wet zijn bewust niet gender-neutraal. 

Uit deze exercitie bleek duidelijk de noodzaak voor een gemakkelijke manier om elke fase van een project, programma of wet gender-sensitief aan te pakken.

Na aandachtig te hebben geluisterd, werden de aanwezigen aan het werk gezet. Nauwkeurig zijn zij nagegaan welke gaps en onduidelijkheden er zijn. De komende periode zal Projekta de ontvangen feedback verwerken, zodat de checklists uiteindelijk aangepast en geoptimaliseerd aan de toekomstige gebruikers kunnen worden uitgereikt. 

Afsluiting trainingen PCM en L&A

Zaterdag 10 maart vond de afsluiting plaats van de trainingstrajecten Project Cycle Management (PCM) en Lobby en Advocacy (L&A) welke PROJEKTA vezorgde in opdracht van het Kansfonds.

De trainingen duurden van oktober 2017 tot en met februari 2018. Het Kansfonds beëindigt in 2018 haar betrokkenheid bij projecten in Suriname, maar wilde nog een capaciteitsversterkingstraject aanbieden aan partnerorganisaties; deze twee trainingen waren daar deel van. Vanwege haar ervaring met trainingen in deze, benaderde de Pater Ahlbrinck Stichting (de lokale coördinator van het Kansfonds) Projekta voor het ontwerpen en verzorgen van de trainingen.

Christine Samson, voorzitter van de LAKS (Landelijke Adviescommissie Kansfond Suriname) benadrukte bij de opening het belang van de trainingen gegeven door Projekta, zeker ten tijde van deze economische crisis, beperkte donoren en vertrekkende fondsen. Bovendien is zij trots dat er zoveel organisaties gehoor hebben gegeven aan de oproep voor capaciteitsversterking.

Christine Samson, voorzitter van de Landelijke Adviescommissie
Kansfond Suriname, spreekt te aanwezigen toe

Aan de PCM training namen 32 deelnemers van 15 organisaties deel uit diverse districten, van Nickerie tot Sipaliwini. De trainingen combineerden klassikale sessies met doorlopende begeleiding van de deelnemers in het samenstellen van een projectaanvraag. Er zijn gedurende het trainings- en begeleidingstraject een aantal volwaardige projectaanvragen ontwikkeld, onder andere voor het bevorderen van gezonde voeding bij EBG-scholieren, onderzoek naar tweevingerige luiaards, het promoten van schaken bij het verbeteren van schoolprestaties van GLO-leerlingen in Brokopondo en diabetespreventie onder jongeren in Saramacca.

Deelnemer Maverick Boejoekoe van Youth Education
and Leadership Foundation presenteert projectdossier

Aan de Lobby en Advocacy training namen 27 deelnemers van 14 organisties deel. Ook deze training leverde een aantal eindproducten op, zoals advocacy key messages en speeches, en lobby- en advocacy-plannen, voor onder andere thuiszorg voor seniore burgers in Brokopondo, huisvesting voor mensen met een beperking, een Nationaal Plan van Aanpak tegen Dementie, en gerichte opleidingen voor leerkrachten voor het speciaal onderwijs.

Deelnemers Nancy Boldewijn en Kristine Luckham van de
Alzheimer Stichting houden hun speech

Bij de certificaatuitreiking presenteerde een deel van de organisaties hun projectdossiers en advocacy-plannen. De advocacy-cursisten moesten daarnaast hun speech aan het publiek voorhouden, een oefening voor “het echte werk”, voor als zij de kans krijgen hun issue te presenteren voor bijvoorbeeld een Minister of in de Nationale Assemblee.

One-pager Stichting Woonzorg Wiesje

Het publiek kreeg ook twee zogeheten one-pagers uitgereikt. Op dit informatieblad staat in het kort uitgelegd wat het probleem is waar aandacht voor wordt gevraagd en welke actie er dringend genomen moet worden om het probleem aan te pakken. De one-pagers van de Medische Zending Primary Health Care Suriname, waarin zij aandacht vragen voor de noodzaak van een doorgangshuis voor zwangere vrouwen in het binnenland, en die van Stichting Woonzorg Wiesje waarin aandacht gevraagd wordt voor inrichting van het nieuwe hoofdgebouw, zijn via deze link te lezen.

Ter afsluiting sprak Kristine Luckham van de Stichting Alzheimer en overige Dementieën in Suriname (SAODS) namens alle deelnemers haar dank uit naar het Kansfonds en Projekta. Niet alleen de training, maar ook de een-op-een begeleiding werd enorm gewaardeerd. Dat Projekta zich met passie heeft ingezet om de vaardigheden van de deelnemers en de kwaliteit van de projectdossiers en L&A-plannen naar een hoger niveau te tillen, betekende dat de deenemers flink door moetsen werken om hun huiswerk naar behoren te maken, maar deze betrokkenheid werd tegelijkertijd erg op prijs gesteld. 

De directeur van Projekta, Sharda Ganga, gaf aan dat het ook voor hen een intensief traject is geweest, maar dat het voor Projekta een genoegen was om met zoveel enthousiaste deelnemers te werken waarvan de meerderheid, ondanks de intensieve begeleiding, niet opgegeven heeft.

Een voorbeeld hiervan was het Blindencentrum (Nationale Stichting voor Blinden en Slechtzienden in Suriname, NSBS) tijdens de Lobby en Advocacy training. “De eerste dag van de training ging het helemaal niet, ze waren de wanhoop nabij en ik was streng. Je ziet dat mensen vaak opgeven, maar zij kwamen de volgende dag en hun speech was de beste! Ik vroeg: wat is er gebeurd? En ze vertelde dat ze niet hadden geslapen en de hele avond hebben zitten appen om eraan te werken. Zij geven niet op”. Ganga noemde hen een voorbeeld van doorzettingsvermogen. 

Kijk ook op onze Facebook-pagina voor een impressie en foto's van de trainingen.