Sport-, cultuur- en buurtorganisaties als veilige haven voor jongeren

Deel 3 uit een serie van 4 (themadag: Samen Sterk, afsluiting ABCS-programma)

De tweede reeks aan onderzoekresultaten zijn tijdens de themadag gepresenteerd onder de titel ‘Veilige Haven? De bijdrage van buurt-, sport- en cultuurorganisaties aan persoonlijke veiligheid en ontwikkeling’. Bij dit onderzoeksonderdeel is gekeken naar de rollen van buurt-, sport- en cultuurorganisaties op het gebied van persoonlijke veiligheid en ontwikkeling van deelnemers, de kenmerken van een ideale begeleider, hoe organisaties omgaan met relaties en seksualiteit en de genderverhoudingen binnen organisaties. 

Het onderzoek heeft uitgewezen dat organisaties naast de technische en recreatieve activiteiten, ook een meer praktische rol vervullen, variërend van het bieden van financiële ondersteuning tot het in orde maken van officiële documenten. Ook hebben organisaties regels ten aanzien van de schoolprestaties, omdat zij van mening zijn dat de sportieve en culturele activiteiten van hun pupillen geen negatieve gevolgen mogen hebben op hun schoolresultaten. Vandaar dat bij sommige organisaties jongeren worden geschorst als hun schoolprestaties slecht zijn. 

De ideale begeleider
Voor wat de ideale begeleider betreft, heeft het onderzoek uitgewezen dat deze naast technisch bekwaam te zijn, ook liefde, geduld en empathie moet tonen. Doorverwijzen en advies vragen zijn ook enkele eigenschappen van een ideale begeleider die genoemd zijn binnen het onderzoek. Begeleiders moeten op de hoogte zijn van welke instanties en personen zich buigen over de jeugd, seksualiteit, relaties en persoonlijke ontwikkeling.
Naast het coachen van pupillen is er voor begeleiders dus ook een rol weggelegd in het geven van advies en sturing aangaande het opbouwen van gezonde relaties. Er is daarom aan de begeleiders gevraagd welke onderwerpen er besproken worden naast de reguliere training. Enkele van de meest besproken issues op het gebied van seksualiteit en relaties die uit het onderzoek zijn gerold zijn omgaan met nieuwe gevoelens en aandacht, anticonceptie en seksuele geaardheid. Incest en seksueel geweld vallen daarentegen onder de onderwerpen die niet vaak worden besproken. 

Aan de aanwezigen op de themadag is ook voorgehouden dat het onderzoek heeft uitgewezen dat binnen een groot deel van de organisaties er geen concrete regels zijn of beleid is om jongeren te helpen gezonde relaties en banden te vormen die belangrijk zijn voor hun verdere ontwikkeling. Kledingvoorschriften, zoals geen rok boven de knie en een verbod op het aangaan van onderlinge liefdesrelaties zijn enkele van de regels die bij een klein aantal organisaties voorkomt. 

Begeleiders voelen zich ongemakkelijk bij het praten over seks, blijkt uit het onderzoek. Daarbij ontbreekt het een groot aantal begeleiders aan skills om hierover te kunnen praten met hun pupillen. Begeleiders die wel hierover praten, geven merendeel adviezen over hoe te praten met derden te praten (ouders, partners) of, in het geval van ongewenst seksueel gedrag, adviseren naar de politie te stappen.

Een andere opvallende constatering is dat praten over relaties en seksualiteit voornamelijk met meisjes wordt gedaan, waarbij veelal het meisje hoofdverantwoordelijk wordt gesteld voor eventuele gevolgen. Ook blijken organisaties en begeleiders nog onvoldoende equipped om met het vraagstuk van relaties en seksualiteit om te gaan vanuit een jeugdvriendelijke, gendergevoelige benadering. Dat weinig begeleiders getraind zijn in het praten over seks en seksualiteit, maar toch nog aangeven dit te zouden willen doen is ook een van de belangrijkste conclusies uit het onderzoek. 

Stereotype en Taboe
Het onderzoek heeft met betrekking tot de genderrelaties binnen de organisaties uitgewezen dat enerzijds het stereotype beeld van jongens en meisjes nog steeds overheerst: meisjes zijn lichamelijk zwakker, emotioneler, minder gemotiveerd, minder agressief. Jongens zijn sterker, agressiever, durven meer, laten hun problemen thuis, praten vrijer. In vergelijking met jongens wordt van meisjes ook gezegd dat ze serieuzer, geestelijk sterker en leergieriger zijn.

Er heerst nog altijd een duidelijk afgebakend beeld over welke sport- en cultuuractiviteiten ‘horen’ bij jongens en welke ‘horen’ bij meisjes. Voetbal is nog altijd een sport voor jongens en slagbal voor meisjes. Ook zijn er in organisaties verschillen in regels en beleid. En behandelen ouders hun sportende zoon of dochter verschillend. 

De aanwezigen luisterden stilletjes maar geïnteresseerd naar alle resultaten. Over het algemeen toonde het publiek zich bezorgd over hetgeen ze gehoord hadden. Het gesprek dat na de inleiding ontstond concentreerde zich rond het gebrek aan praten over seks en seksualiteit tussen volwassenen en jongeren. Gezien de maatschappelijke realiteit van onder andere het hoge aantal tienerzwangerschappen, werd er benadrukt dat ondanks het een taboe-onderwerp betreft, de noodzaak het bespreekbaar te maken hoog is. Helaas bleek ook uit de presentatie van de onderzoeksresultaten dat gender-trainingen die binnen het ABCS-programma georganiseerd werden weinig populair waren en slecht bezocht werden. 

Een hoopvolle uitkomst van het gesprek was dat een van de aanwezigen die verbonden is aan een sportorganisatie heeft aangegeven het komend jaar tenminste een keer te zullen praten over seks en seksualiteit met de pupillen. 

Het vierde en laatste deel van onze blogserie “Samen sterk een spotlight” zal zich richten op beleidsplannen, budgetten en andere vormen van financiering van sport en culturele activiteiten.

Voor meer informatie over eerder verschenen berichten in de serie klik hier.

Seks, een privilege voor mannen?

Dit zijn de eerste alinea’s van een essay geschreven door Imanah Biserta, student Sociologie, in het kader van het vak ‘Gender en Ontwikkeling’, welke zij in 2014 volgde aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname. Deze essay deelde zij onlangs met Projekta. Klik hier voor de volledige tekst (PDF, 690 kb).

‘We raise girls to cater to the fragile egos of men’. Zo begint een gedicht geschreven door Chimamanda Ngozi Adichie, een Afrikaanse schrijfster. Het moment waarop ik dit gedicht tegen kwam had ik eerlijk gezegd nog geen duidelijk idee van wat ik ermee wilde doen dus sloeg ik het op in mijn telefoon. Enkele weken gingen voorbij en ik bekeek video’s op youtube, las nieuwsberichten en las vele quotes op facebook die ik aan dit gedicht kon relateren. Ik kreeg steeds meer interesse om dit gedicht te gaan gebruiken voor het schrijven van een essay voor het vak Gender en Ontwikkeling. In Suriname komt het nog al vaak voor dat er bij zaken betreffende verkrachtingen, seksueel molest, aanrandingen enzovoort meestal uitspraken worden gedaan zoals: ‘maar dan moest ze niet met zo een korte rok op straat gaan’, ‘zij wilde het zelf ook want zij kwam op me zitten’, ‘wat deed ze dan zo laat op straat?’ en ga zo maar door. Er wordt dus de indruk gewekt alsof het meisje degene is geweest die ervoor heeft gezorgd dat dit haar is overkomen en er is dus een duidelijke ongelijkheid te merken als het gaat om de verantwoordelijkheid op het gebied van seksualiteit tussen mannen en vrouwen.

Gender en seksualiteit

De ongelijkheid op het gebied van seksualiteit begint al vanaf de tienerjaren waarbij jongens en meisjes vaak willen gaan experimenteren als het gaat om het hebben van seks. Bij de jongens wordt er vaak genoeg niet gelet op het aantal seksuele partners waarmee zo een jongen experimenteert, maar bij het meisje wordt er wel heel streng opgelet dat zij zichzelf op een ‘nette’ manier gedraagt en zo lang mogelijk wacht met het hebben van seks.

Van de mannen wordt er meestal verwacht dat hij het hef in handen moeten nemen en dat zij de vrouw moeten versieren, ervoor moeten zorgen dat het voorspel interessant genoeg is dat de vrouw opgewonden raakt en dat de vrouw haar hoogtepunt bereikt na het hebben van geslachtsgemeenschap. Van de vrouw wordt verwacht dat zij versierd moet worden, heel sensueel moet zijn tijdens het voorspel en niet teveel initiatief moet nemen, maar vooral ervan moet ‘genieten’ en dat zij het duidelijk moe laten merken wanneer zij van de seks geniet en haar hoogtepunt aan het bereiken is of heeft bereikt. Het wordt niet makkelijk geaccepteerd dat vrouwen aangeven wat zij wel of niet willen tijdens het hebben van seks, omdat de samenleving er een taboe van heeft gemaakt en ervoor heeft gezorgd dat het ego van de man in de slaapkamer niet geschaad wordt. De vrouw moet dus ervoor zorgen dat zij zich passief en kwetsbaar opstelt tijdens zowel het voorspel als het bedrijven van seks. Volgens de patriarchale genderideologie is de invulling van rol van de vrouw afhangende van de context aangeduid als te zijn zwak, volger, passief, monogaam, kwetsbaar enzovoort. Ook in de slaapkamer en op het gebied van het hebben van seks wordt deze invulling van de rol als sociaal geconstrueerd, maar vooral sociaal geaccepteerd gezien.

You owe me!

Op 24 mei 2014 is er een artikel gepubliceerd op www.dailymail.co.uk betreffende een jongeman van tweeëntwintig jaar wonende in Amerika, Eliot Rodger, die zeven mensen heeft vermoord, zeven mensen heeft verwond en vervolgens de hand aan zichzelf heeft geslagen. Het voorval was al een hele tijd in het nieuws in Amerika omdat mensen zich niet konden voorstellen dat zoiets zich kon voordoen zonder dat iemand het had kunnen voorkomen. Na de vele berichten over dit voorval te hebben gelezen en een video te hebben bekeken van de reden achter waarom deze jongeman het nodig vond om zo een daad te plegen werd het mij steeds duidelijker wat Chimamanda Ngozi Adichie met de uitspraak: ‘We raise girls to cater to the fragile egos of men’.

Als u hier klikt, vindt u het volledige artikel en kunt u verder lezen.