A Jaw De Kinderweek reikt kinderen geheim wapen aan

Terwijl achterop een groepje kleuters rustig zit te tekenen, luisteren de oudere kinderen van Goede Verwachting aandachtig naar Rachel van Projekta en juf Parris die vertellen over goede en slechte geheimen én hun geheime wapen.

Twee weken geleden organiseerde Stichting A Jaw De een kinderweek. In samenwerking met Projekta zijn er drie interactieve dagen ontwikkeld met activiteiten die gaan over geweld tegen kinderen. Dit is onderdeel van het pilotproject ‘Versterking van buurtorganisaties tegen huiselijk geweld met de focus op geweld tegen kinderen en gender gerelateerd geweld’ en wordt gefinancierd door het Kinderfonds van de Verenigde Naties (UNICEF) in Suriname.

Het pilotproject is gericht op het versterken van gemeenschapsorganisaties tegen huiselijk geweld, met de focus op geweld tegen kinderen. Als onderdeel hiervan hebben vijftien personen van gemeenschapsorganisaties Sari (Nickerie), BUPO (Pontbuiten en omgeving), Stibula (Latour) en A Jaw De (Goede Verwachting) verschillende trainingen gevolgd. De opgedane kennis zullen de buurtwerkers gebruiken om bewustwording te creëren over onder andere kindermishandeling bij kinderen en geweldloos opvoeden bij opvoeders in de buurten/districten waar de organisatie actief is.

De laatste activiteit van de A Jaw De Kinderweek vond plaats op zaterdag 8 oktober en begint met een korte herhaling van de vorige sessies. Wat hebben jullie onthouden van de vorige keer, vraagt Rachel aan de kinderen. Een paar kinderen zeggen dat ze geleerd hebben dat er verschillende vormen van kindermishandeling zijn. Fanatiek noemen ze verschillende vormen van lichamelijke mishandeling:

Slaan!

Baksen!

Zwepen!

Gevraagd naar andere vormen blijft het even stil. Een jongen probeert het voorzichtig: “Het is mishandeling dat die jongen is gaan schuilen onder de tafel.” Hij beschrijft de praatplaat van een kind dat getuige is van huiselijk geweld en zich verschuilt onder de tafel wanneer zijn ouders ruzie maken.

Rachel vraagt of ze nog weten dat je ook op een andere manier pijn kunt hebben en ze legt twee handen op haar borst. “Pijn in je hartje!”, roepen ze in koor.

Dat kinderen een wonderlijk geheugen hebben, bleek deze dag ook weer. “Dat van die Iphone 13 is ook kindermishandeling”. Na doorvragen blijkt dat ze bedoelen dat het emotionele verwaarlozing is dat wanneer een kind zijn moeder wil laten zien dat hij een goed cijfer heeft gehaald, zij alleen maar bezig is op haar telefoon en hem negeert.

Goede en slechte geheimen

Het spel dat ze donderdag hebben gespeeld met de groene en rode bordjes is ze ook bijgebleven. Hierbij kregen ze uitleg over goede en slechte geheimen. Ze vertellen enthousiast dat ze bij een goed geheim een groen bordje omhoog moesten houden. Een goed geheim duurt niet lang. Maar iemand die je een slecht geheim vertelt, wil dat je dat voor altijd bewaart, en dat je verdrietig wordt van slechte geheimen. Alle vormen van kindermishandeling, waar kinderen niets over mogen zeggen zijn slechte geheimen.

Vandaag krijgen de kinderen de opdracht om een slecht geheim op een voetje te schrijven. 

Het zien van al deze manieren van kindermishandeling bij elkaar, maakt duidelijk dat er nog veel werk te verzetten is. “Je hartje breekt,” zegt een meisje als antwoord op de vraag hoe je je voelt als deze dingen tegen je gezegd of gedaan worden.

Geheim wapen

Gelukkig kunnen ze een manier leren om hiermee om te gaan. Ze hebben namelijk een geheim wapen: praten! Omdat dit makkelijker gezegd is dan gedaan, krijgen de kinderen voorbeeldzinnen om mee te oefenen. Stel je wil iets dat je is overkomen vertellen aan je moeder, wat zeg je dan? Of je wilt de politie bellen, hoe begin je dan het gesprek? En wie zou je nog meer kunnen vertellen, wie in jouw omgeving zal naar je luisteren? 

Spelenderwijs worden de kinderen ervan overtuigd dat praten over nare dingen die ze meemaken een goed begin is van de oplossing. Om ook de slechte geheime die ze op het voetje hebben geschreven te bestrijden met hun geheime wapen, mogen ze op een ander voetje iets schrijven wat ze kunnen zeggen. Dit voetje mogen ze zelf op het andere voetje plakken, zodat het slechte geheim verdwijnt.

Deze eerste A Jaw De Kinderweek is zeker voor herhaling vatbaar: de kinderen van Goede Verwachting hebben het erg naar hun zin gehad en ze vonden het leerzaam.

“Ik ben blij dat ik dingen heb mogen komen leren. Dat van lichamelijke verwaarlozing wist ik niet. Eerst ging ik een kind met een gescheurde uniform uitlachen. Maar nu weet ik dat ik hem niet moet uitlachen, want ik weet niet wat er thuis gebeurt.”

Aan het eind van de dag gaven veel kinderen aan dat ze blij zijn dat ze geleerd hebben over hun geheime wapen. “Ik weet dat ik mijn geheime wapen heb en ook al ga ik stotteren, ik ga het gebruiken.” 

Team A Jaw De

Moord op vrouwen te voorkomen door een integrale aanpak

 “Wij moeten een breed front vormen en de krachten bundelen om femicide aan te pakken; wetgeving alleen zal het probleem niet oplossen”, stelde DNA-lid Soewarto Moestadja tijdens de online paneldiscussie “Modelwet tegen Femicide: een extra instrument in de strijd tegen gender-gerelateerd geweld”, die Projekta en Women’s Rights Centre (WRC) in het kader van Democratiemaand 2020 organiseerden op donderdag 10 november, Internationale Mensenrechten Dag. 

In haar presentatie pleitte Isaura Morsen van WRC voor het aannemen van een wet gebaseerd op de Inter-Amerikaanse Modelwet tegen Femicide, die speciaal is opgesteld voor landen die net als Suriname het Belem do Parà Verdrag (tegen Geweld tegen Vrouwen) hebben geratificeerd, maar nog onvoldoende voortgang boeken in het naleven van het verdrag.

Morsen geeft aan dat er aan beleid en wetgeving in Suriname nog veel schort. Er is nog geen formeel goedgekeurde Nationaal Beleidsplan Huiselijk Geweld, en het beleid functioneert niet optimaal: maatregelen zijn nog te verspreid, niet structureel, en er zijn zwakke systemen en instituten voor handhaving. Er zijn de laatste jaren belangrijke wetten aangenomen voor preventie van femicide, namelijk de Wet Bestrijding Huiselijk Geweld (in 2009) en de Wet Strafbaarstelling Belaging (in 2012), maar de Modelwet heeft een aantal voorzieningen die nog niet voorkomen in onze wetgeving, zoals schadeloosstelling van directe en indirecte slachtoffers,  richtlijnen voor onderzoek en vervolging, aangepaste vuurwapenregels, en het verliezen van ouderlijk gezag van plegers.  

Daarnaast spreekt de Modelwet ook over ondersteunende maatregelen zoals het instellen van een juridisch databank met alle cases van huiselijk geweld en femicide, zodat strafmaten consistent(er) worden toepast.

Afbeelding afkomstig uit de presentatie van Marcha Reumel

Inspecteur van politie en ressortcommandant Marcha Reumel, gaf aan dat meer dan 50% van de moorden op vrouwen gepleegd zijn door hun partner, terwijl dat voor slechts 10% van de moorden op mannen het geval is. Meestal hebben vrouwen die vermoord zijn een geschiedenis van huiselijk geweld of belaging (‘stalking’). Hoewel er de afgelopen jaren een toenemend aantal meldingen en aangiftes binnen komen van huiselijk- en seksueel geweld en er meer dossiers zijn gestuurd van politie naar het Openbaar Ministerie, zijn er echter niet meer daders veroordeeld, wat volgens Reumel aantoont dat het probleem zeer complex is voor zowel de politie als het Openbaar Ministerie. 

Vaak is het geweld of belaging voor langere tijd doorgegaan doordat vrouwen uit vrees of schaamte geen aangifte doen of hun aangifte intrekken, of dat de dader door het Openbaar Ministerie steeds in vrijheid wordt gesteld. Reumel staat, vanuit haar ervaringen in de praktijk ook achter beter beleid en wetgeving tegen femicide. 

 

Na de twee inleidingen gaven DNA-lid Soewarto Moestadja en DNA-ondervoorzitter Dew Sharman hun reacties. Moestadja toonde zich een uitgesproken voorstander van het aannemen van een Surinaamse versie van de Modelwet. De sterkste kant van de Modelwet ziet hij in het feit dat deze vrij breed en integraal van opzet is, en een goed houvast vormt voor het verder vormgeven en uitvoeren van beleid. Desondanks, stelt hij, moet er ook aandacht zijn voor de handhaving van de wet. 

Deze zorgen over wetshandhaving zijn voor DNA-ondervoorzitter Dew Sharman reden om iets sceptischer te staan tegenover het aannemen van nieuwe wetten. Hij stelt dat er meer gehaald kan worden uit het bestaand beleid: meer efficiëntie, meer awareness en meer samenwerking (binnen de overheid maar ook met het maatschappelijk middenveld).  

 

In de discussie die daarop volgde, werd ook veel aandacht gevraagd voor training, bewustwording en samenwerking. Diverse maatschappelijke organisaties die ook aan de discussie deelnamen, beschreven hoeveel zij reeds doen op dit gebied, maar wezen ook op de sleutelrol van de Staat Suriname als hoofdverantwoordelijke voor het waarborgen van mensenrechten. Moestadja en Sharman namen de uitdaging aan en gaven aan te willen bijdragen aan bredere gesprekken tussen DNA, overheid en het maatschappelijk middenveld over hoe om te gaan met deze gedeelde verantwoordelijkheid. Zij namen gelijk de eerste stap door de inleiders gelijk uit te nodigen om een presentatie over dit onderwerp te houden voor de DNA-Commissie Mensenrechten. Projekta en andere maatschappelijke organisaties zullen die gelegenheid benutten om nogmaals aandacht de vragen voor de in september 2020 opgestelde Prioriteiten Tegen Geweld.  

Met deze discussie sloot Projekta de Democratiemaand 2020 af.