A Jaw De Kinderweek reikt kinderen geheim wapen aan

Terwijl achterop een groepje kleuters rustig zit te tekenen, luisteren de oudere kinderen van Goede Verwachting aandachtig naar Rachel van Projekta en juf Parris die vertellen over goede en slechte geheimen én hun geheime wapen.

Twee weken geleden organiseerde Stichting A Jaw De een kinderweek. In samenwerking met Projekta zijn er drie interactieve dagen ontwikkeld met activiteiten die gaan over geweld tegen kinderen. Dit is onderdeel van het pilotproject ‘Versterking van buurtorganisaties tegen huiselijk geweld met de focus op geweld tegen kinderen en gender gerelateerd geweld’ en wordt gefinancierd door het Kinderfonds van de Verenigde Naties (UNICEF) in Suriname.

Het pilotproject is gericht op het versterken van gemeenschapsorganisaties tegen huiselijk geweld, met de focus op geweld tegen kinderen. Als onderdeel hiervan hebben vijftien personen van gemeenschapsorganisaties Sari (Nickerie), BUPO (Pontbuiten en omgeving), Stibula (Latour) en A Jaw De (Goede Verwachting) verschillende trainingen gevolgd. De opgedane kennis zullen de buurtwerkers gebruiken om bewustwording te creëren over onder andere kindermishandeling bij kinderen en geweldloos opvoeden bij opvoeders in de buurten/districten waar de organisatie actief is.

De laatste activiteit van de A Jaw De Kinderweek vond plaats op zaterdag 8 oktober en begint met een korte herhaling van de vorige sessies. Wat hebben jullie onthouden van de vorige keer, vraagt Rachel aan de kinderen. Een paar kinderen zeggen dat ze geleerd hebben dat er verschillende vormen van kindermishandeling zijn. Fanatiek noemen ze verschillende vormen van lichamelijke mishandeling:

Slaan!

Baksen!

Zwepen!

Gevraagd naar andere vormen blijft het even stil. Een jongen probeert het voorzichtig: “Het is mishandeling dat die jongen is gaan schuilen onder de tafel.” Hij beschrijft de praatplaat van een kind dat getuige is van huiselijk geweld en zich verschuilt onder de tafel wanneer zijn ouders ruzie maken.

Rachel vraagt of ze nog weten dat je ook op een andere manier pijn kunt hebben en ze legt twee handen op haar borst. “Pijn in je hartje!”, roepen ze in koor.

Dat kinderen een wonderlijk geheugen hebben, bleek deze dag ook weer. “Dat van die Iphone 13 is ook kindermishandeling”. Na doorvragen blijkt dat ze bedoelen dat het emotionele verwaarlozing is dat wanneer een kind zijn moeder wil laten zien dat hij een goed cijfer heeft gehaald, zij alleen maar bezig is op haar telefoon en hem negeert.

Goede en slechte geheimen

Het spel dat ze donderdag hebben gespeeld met de groene en rode bordjes is ze ook bijgebleven. Hierbij kregen ze uitleg over goede en slechte geheimen. Ze vertellen enthousiast dat ze bij een goed geheim een groen bordje omhoog moesten houden. Een goed geheim duurt niet lang. Maar iemand die je een slecht geheim vertelt, wil dat je dat voor altijd bewaart, en dat je verdrietig wordt van slechte geheimen. Alle vormen van kindermishandeling, waar kinderen niets over mogen zeggen zijn slechte geheimen.

Vandaag krijgen de kinderen de opdracht om een slecht geheim op een voetje te schrijven. 

Het zien van al deze manieren van kindermishandeling bij elkaar, maakt duidelijk dat er nog veel werk te verzetten is. “Je hartje breekt,” zegt een meisje als antwoord op de vraag hoe je je voelt als deze dingen tegen je gezegd of gedaan worden.

Geheim wapen

Gelukkig kunnen ze een manier leren om hiermee om te gaan. Ze hebben namelijk een geheim wapen: praten! Omdat dit makkelijker gezegd is dan gedaan, krijgen de kinderen voorbeeldzinnen om mee te oefenen. Stel je wil iets dat je is overkomen vertellen aan je moeder, wat zeg je dan? Of je wilt de politie bellen, hoe begin je dan het gesprek? En wie zou je nog meer kunnen vertellen, wie in jouw omgeving zal naar je luisteren? 

Spelenderwijs worden de kinderen ervan overtuigd dat praten over nare dingen die ze meemaken een goed begin is van de oplossing. Om ook de slechte geheime die ze op het voetje hebben geschreven te bestrijden met hun geheime wapen, mogen ze op een ander voetje iets schrijven wat ze kunnen zeggen. Dit voetje mogen ze zelf op het andere voetje plakken, zodat het slechte geheim verdwijnt.

Deze eerste A Jaw De Kinderweek is zeker voor herhaling vatbaar: de kinderen van Goede Verwachting hebben het erg naar hun zin gehad en ze vonden het leerzaam.

“Ik ben blij dat ik dingen heb mogen komen leren. Dat van lichamelijke verwaarlozing wist ik niet. Eerst ging ik een kind met een gescheurde uniform uitlachen. Maar nu weet ik dat ik hem niet moet uitlachen, want ik weet niet wat er thuis gebeurt.”

Aan het eind van de dag gaven veel kinderen aan dat ze blij zijn dat ze geleerd hebben over hun geheime wapen. “Ik weet dat ik mijn geheime wapen heb en ook al ga ik stotteren, ik ga het gebruiken.” 

Team A Jaw De

Jongeren Sophia’s Lust in onderhandeling met ministeries

“Ik schrijf alles op, zodat ik bewijs heb”, aldus Sedrick van 16 jaar. Zo jong als ze zijn, en totaal nieuw in het onderhandelen met beleidsmakers, toch kennen deze jongeren het principe van accountability al zeer goed. Alles wat hen beloofd is door dienstverleners en beleidsmakers tijdens de Rondetafel bijeenkomst van afgelopen zaterdag 28 november, hebben zij vastgelegd. Op deze manier kunnen zij de volwassenen wijzen op hun beloftes en hen verplichten deze na te komen.

Met deze Rondetafel bijeenkomst maakte PROJEKTA de cirkel rond. Een jaar geleden begonnen wij te werken op Sophia’s Lust. De eerste sessie (in de vorm van een filmavond) vond plaats in de kerk ‘God’s Rivier’ op het project. Hier werd ook de laatste bijeenkomst, de Rondetafel dus, georganiseerd.  

Tijdens de Rondetafel komen jongeren, lokale en nationale dienstverleners en beleidsmakers van diverse ministeries bij elkaar, om oplossingen te vinden voor problemen die het leven van jongeren betreffen. Sophia’s Lust is de tweede pilot-locatie van het programma “Working together for Adolescent Development in Suriname”. Dit programma is participatief. Dat wil zeggen: de jongeren en alle mensen die met jongeren te maken hebben, moeten zelf kunnen zeggen wat ze nodig hebben, en hoe er met ze moet worden omgegaan. Ze moeten ook zelf in de gaten houden of iedereen zijn werk goed doet en zijn afspraken nakomt. Dit wordt ‘monitoring’ genoemd.

Participanten waren onder andere mensen werkzaam op de ministeries van ‘Transport, Communicatie en Toerisme’, ‘Onderwijs, Wetenschap en Cultuur’ en ‘Sport- en Jeugdzaken’. UNICEF was ook aanwezig, want zij ondersteunt dit programma dat PROJEKTA in opdracht van de Presidentiële Werkgroep voor Integraal Kinder- en Jeugdbeleid uitvoert.

Sophia’s Lust versus Moengo

De eerste pilot-locatie was Moengo, daar begon PROJEKTA in 2014 met dit programma. Toen PROJEKTA begin dit jaar begon te werken op Sophia’s Lust, kwamen wij er al gauw achter dat het alles behalve hetzelfde was als Moengo. Belangrijke verschillen bleken dat er minder sprake is van een ‘gemeenschapsgevoel’, er zijn minder lokale dienstverleners, de aanwezige dienstverleners wonen niet allemaal in het gebied, er zijn geen jongerenorganisaties, er wordt minder gebruik gemaakt van e-mail en zowel de jongeren als volwassenen zijn slechter telefonisch bereikbaar.

Net als in Moengo bleek het een uitdaging om de jongeren aan ons te binden. Van diegenen die we tijdens de eerste meeting ontmoetten, bleven er enkelen komen. Rondlopen op het project en met voorbijgaande jongeren te kletsen bleek een effectievere aanpak om jongeren te enthousiasmeren voor trainingen. Naast het versterken van de kennis en capaciteiten van de jongeren, wilde PROJEKTA er tijdens de trainingssessies achter komen wat de belangrijkste problemen van de jongeren zijn en welke oplossingen zij zelf graag zien.

Het resultaat van deze dag is het Actieplan Jongeren Sophia’s Lust. Hierin staat de geplande acties op het gebied van geweld en drugs (Recht op Veiligheid); vroege schoolverlaters en gebrek aan vaktrainingen (Recht op Onderwijs); tienerzwangerschappen (Recht op Gezondheid); en onvoldoende mogelijkheid tot sportieve en culturele activiteiten (Recht op Recreatie).

Het gehele Actieplan kunt u hier bekijken.

Een week later vond ook de Rondetafel van Moengo plaats. Lees hier het verslag van deze bijeenkomst.

Lees in de volgende blogartikelen meer over de activiteiten die PROJEKTA met de jongeren van Sophia’s Lust ondernam:

• Filmdag Sophia’s Lust naar een jongerenactieplan
• Sophia’s Lust jongeren dromen van hun toekomst
• Jongeren uit Sophia’s Lust

Jongeren in Moengo onderhandelen over hun toekomst

Nieuwe schoolboeken, sporttrainers voor naschoolse activiteiten, toegang voor een ieder tot het zwembad dat staat op het (Suralco) Stafdorp, een mediatheek, meer voorlichting over veilige seks, meer politiesurveillance, en een schoolbus zonder gaten in de vloer en in het dak zodat “we niet met paraplu’s hoeven te zitten als het regent”.

Op zaterdag 5 december gingen jongeren van Moengo over deze en andere wensen in onderhandeling met lokale en nationale dienstverleners: mensen, organisaties en instanties die werken voor en met jongeren. Onder de aanwezigen waren afgevaardigden van de ministeries van ‘Binnenlandse Zaken’, ‘Onderwijs, Wetenschap en Cultuur’, ‘Regionale Ontwikkeling’ en ‘Sport- en Jeugdzaken’. UNICEF was ook aanwezig, want zij ondersteunt dit programma dat PROJEKTA in opdracht van de Presidentiële Werkgroep voor Integraal Kinder- en Jeugdbeleid uitvoert.

Het programma is participatief. Dat wil zeggen: de jongeren en alle mensen die met jongeren te maken hebben, moeten zelf kunnen zeggen wat ze nodig hebben, en hoe er met ze moet worden omgegaan. Ze moeten ook zelf in de gaten houden of iedereen zijn werk goed doet en zijn afspraken nakomt. Dit in de gaten houden heet “monitoring”.

De “onderhandeling” van 5 december heette een Rondetafel en werd gehouden in de Recreatiehal bij het Moengo Stadion. Anderhalf jaar geleden vond hier ook de eerste Rondetafel bijeenkomst plaats. Destijds was de hal afgeladen met jongeren en volwassenen van Moengo. Het resultaat was een enorme wensenlijst waarvan lang niet alles realiseerbaar (b)leek te zijn. Ditmaal nodigden wij alleen de jongeren en lokale dienstverleners uit die het afgelopen jaar met ons gewerkt hebben. De trainingen die wij het heel jaar door verzorgden, hebben duidelijk hun vruchten afgeworpen. De jongeren wisten goed onder woorden te brengen waar zij behoefte aan hebben. Ondanks dat het spannend en wat onwennig blijft om als gelijkwaardigen met volwassenen in gesprek te gaan, beviel dit zowel de jongeren als de aanwezigen erg goed. De lokale dienstverleners hebben “hun” jongeren het afgelopen anderhalf jaar zien groeien. De nationale dienstverleners waren onder de indruk van de mondigheid van deze jongeren. PROJEKTA is uiteraard erg trots.

De uitkomst van de Rondetafel bijeenkomst is het Actieplan Moengo Jongeren 2016.

De volgende problemen bleken ook dit jaar nog het belangrijkst om aan te pakken: geweld en drugs; vroege schoolverlaters en gebrek aan vaktrainingen; tienerzwangerschappen; en onvoldoende mogelijkheid tot sport, cultuur en andere vormen van recreatie.

Dat betekent dat jongeren niet volop gebruik kunnen maken van respectievelijk de volgende rechten: recht op veiligheid; recht op onderwijs; recht op gezondheid; en recht op recreatie (waaronder sport en cultuur).

Bent u benieuwd welke wensen de jongeren hebben en welke beloftes de lokale en nationale dienstverleners hebben gemaakt, leest u dan hier het volledige Actieplan.

Naast het Actieplan 2016 is er nog een belangrijk document opgesteld in samenwerking met de jongeren en volwassenen van Moengo: een rapportage van de monitoring van het Actieplan 2014/2015. In deze rapportage staat of, door wie en hoe de acties van het eerste Actieplan zijn uitgevoerd. Ook staan hier de uitgevoerde activiteiten in welke op de Moengo Kalenders stonden en de projecten die door UNICEF financieel worden ondersteund, met behulp van PROJEKTA zijn opgesteld, onder begeleiding van de PAS worden uitgevoerd.

In totaal zijn er de afgelopen periode 59 activiteiten voor jongeren in Moengo gerealiseerd. U kunt hier het volledige rapport lezen.

Wilt u meer lezen over de activiteiten en trainingen die PROJEKTA heeft gegeven in Moengo, lees dan de volgende artikelen:

• Dans, drum en meer in Moengo
• Monitoring Moengo Actieplan voorJongeren
• Ministeries getraind in monitoring Moengo Actieplan
• Jongeren van Moengo delen hun ervaringenin docu-film

Ministeries getraind in monitoring Moengo Actieplan

Na de jongeren van Moengo en het Moengo Netwerk van dienstverleners, waren gister de ministeries aan de beurt om uitgebreid te kijken naar de monitoring van het ‘Moengo Actieplan voor Jongeren’. Met grote interesse namen zij het monitoringssysteem en de daarbij horende monitoringstools door. Deze tools heeft Projekta ontworpen om bijvoorbeeld het opstellen van (tussentijdse) rapportages makkelijker te maken. Hiermee zal het jeugdbeleid niet alleen makkelijker te monitoren zijn, het zal ook gestructureerder uitgevoerd kunnen worden. De deelnemers gaven aan erg blij te zijn met de vragenlijsten die ze kunnen gebruiken om activiteiten en projecten te evalueren.

De deelnemers zijn ambtenaren van de ministeries van Sport- en Jeugdzaken, Binnenlandse Zaken, Welzijn (voorheen SoZaVo), Arbeid (voorheen ATM), Volksgezondheid, Justitie en Politie Regionale Ontwikkeling, en Onderwijs, Wetenschap en Cultuur. Deze ambtenaren zijn aangewezen als zogenaamde focal points binnen het programma dat Projekta in samenwerking met de Presidentiele Werkgroep Kinder- en Jeugdbeleid en UNICEF uitvoert, waarbij er gestreeft wordt een integraal (ministerie oversteigend) jeugdbeleid op te zetten.

Sophia’s Lust jongeren dromen van hun toekomst

Op woensdag 29 juli had PROJEKTA een bijeenkomst met zo’n 20 jongeren van Sophia’s Lust. Daarbij spraken zij over de problemen die zij ervaren en de oplossingen die zij graag zien. De meest genoemde problemen zijn geweld, drop-outs, een gebrek aan sport- en recreatie, en tienerouders.

Veel van de problemen herleiden de jongeren terug aan het gebrek aan sport- en recreatiemogelijkheden, omdat die mogelijkheden zouden kunnen bijdragen aan een ander soort vorming dan ze op school meekrijgen, en ook een bezigheid zijn voor verveelde jongeren.

 De resultaten van deze en andere bijeenkomsten worden bij elkaar gebracht in een voorgesteld actieplan van de jongeren zelf, waarin zij aangeven wat ze graag veranderd willen zien in Sophia’s Lust. Dit voorstel zal besproken worden met de volwassenen die er voor moeten helpen zorgen dat de acties worden uitgevoerd: de mensen van de RGD, de wijkkantoor van Sociale Zaken, de Politiepost, en anderen, maar ook de medewerkers van verschillende Ministeries.

PROJEKTA werkt namelijk sinds eind 2013 nauw samen met UNICEF om een deel van het ‘Integraal beleidsplan voor kinderen en adolescenten’ op een duurzame manier uit te voeren. Dit beleidsplan is ontwikkeld onder leiding van de ‘Presidentiële werkgroep integraal kinder- en jeugdbeleid’. Binnen dit raamwerk worden de werkzaamheden van de diverse ministeries gebundeld en wordt het prioritiseren van de activiteiten begeleid. Er zijn hiervoor twee pilot-gebieden uitgekozen: Moengo en Sophia’s Lust.

PROJEKTA is betrokken geweest bij het pilot-project in Moengo, waarbij het Moengo Actieplan voor Jongeren is gemaakt, en het Moengo Netwerk van Dienstverleners voor Adolescenten is opgestart. 

Dans, drum en meer in Moengo

Eind vorig jaar begeleide PROJEKTA een aantal organisaties bij het schrijven van een projectvoorstel gericht op de ontwikkeling van kinderen en jongeren in Moengo. Deze projectvoorstellen konden zij indienen bij UNICEF. Zeven voorstellen zijn uiteindelijk goedgekeurd en een aantal projecten is inmiddels in volle gang.

Leerkrachten van de basisscholen in Moengo worden sinds een aantal weken getraind in het geven van lessen in batik en borduren. Hierdoor kunnen zij, na afronding van dit “train de trainers”-onderdeel, de opgedane kennis en vaardigheden overdragen aan op de kinderen. Hetzelfde geldt voor dans en drum. Drie weken geleden is het “train de trainers”-onderdeel van dit project gestart. Een aantal potentiële trainers wordt klaargestoomd om Javaanse en Marron danslessen te kunnen geven. Anderen worden opgeleid tot Apinti drum leraar. Vorige week is ook het Schoolsporttoernooi van start gegaan. Hierover berichten wij later meer.

De begeleiding van de organisaties uit Moengo maakt deel uit van een samenwerkingsverband tussen PROJEKTA, UNICEF en diverse overheidsinstanties.

Integraal beleidsplan voor kinderen en adolescenten

Suriname telt ongeveer 96.000 adolescenten (een vijfde van de totale populatie) die geconfronteerd worden met uitdagingen op het gebied van educatie, gezondheid, bescherming en participatie. Om deze uitdagingen aan te pakken is het ‘Integraal beleidsplan voor kinderen en adolescenten: het actieprogramma 2012-2016’ ontwikkeld, welke geleid wordt door de ‘Presidentiële werkgroep integraal kinder- en jeugdbeleid’. Binnen dit raamwerk worden de werkzaamheden van de diverse ministeries gebundeld en wordt het prioriteren van de activiteiten begeleid. Om dit beleidsplan te ondersteunen, heeft UNICEF een samenwerkingsprogramma ontwikkeld: ‘Working together for Adolescent Development in Suriname (2013-2015)’.

PROJEKTA werkt sinds eind 2013 nauw samen met UNICEF om het ‘Integraal beleidsplan voor kinderen en adolescenten’ op een duurzame manier uit te voeren. PROJEKTA is in deze verantwoordelijk voor het ontwerpen van de projecten en activiteiten, alsmede de planning, implementatie, monitoring en rapportage. Basisprincipes zoals gender, mensenrechten en participatie (in het bijzonder onder meisjes) zijn in deze uiteraard van groot belang.

PROJEKTA in Moengo en Sophia’s Lust

Het doel van dit project is om adolescenten in Moengo en Sophia’s Lust de mogelijkheden te geven en hen te ondersteunen in het maken van verantwoordelijke keuzes aangaande hun gezondheid, persoonlijke ontwikkeling, relaties en toekomst. Daarbij stimuleren we actieve participatie in besluitvorming welke hun sociale en psychologische omgeving betreft. Dit zal bereikt worden door middel van het versterken van de nationale en lokale kaders en door middel van het versterken van de capaciteiten van adolescenten in deze gemeenschappen.

PROJEKTA is van het einde van 2013 tot midden 2014 betrokken geweest bij het pilot project in Moengo om technische assistentie te verlenen. Door middel van het ontwerpen, organiseren en faciliteren van community participatory planning processes, werd de gemeenschap gemobiliseerd om te participeren, werd de capaciteit van de leden van de gemeenschap aangemoedigd en versterkt (met name dienstverleners werkzaam met jongeren en jongeren zelf), en is er een brug geslagen voor de dialoog tussen het netwerk bestaande uit een tiental leden van maatschappelijke organisaties en de beleidsmakers. Het Moengo Netwerk is hier een van de positieve gevolgen van. 

In maart 2015 zijn we een zelfde proces gestart in Sophia’s Lust.