Projekta staat stil bij Internationale Dag voor de Rechten van het Kind

Omdat het vandaag, 20 november, Internationale Dag voor de Rechten van het Kind is, brengen wij de het thema Kinderrechten van het tweede BINI Monitoringsrapport (2017 - augustus 2019) opnieuw onder de aandacht.

Bij het thema Kinderrechten is er over de periode januari 2017 tot en met augustus 2019 gekeken naar drie onderwerpen: geweld tegen kinderen; voorschoolse educatie; ondersteuning en begeleiding van kinderopvangtehuizen. 

In november 2017 heeft het Integraal Kinderbeschermingsnetwerk (IKBeN), onder coördinatie van het Ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting, een doorstart gemaakt. Het doel van het netwerk is om op een geïntegreerde manier te werken aan de bescherming van kinderen. Dit is geen overbodige luxe na het vernemen van de treurige conclusies uit het rapport ‘Geweld tegen kinderen in Suriname’, welke het Institute for Graduate Studies and Research (IGSR), met ondersteuning van UNICEF, in opdracht van De Nationale Assemblée (DNA) in 2017 heeft uitgevoerd. Uit het onderzoek blijkt dat 81 procent van kinderen (2-14 jaar oud) tenminste één vorm van gewelddadig psychisch of fysiek geweld heeft ondergaan.

Voorts is er een Nationaal Actieplan Kinderen 2019-2021 ontwikkeld, wat in maart 2019 is afgerond. Betrokken ministeries zijn vervolgens in augustus 2019 gestart met het vertalen van het Nationaal Actieplan Kinderen in operationele werkplannen, die zijn afgerond in oktober 2019.

Het Bureau Voorschoolse Educatie (BVE) is in mei 2017 ingesteld en heeft een coördinerende taak bij de voorschoolse educatie. Activiteiten zijn onder andere de screening van driejarigen en de monitoring en begeleiding van hen. 

De nood voor crisis kinderopvang is hoog, maar de ondersteuning vanuit de regering is onvoldoende, terwijl instanties vanuit die regering zelf een dringend beroep doen op opvangtehuizen waarvan bekend is dat zij niet aan de kwaliteitseisen voldoen (gebrek aan gekwalificeerd management en personeel, veel te hoge bezetting voor beschikbare faciliteiten). 

Klik op de tabel om het hele thematische rapport over Kinderrechten te lezen. 

Download hier het volledige rapport.

Virtuele ontmoeting tussen community en national level organisaties tegen geweld

Op woensdagavond 26 augustus organiseerde Projekta een virtuele kennismaking tussen gemeenschapsorganisaties en organisaties die zich op nationaal niveau bezig houden met de strijd tegen geweld tegen kinderen, seksueel en huiselijk geweld. Deze activiteit is onderdeel van het programma ‘Hear Us Now (HUN): Bringing the Voices of Local Communities into the National Dialogue against Domestic and Sexual Violence’ dat Projekta begin 2019 gestart is met financiële ondersteuning van het European Instrument for Democracy & Human Rights (EIDHR).

Tijdens deze kennismaking werd ook het concept peer-to-peer coaching in de praktijk gebracht, waarbij de lokale organisaties hun ervaringen konden delen en vragen konden stellen aan de experts van de meer ervaren organisaties. 

Gemeenschapswerkers tijdens het nationale seminar
over mensenrechten in november 2019

Aan deze interactieve online meeting deden 47 personen van 22 organisaties mee, waaronder de gemeenschapsorganisaties Stibula, Sari en The Hub, en national level organisaties zoals Surinaamse Vereniging voor Psychologen en Orthopedagogen, Youth Advocacy Movement (YAM), Stichting tehuis voor vrouwen in crisissituaties (STICRIS) en Stichting Ilse Henar-Hewitt Juridische Bijstand voor vrouwen. 

Vragen, advies en inzichten tijdens kennismaking

De vragenronde heeft veel waardevolle informatie en inzichten opgeleverd. De vragen waar de gemeenschapsorganisaties antwoord op zochten bleken zich op drie vlakken te concentreren: opvang, juridische bijstand/justitie; jongeren engagement/outreach; stigma van slachtoffers.  

Tijdens de uitwisseling van ervaringen bleek onder andere dat er een gap is in de hulpverlening voor jongeren tussen de 17 en 21 jaar. Wanneer zij geconfronteerd worden met huiselijk geweld, of bijvoorbeeld door hun ouders op straat worden gezet, zijn er nauwelijks plekken waar zij terecht kunnen voor hulp of (kort) verblijf. Eén van de community leiders die werkt op Latour gaf aan dat deze problematiek de afgelopen maanden verergerd is, omdat vanwege de maatregelen om de verspreiding van Covid-19 tegen te gaan, de vrijheid en mogelijkheid van deze jongeren om sociale activiteiten te ondernemen en zich te ontspannen ernstig beperkt is. 

De andere gemeenschapswerkers beamen dit: de problemen waarmee ze geconfronteerd worden, blijven zich, in deze Covid-19 situatie, opstapelen. De stress van ouders slaat (soms letterlijk) over op hun kinderen of op elkaar. Ook al zijn er geen landelijke officiële cijfers bekend, het aantal gevallen van huiselijk geweld is in deze periode toegenomen. 

Er is ook meer bewustwording nodig over seksueel geweld, want er is nog steeds sprake van stigmatisering van slachtoffers van seksuele mishandeling. Een organisatie die zich ontfermt over meisjes die seksueel misbruikt zijn, staat geregeld voor een dilemma: hoe kun financiële middelen binnenhalen voor de nodige professionele begeleiding van kinderen en jongeren zonder dat de hele samenleving weet dat het kind misbruikt is 

Omdat alle aanwezigen het erover eens waren dat wegwerken van dit stigma decennia kan duren, zal de focus moeten liggen op het vergroten van de weerbaarheid.

“We moeten realistisch zijn want het stigma is er al duizenden jaren. Terwijl maatschappelijke awareness belangrijk is, moeten we vooral de weerbaarheid versterken, veerkracht opbouwen. De juiste begeleiding en het delen van jouw ervaring en de ervaring van andere slachtoffers die er bovenop zijn gekomen, kan hoop en kracht geven”, gaf Gloria Lie Kwie Sjoe van de stichting Weid mijn Lammeren aan. 

Door slachtoffers weerbaar te maken, kunnen zij beter omgaan met het bestaande stigma. Door hen een luisterend oor te bieden en begrip te tonen, zullen zij zich minder misplaatst voelen. Het draagt bij aan hun mentale herstel en zij zullen zich ook verder kunnen ontwikkelen tot gezonde burgers die sterk in hun schoenen staan. Een aanwezige psychologe benadrukte wel dat veel voorlichting geven en preventie onverminderd belangrijk blijven. Mensen die beleid maken moeten daar ook de ruimte voor krijgen. 

Behalve de uitwisseling van deze ervaringen, zijn er ook tips gegeven over telefonische hulplijnen, opvang voor acute gevallen van geweld, en juridische bijstand voor senioren die slachtoffer zijn van huiselijk geweld op financieel gebied (bijvoorbeeld dat hun kinderen hun AOV inpikken).

Lobby & advocacy tegen geweld

Het doel van het HUN-programma is tweeledig: om community organisaties te kunnen laten werken in hun eigen omgeving aan tegengaan van geweld, en dat de stem van gemeenschappen ook gehoord wordt in nationale discussies en beleid ten aanzien van geweld (lobby & advocacy).

Zo is er een toolkit ontwikkeld met verschillende bewustwordingsproducten waaronder spelletjes, zelftesten en quizzen, handleidingen en folders die de gemeenschapsorganisaties kunnen gebruiken in hun eigen omgeving.

 

In het kader van lobby & advocacy zijn de deelnemers getraind en begeleid om hun eigen verhaal te vertellen; zodat zij de realiteit van de gemeenschap vanuit hun beleving delen met anderen, ook de beleidsmakers. Tijdens het nationale seminar over Mensenrechten in november 2019 hebben vier organisaties de bevindingen van hun lokale onderzoeken gepresenteerd.

Presentatie lokaal onderzoek in Flora door The Hub tijdens de seminar over
mensenrechten in november 2019

In februari 2020 hebben de organisaties besproken welke rol zij kunnen en willen spelen in de strijd tegen geweld en wat zij daarvoor nodig hebben. Ondanks dat het beoogde vervolgtraject vanwege Covid-19 zich noodgedwongen verder online voortzette, is het resultaat een prioriteitenlijst van acties die nodig zijn om geweld uit te bannen die door 36 lokale en nationale organisaties is samengesteld en ondertekend. Deze lijst zal binnenkort tijdens een virtuele bijeenkomst worden aangeboden aan beleidsmakers en andere stakeholders. 

Totstandkoming prioriteitenlijst voor L&A afgelopen februari 2020

Al was het niet de intentie om een formeel netwerk te starten, toch is er tijdens de virtuele meeting een basis gelegd voor waardevolle samenwerkingsverbanden. Directeur van Projekta Sharda Ganga, die optrad als facilitator van de virtuele meeting, concludeerde tevreden: “Netwerken is een werkwoord, en er is vanavond gewerkt!”

Community organisaties geven voorlichting over seksueel en huiselijk geweld

Op 25 en 26 september organiseerde Stichting Double Positive voorlichtingssessies over respectievelijk huiselijk geweld en kindermishandeling voor de cliënten en enkele personeelsleden van de stichting. Stichting Double Positive is een organisatie die ondersteuning biedt aan mensen die met het HIV virus leven en aan hun families.

Beide sessies zijn verzorgd door Marisca Leter van stichting Double Positive. Zij heeft de afgelopen maanden een training gevolgd van Stichting Projekta om seksueel en huiselijk geweld bespreekbaar te maken binnen de eigen organisatie en voor de doelgroep van de organisatie middels verschillende soorten bewustwordingsactiviteiten.

De deelnemers aan deze training  mochten een subsidie (grant) aanvragen bij Projekta voor een klein pilot project voor het uitvoeren van bewustwordingsactiviteiten voor hun eigen doelgroep.

De eerste dag, 25 september, is de sessie gestart met een oefening uit het SDV bewustwordingspakket. hierbij hebben de aanwezigen zelf kunnen ervaren hoe snel mensen, ook zij dus, over het algemeen over gaan tot het toepassen van geweld om hun zin te krijgen.

Verder hebben de aanwezigen op de eerste dag meer geleerd over wat huiselijk geweld precies inhoudt. Voor enkele van de aanwezigen was er slechts sprake van huiselijk geweld“ wanneer een man een vrouw slaat of als een man een vrouw geen geld geeft”. Deze training heeft de aanwezige cliënten en personeelsleden het inzicht gegeven dat huiselijk geweld veel meer dan dat is. Bijvoorbeeld dat er ook sprake van huiselijk geweld is als ouderen geslagen worden door hun kinderen of kinderen die onderling met elkaar vechten waar vooral de machtsverhouding duidelijk een rol speelt.

Het is gebleken dat de aanwezigen wel heel veel wisten over het onderwerp, maar dat ze de situaties die zij tegenkwamen, of kenden, niet benoemden als een vorm van geweld. Tijdens de training hebben de mensen ook enkele tips meegekregen wat ze kunnen doen indien ze slachtoffer zijn van huiselijk geweld of wat ze het best kunnen doen om een slachtoffer te helpen.

De sessie is afgesloten met een dance fitnesssessie onder leiding van Georgeddy Main. Zij is opgeleid tot community sportcoach binnen het programma “Community Sport voor Inclusiviteit en Gendergelijkheid”, welke wordt gefinancierd door de Nederlandse Ambassade. Deze dance fitnesssessie was erop gericht om de aanwezigen in het bijzonder de vrouwen bewust te maken van het belang van bewegen.

Op de 2^e dag is het onderwerp ‘kindermishandeling’ aan de orde gekomen. Het doel was om de ouders bewust te maken van hun eigen gedrag jegens hun kinderen. De sessie heeft de aanwezigen meer inzicht gegeven in de verschillende vormen van kindermishandeling en wat kindermishandeling inhoudt.

Ook in deze sessie hebben de mensen tips meegekregen hoe ze zich op kunnen stellen als volwassenen naar hun eigen kind(eren) toe, maar ook naar andere kinderen die ze tegenkomen. Deze tips hebben enkele aanwezigen meteen tot nadenken gezet. Ze kwamen erachter dat ze bepaalde situaties anders aan konden pakken. Het feit dat het een luchtige sessie was, heeft gemaakt dat mensen zich genoeg open durfden te stellen om veel vragen te stellen en eigen ervaringen te delen. Dit is een belangrijk doel van het “Hear Us Now” programma van Projekta. Mensen moeten zich op hun gemak kunnen voelen om over seksueel en huiselijk geweld te praten binnen hun organisatie/buurt/gemeenschap. 

De ouders konden middels een zelftest nagegaan hoe vaak ze geweld toepassen in de opvoeding van hun kinderen. Er zijn ook tips gegeven hoe je geweldloos kunt opvoeden. Het geven van complimenten was voor de ouders een hele grote eye opener, omdat ze in de meeste gevallen alleen reageren op regels die de kinderen verbreken. Een ouder gaf huilend aan dat ze veel geleerd heeft, omdat ze veel sloeg, vooral haar dochtertje. De ouders zullen voortaan complimenten geven als de kinderen iets goeds doen en zullen meer praten.

 De bewustwordingsactiviteiten zijn onderdeel van het programma “Hear Us Now”. Het programma “Hear Us Now” wordt gefinancierd door de European Fund for Democracy and Human Rights. Het programma vormt samen met het programma “Community Sport voor Inclusiviteit en Gendergelijkheid”, dat uitgevoerd wordt als partnerschap tussen Projekta, de Nederlandse Ambassade in Suriname en ISA (International Sport Alliance), een tweejarig traject van versterking van gemeenschapsorganisaties om geweld tegen te gaan en gendergelijkheid binnen sport te bevorderen.

Projekta gestart met training voor bewustwording rond seksueel en huiselijk geweld

Projekta heeft al twee succesvolle trainingsdagen achter de rug binnen het Sexual and Domestic Violence (SDV) trainingstraject voor community organisaties.

Community werkers van verschillende organisaties uit Paramribo, Para, Wanica, Commewijne en Nickerie zijn op zondag 31 maart vol enthousiasme gestart met de training. Aan het begin van de eerste trainingsdag is er samen met de community werkers gekeken naar de voorwaarden waaraan een begeleider, coach of buurtwerker zou moeten voldoen, zodat ouderen, jongeren of zelf mogelijke slachtoffers zich op hun gemak kunnen voelen om de activiteiten van de organisatie te bezoeken, maar ook om hun verhaal kwijt te raken. Van onbesproken gedrag zijn, voorbeeldfiguur zijn, niet veroordelen of beoordelen, je grenzen kennen en die duidelijk stellen voor het kind, zijn enkele van de voorwaarden die naar voren zijn gekomen. 

Gender, mensenrechten en huiselijk geweld

“Wat hebben mensenrechten en gender nu te maken met seksueel en huiselijk geweld”, was de vraag van vele community werkers. Alvorens ze deze vraag zelf konden beantwoorden, is het begrip ‘geweld’ helemaal ‘uitgepakt’. Vervolgens hebben de community werkers op een creatieve manier geleerd wat gender is. Hierdoor zijn ze achter het verschil gekomen tussen gender en sekse, want voor vele was gender alleen een ‘vrouwen ding’. 

Ook hebben de community werkers meer inzicht gekregen in de genderrollen en gendersocialisatie, waarbij er ook gekeken is naar de traditionele genderrollen die worden toegewezen aan mannen en vrouwen. De community werkers moesten ook aandacht besteden aan het brainstormen over gendersocialisatie mechanismen zoals familie, school, religie en media. Via het mechanisme ‘familie’ krijgen meisjes bijvoorbeeld mee dat zij moeten helpen schoonmaken en leren koken, maar ze mogen niet sleutelen aan de auto. Bij lichamelijke opvoeding op scholen worden jongens meteen gestimuleerd om aan voetbal mee te doen en geweerd bij slagbal. Dit zijn slechts twee van de voorbeelden die zijn aangehaald door de community werkers.

Om tot het verband te komen tussen gender en huiselijk geweld, zijn de community werkers aan de slag gegaan met het maken van een genderboom. In de gender boom wordt zichtbaar op welke manieren onderliggende waarden en normen bijdragen aan genderongelijkheid en aan huiselijk geweld.

Nadat het verband tussen gender en huiselijk geweld gelegd is, is het onderwerp ‘mensenrechten’ aan de orde gekomen. De verschillende verdragen die door Suriname zijn geratificeerd zijn kort belicht tijdens de training, met een speciale focus op de Universele verklaring van de Rechten van de Mens en de Seksuele en Reproductieve Rechten. Met de opgedane kennis over gender en mensenrechten, zijn de community werkers aan de slag gegaan om het verband tussen huiselijk geweld en mensenrechten zelf te zoeken.

Enkele van de dingen die de community werkers zeker meenemen is dat gender veel meer is dan ze dachten, dat het te maken heeft met kracht en macht, en dat gender geen ‘women in control’ is.

 Geweld tegen kinderen

Op de tweede dag van de training, 7 april, hebben de community werkers meer geleerd over geweld tegen kinderen. Met de kennis die ze opgedaan hebben tijdens de eerste training over gender en mensenrechten, hebben ze zelf een definitie gevormd voor kindermishandeling. Hun eigen definitie hebben ze vervolgens mogen vergelijken met een wetenschappelijke definitie van kindermishandeling. Tijdens deze training is er aandacht besteed aan de vormen en de gevolgen van kindermishandeling. Ook hebben ze mogen leren wat de verschillende vormen allemaal inhouden en ook het verschil tussen verkrachting en seksueel misbruik.

Deze community werkers zijn actief binnen verschillende organisaties waar ze met hun eigen doelgroep tal van activiteiten uitvoeren, dus als community werker moet je zeker ook in staat zijn om de vormen van kindermishandeling te signaleren. Met het oog hierop, hebben de community werkers meer inzicht gekregen in de signalen en gedragskenmerken voor elke vorm van kindermishandeling. 

Geheimen vertellen

We hebben wel allemaal iets in ons leven die we niet leuk vinden en vinden het heus niet prettig om het aan een ander te vertellen.

Tijdens deze training moesten de community werkers juist iets opschrijven wat ze aan niemand zouden willen vertellen, en doen alsof ze deze aan iemand anders zouden afstaan. Dit was voor velen helemaal niet makkelijk, omdat ze zich angstig voelden, ze wisten niet wat de andere persoon ermee zou doen, ze twijfelden als degene het wel zou begrijpenMet deze oefening hebben de community werkers zelf mogen ervaren wat het proces is om een geheim te vertellen. De community werkers zijn erop voorbereid hoe om te met de geheimen die kinderen ze toevertrouwen.

Dit weekend zullen de community werkers de gesprekstechnieken aanleren die ze toe kunnen passen bij kinderen. 

Het programma “Hear Us Now” wordt gefinancierd door de European Fund for Democracy and Human Rights. Het programma vormt samen met het programma “Community Sport voor Inclusiviteit en Gendergelijkheid”, dat uitgevoerd wordt als partnerschap tussen Projekta, de Nederlandse Ambassade in Suriname en ISA (International Sport Alliance), een tweejarig traject van versterking van gemeenschapsorganisaties om geweld tegen te gaan en gendergelijkheid binnen sport te bevorderen.