Hoor ons nu: Wiedja van Stichting Sari

Tijdens de virtuele presentatie van de 'Prioriteiten tegen Geweld' op donderdag 10 september, vertelde een aantal community organisaties over wat zij nodig hebben om meer te betekenen in de strijd tegen huiselijk en seksueel geweld, inclusief geweld tegen kinderen.

Hier is het verhaal van Wiedja van Stichting Sari, een organisatie die zich inzet voor meer genderbewustzijn en economische weerbaarheid van (met name) vrouwen in Nickerie.  

(De Prioriteiten Tegen Geweld zijn voortgekomen uit het Hear Us Now programma dat Projekta uitvoerde met financiering van de EU. Lees er hier meer over.) 

Wiedjawatie Jawalapersad tijdens een training aan vrouwen uit de polders over huiselijk geweld

Stichting Sari (Sarnam Nari) is opgericht in 2001 en gevestigd in Nickerie. Het doel van onze organisatie is om de achtergestelde Nickerianen i.h.b. de vrouwen genderbewust en economisch weerbaar te maken. Huiselijk Geweld is jammer genoeg al lange tijd een zorgpunt van de overheid en maatschappelijke organisaties, ook in Nickerie.

Binnen het project “Hear Us Now” van Projekta hebben wij als organisatie ons mogen verdiepen in wat seksueel geweld, huiselijk geweld en kindermishandeling allemaal inhoudt. Met de opgedane kennis, heeft dit project ons ook in staat gesteld om verschillende bewustwordingsactiviteiten te organiseren binnen de Nickeriaanse gemeenschap. We zijn vanaf december 2019 gestart met geven van voorlichting over seksueel en huiselijk geweld aan de vrouwen in de polders, VOJ-scholieren en opkomende verpleegkundige en ziekenverzorgers. Helaas zijn we in maart gestopt met de fysieke voorlichtingsactiviteiten vanwege covid-19.

Stichting Sari geeft infosessie over geweld aan COVAB Nickerie

Binnen het “Hear Us Now” project hebben wij van Sari ook een onderzoek mogen doen over “Huiselijk Geweld” in Nickerie met een bijzondere focus op incest.

Uit het onderzoek is gebleken dat slachtoffers meestal weinig kennis hebben over waar ze hulp moeten gaan zoeken, waardoor ze geïsoleerd worden van de gemeenschap en het geweld blijft maar plaatsvinden. De slachtoffers kunnen hun verhaal niet kwijt bij familieleden, omdat het geweld in sommige gevallen een “open geheim” is binnen de familie. Er is een enorm taboe rond seksueel en huiselijk geweld. Bij Hindoestanen hoor je niet te praten over seksueel en huiselijk geweld, want het zal een schande voor de familie zijn als anderen erachter komen. Slachtoffers die aankloppen bij Sari, proberen we door te verwijzen naar professionele instanties voor verdere hulp, omdat wij als organisatie slechts het eerste aanspreekpunt zijn voor slachtoffers. Ook zijn we gevestigd in Nieuw Nickerie, terwijl Nickerie veel groter is. Slachtoffer in de polders van Nickerie kunnen bijvoorbeeld niet terecht bij ons voor hulp omdat:

1. de afstand te groot is en ze zijn vaak genoeg financieel afhankelijk van hun partner

2. ze vaak genoeg niet beschikken over een mobiel

Sommige van de slachtoffers die ons hun verhaal toevertrouwen willen bijvoorbeeld uit hun thuissituatie en anderen willen gewoon dat het geweld moet stoppen.

Jammer genoeg zijn er in Nickerie geen meldpunten in de verschillende ressorten, waar slachtoffers makkelijk naar toe zouden kunnen gaan voor hulp. De verschillende politiebureaus hebben wel een slachtofferkamer, maar alleen die van Nieuw Nickerie heeft personeel. Terwijl seksueel en huiselijk geweld overal voor komt in Nickerie en niet alleen in Nieuw Nickerie.

Wiedja vertelt het verhaal van Stichting Sari tijdens de presentatie
van de Prioriteiten tegen Geweld op 10 september 2020

Ook zijn er in Nickerie weinig instanties die zich bezighouden met het begeleiden en de opvang van deze slachtoffers. Als gemeenschapsorganisatie hebben wij een luisterend oor voor slachtoffers van seksueel en huiselijk geweld, maar we zijn geen professionals en alleen kunnen wij seksueel en huiselijk geweld in Nickerie niet tegengaan. Daarom pleiten wij als Sari voor meer meldpunten in Nickerie met goed getraind personeel, en meer programma’s voor begeleiding van slachtoffers. Ook Sari wil doorgaan met onze voorlichting en begeleiding, dus we pleiten ook ervoor dat community organisaties zoals wij, betrokken blijven en ondersteund worden in ons werk.

Ministers van SoZaVo en AW&J beloven meer betrokkenheid van maatschappelijke organisaties bij de aanpak van seksueel en huiselijk geweld

Donderdag 10 september presenteerden 38 maatschappelijke organisaties de ‘Prioriteiten tegen Geweld’ aan bijna 100 personen, waaronder Ministers Uraiqit Ramsaran van Sociale Zaken en Volkshuisvesting (SoZaVo) en Rishma Kuldipsingh van Arbeid, Werkgelegenheid en Jeugdzaken (AW&J). Ook vertegenwoordigers van onder andere de Ministeries van Volksgezondheid, Justitie en Politie, het Academisch Ziekenhuis Paramaribo en UNICEF namen deel aan de Zoom-sessie. DNA was goed vertegenwoordigd met meer dan vijf parlementariërs van zowel coalitie als oppositie. 

Hoor ons nu: de stem van lokale gemeenschappen in beleid

Sharda Ganga, directeur van Projekta, opende de presentatie met een inleiding over het programma Hear Us Now (HUN): Bringing the Voices of Local Communities into the National Dialogue against Domestic and Sexual Violence’ dat Projekta begin 2019 gestart is met financiële ondersteuning van het European Instrument for Democracy & Human Rights (EIDHR). De prioriteitenlijst die gepresenteerd is, is samengesteld door gemeenschapsorganisaties die binnen het HUN-programma trainingen hebben gevolgd en zijn begeleid om te werken aan het tegengaan van geweld in hun buurt of binnen hun doelgroep. De prioriteitenlijst wordt verder ondersteund door grotere maatschappelijke organisaties die werken op dit gebied, zoals Women’s Rights Centre, Surinaamse Vereniging voor Psychologen en Orthopedagogen en Stichting Lobi.

Totstandkoming Prioriteiten tegen Geweld tijdens een workshop L&A in februari 2020

Tijdens de virtuele presentatie van afgelopen donderdag waren er verhalen uit de gemeenschappen van Andy Bandison van Santostars (Santodorp), Wiedjawatie Jawalapersad van stichting Sari (Nickerie), Rishi Moella van stichting Jagran Mangal (Uitvlugt/Paramaribo) en Helene Frijde van stichting Mama Joyce (Commewijne). Zij pleitten voor meer crisisopvang voor gezinnen, meer training en begeleiding aan religieuze organisaties zodat zij meer aandacht besteden aan het tegengaan van geweld en/of de zorg voor slachtoffers. Maar ze pleitten ook voor meer decentralisatie van hulpverlening door bijvoorbeeld meer meldpunten en meer programma’s voor begeleiding van slachtoffers en plegers. Heel concreet was de vraag dat als de instanties kinderen plaatsen bij tehuizen – vaak genoeg slachtoffers van geweld – die ook zorg moeten dragen voor de basiszorgkaart van die kinderen, en dat de kinderbijslag voor die kinderen aan de tehuizen toekomt, en niet aan de personen die de plegers zijn van het geweld of het misbruik.

De lijst met Prioriteiten tegen Geweld gaat in op deze en andere problemen en gebreken rondom de aanpak van seksueel en huiselijk geweld. 

Stichting Sari geeft infosessie over geweld aan COVAB Nickerie

Reacties en oplossingen

Carla Bakboord van Women’s Rights Centre, een van de nationale organisaties die zich al decennia inzet op het gebied van gendergerelateerd geweld, zei dat ze erg blij is met het HUN-programma en de gepassioneerde manier waarop de deelnemende organisaties zich inzetten tegen geweld in hun gemeenschappen en onder hun doelgroepen. De decentralisatie van de hulpverlening is nodig om het complexe probleem van gendergerelateerd geweld aan te pakken. Ze benadrukte dat het wiel niet steeds opnieuw uitgevonden hoeft te worden en dat ze hoopt dat overleg zoals vandaag een structureel karakter krijgt, zodat de beleidsmakers horen wat er in het veld speelt. 

Minister Ramsaran van SoZaVo beaamde dat. Van de Prioriteiten tegen Geweld zal zeker gebruik gemaakt worden voor het ontwikkelen van geïntegreerd beleid, zei de minister, en hij nodigde de organisaties uit om om de tafel te zitten. Hij gaf verder aan dat er binnen het Integraal Kinderbeschermingsnetwerk (IKBeN) hard wordt gewerkt aan een systeem van doorverwijzing en case-management. 

Minister Kuldipsingh van AW&J legde de nadruk op voorlichting, opvoeding en het belang van praten met kinderen. Ze hoort graag meer ervaringen uit het veld en wil voor het ontwikkelen van beleid een samenwerking aangaan, zodat er beter beleid gemaakt kan worden, waarbij alle stakeholders op één lijn zitten. 

DNA-lid Ann Sadi benadrukte de noodzaak van het begeleiden van DR en RR-leden om een grotere rol te spelen bij dit vraagstuk, want zij begeven zich in alle hoeken van het district. DNA-lid Patricia Etnel, die ook sprak namens de voorzitter van DNA, legde de nadruk op voorlichting aan jongeren over gezonde relaties en sterke gezinnen. Het parlement heeft in de afgelopen jaren gewerkt aan strengere straffen voor daders, maar er moet ook een natraject van begeleiding zijn, zodat ze niet terugvallen in dezelfde situatie. Ze benadrukte het belang van het opnemen van duidelijke beleidsmaatregelen tegen geweld in ‘s lands begroting.

Gemeenschapsorganisatie A Jaw De organiseert knutseldag over geweld tegen kinderen

Actieve online participatie

Andere onderwerpen die werden besproken in de open discussie waren onder andere het identificeren van rolmodellen om voorlichting te geven, het belang van dataverzameling en het delen van informatie, het gebrek aan menskracht bij verantwoordelijke instituties, de noodzaak van een wettelijke basis voor subsidiebeleid voor opvanglocaties en capaciteitsversterking van de organisaties om aan de voorwaarden voor subsidie(aanvragen) te voldoen. 

Terwijl de sprekers hun verhaal vertelden en de ministers hun reactie gaven, ontstond er een actief gesprek in de chat, waarbij er vragen werden gesteld en beantwoord, informatie en tips gegeven en complimenten uitgedeeld. Het allerbelangrijkste was dat er contactgegevens werden uitgewisseld en afspraken werden gemaakt tussen de gemeenschapswerkers en beleidsmakers en volksvertegenwoordigers. Van zo een succesvolle lobby, met meteen concrete resultaten, had niemand durven dromen!

Virtuele ontmoeting tussen community en national level organisaties tegen geweld

Op woensdagavond 26 augustus organiseerde Projekta een virtuele kennismaking tussen gemeenschapsorganisaties en organisaties die zich op nationaal niveau bezig houden met de strijd tegen geweld tegen kinderen, seksueel en huiselijk geweld. Deze activiteit is onderdeel van het programma ‘Hear Us Now (HUN): Bringing the Voices of Local Communities into the National Dialogue against Domestic and Sexual Violence’ dat Projekta begin 2019 gestart is met financiële ondersteuning van het European Instrument for Democracy & Human Rights (EIDHR).

Tijdens deze kennismaking werd ook het concept peer-to-peer coaching in de praktijk gebracht, waarbij de lokale organisaties hun ervaringen konden delen en vragen konden stellen aan de experts van de meer ervaren organisaties. 

Gemeenschapswerkers tijdens het nationale seminar
over mensenrechten in november 2019

Aan deze interactieve online meeting deden 47 personen van 22 organisaties mee, waaronder de gemeenschapsorganisaties Stibula, Sari en The Hub, en national level organisaties zoals Surinaamse Vereniging voor Psychologen en Orthopedagogen, Youth Advocacy Movement (YAM), Stichting tehuis voor vrouwen in crisissituaties (STICRIS) en Stichting Ilse Henar-Hewitt Juridische Bijstand voor vrouwen. 

Vragen, advies en inzichten tijdens kennismaking

De vragenronde heeft veel waardevolle informatie en inzichten opgeleverd. De vragen waar de gemeenschapsorganisaties antwoord op zochten bleken zich op drie vlakken te concentreren: opvang, juridische bijstand/justitie; jongeren engagement/outreach; stigma van slachtoffers.  

Tijdens de uitwisseling van ervaringen bleek onder andere dat er een gap is in de hulpverlening voor jongeren tussen de 17 en 21 jaar. Wanneer zij geconfronteerd worden met huiselijk geweld, of bijvoorbeeld door hun ouders op straat worden gezet, zijn er nauwelijks plekken waar zij terecht kunnen voor hulp of (kort) verblijf. Eén van de community leiders die werkt op Latour gaf aan dat deze problematiek de afgelopen maanden verergerd is, omdat vanwege de maatregelen om de verspreiding van Covid-19 tegen te gaan, de vrijheid en mogelijkheid van deze jongeren om sociale activiteiten te ondernemen en zich te ontspannen ernstig beperkt is. 

De andere gemeenschapswerkers beamen dit: de problemen waarmee ze geconfronteerd worden, blijven zich, in deze Covid-19 situatie, opstapelen. De stress van ouders slaat (soms letterlijk) over op hun kinderen of op elkaar. Ook al zijn er geen landelijke officiële cijfers bekend, het aantal gevallen van huiselijk geweld is in deze periode toegenomen. 

Er is ook meer bewustwording nodig over seksueel geweld, want er is nog steeds sprake van stigmatisering van slachtoffers van seksuele mishandeling. Een organisatie die zich ontfermt over meisjes die seksueel misbruikt zijn, staat geregeld voor een dilemma: hoe kun financiële middelen binnenhalen voor de nodige professionele begeleiding van kinderen en jongeren zonder dat de hele samenleving weet dat het kind misbruikt is 

Omdat alle aanwezigen het erover eens waren dat wegwerken van dit stigma decennia kan duren, zal de focus moeten liggen op het vergroten van de weerbaarheid.

“We moeten realistisch zijn want het stigma is er al duizenden jaren. Terwijl maatschappelijke awareness belangrijk is, moeten we vooral de weerbaarheid versterken, veerkracht opbouwen. De juiste begeleiding en het delen van jouw ervaring en de ervaring van andere slachtoffers die er bovenop zijn gekomen, kan hoop en kracht geven”, gaf Gloria Lie Kwie Sjoe van de stichting Weid mijn Lammeren aan. 

Door slachtoffers weerbaar te maken, kunnen zij beter omgaan met het bestaande stigma. Door hen een luisterend oor te bieden en begrip te tonen, zullen zij zich minder misplaatst voelen. Het draagt bij aan hun mentale herstel en zij zullen zich ook verder kunnen ontwikkelen tot gezonde burgers die sterk in hun schoenen staan. Een aanwezige psychologe benadrukte wel dat veel voorlichting geven en preventie onverminderd belangrijk blijven. Mensen die beleid maken moeten daar ook de ruimte voor krijgen. 

Behalve de uitwisseling van deze ervaringen, zijn er ook tips gegeven over telefonische hulplijnen, opvang voor acute gevallen van geweld, en juridische bijstand voor senioren die slachtoffer zijn van huiselijk geweld op financieel gebied (bijvoorbeeld dat hun kinderen hun AOV inpikken).

Lobby & advocacy tegen geweld

Het doel van het HUN-programma is tweeledig: om community organisaties te kunnen laten werken in hun eigen omgeving aan tegengaan van geweld, en dat de stem van gemeenschappen ook gehoord wordt in nationale discussies en beleid ten aanzien van geweld (lobby & advocacy).

Zo is er een toolkit ontwikkeld met verschillende bewustwordingsproducten waaronder spelletjes, zelftesten en quizzen, handleidingen en folders die de gemeenschapsorganisaties kunnen gebruiken in hun eigen omgeving.

 

In het kader van lobby & advocacy zijn de deelnemers getraind en begeleid om hun eigen verhaal te vertellen; zodat zij de realiteit van de gemeenschap vanuit hun beleving delen met anderen, ook de beleidsmakers. Tijdens het nationale seminar over Mensenrechten in november 2019 hebben vier organisaties de bevindingen van hun lokale onderzoeken gepresenteerd.

Presentatie lokaal onderzoek in Flora door The Hub tijdens de seminar over
mensenrechten in november 2019

In februari 2020 hebben de organisaties besproken welke rol zij kunnen en willen spelen in de strijd tegen geweld en wat zij daarvoor nodig hebben. Ondanks dat het beoogde vervolgtraject vanwege Covid-19 zich noodgedwongen verder online voortzette, is het resultaat een prioriteitenlijst van acties die nodig zijn om geweld uit te bannen die door 36 lokale en nationale organisaties is samengesteld en ondertekend. Deze lijst zal binnenkort tijdens een virtuele bijeenkomst worden aangeboden aan beleidsmakers en andere stakeholders. 

Totstandkoming prioriteitenlijst voor L&A afgelopen februari 2020

Al was het niet de intentie om een formeel netwerk te starten, toch is er tijdens de virtuele meeting een basis gelegd voor waardevolle samenwerkingsverbanden. Directeur van Projekta Sharda Ganga, die optrad als facilitator van de virtuele meeting, concludeerde tevreden: “Netwerken is een werkwoord, en er is vanavond gewerkt!”