Internationale Vrouwendag 2021: de weg naar maatschappelijke gelijkheid gaat niet over rode lopers

Op 8 maart 2021 vond een historische vergadering plaats in de Surinaamse volksvergaderzaal: een buitengewone openbare vergadering van de Nationale Assemblee (DNA) ter gelegenheid van de 100^ste viering van de Internationale Dag van de Vrouw. Het verzoek voor deze vergadering werd naast Projekta ook door de vrouwelijke DNA-leden gedaan.

Projekta en de vrouwelijke DNA-leden hebben in aanloop naar de openbare vergadering een paar voorbereidingssessies georganiseerd om met elkaar te kijken hoe de uitdagingen van emancipatie en gendergelijkheid onder de aandacht te brengen. Tijdens de buitengewone openbare vergadering deelden acht vrouwelijke parlementariërs hun visie over de rol van vrouwen. Daarnaast voerden ook de President, Z.E. Chandrikapersad Santokhi en de Voorzitter van de Nationale Assemblee het woord, evenals enkele mannelijke fractieleiders.

In het parlement werd stilgestaan bij de economische, politieke en maatschappelijke verworvenheden van vrouwen. De weg die is afgelegd was “bekleed met hobbels, grote kraters en gladde kanten. Het was geen rode loper,” aldus Patricia Etnel. De weg die nog te gaan is, is ook nog lang: er wordt nog dagelijks strijd geleverd voordat er werkelijk sprake zal zijn van volledige maatschappelijke gelijkheid van vrouwen en mannen.

“Het moet me van het hart dat vrouwen nu na 100 jaar steeds weer een eendaags schouderklopje krijgen, om misschien alweer de volgende dag beschimpt te worden,” aldus DNA-voorzitter Marinus Bee.

Dinotha Vorswijk kreeg een soortgelijk gevoel bij deze dag: “Het klinkt wel cliché jaarlijks aan te horen dat vrouwen ook onmisbaar zijn, dat vrouwen betere posities verdienen, dat vrouwen gelijke kansen moeten krijgen. Het lijkt alsof wij van de 365 dagen in een jaar maar één dag de nodige aandacht en waardering krijgen. Het lijkt alsof wij één stap vooruit maken en twee stappen achteruit.”

Toch waren en zijn vele vrouwen onvermoeibaar in hun strijd voor een samenleving die vrouwen als gelijkwaardig behandeld en beschouwd.

Jupta Itoewaki (Kawemhakan), Joan van de Bosch (Pikin Poika), Rita Chotoe (Nickerie), Helen Karijodrono (Moengo), Nicolina Djalis (Goede Verwachting), Helene Frijde (Commewijne), Tresna Pinas (Moengo) Naomi van Cooten (Facebook-pagina vrouwelijke ondernemers), Siegmien Staphorst, Annette Tjon Sie Fat en Henna Guicherit (evenals Sheila Ketwaru die helaas vanwege omstandigheden afwezig was), Carla Bakboord en Sharda Ganga waren speciaal uitgenodigd voor deze buitengewone openbare vergadering en werden door onder andere president Santokhi en DNA-voorzitter Bee verwelkomd en beschreven als “sterke vrouwen” en “dya dya uma”. Zij zetten zich sinds jaar en dag in voor de rechten van meisjes en vrouwen binnen hun gemeenschappen en op nationaal en internationaal niveau.

In de woorden van DNA-voorzitter Bee: “Onvermoeibaar en vastberaden wordt deze strijd geleverd in de volle overtuiging dat ooit eens de dag zal komen dat er geen behoefte meer zal zijn aan een dag waarop moet worden stilgestaan bij erkenning van gelijke rechten voor vrouwen.
Jullie inspanning, toewijding en onmiskenbare toegevoegde waarde in de strijd tegen COVID-19 moet niet de reden zijn om de vrouw als waardige opponent te accepteren, maar juist de bevestiging dat u er altijd al was en altijd zult zijn.”

Hij noemde vrouwen de ruggengraat van een natie, “want het is het zogenaamde zwakke geslacht dat over een enorme stuwende kracht schijnt te beschikken om doelen te realiseren dwars door alle barrières heen.”

Leiderschap en besluitvorming
Het Vrouwendag thema van 2021 was ‘Vrouwen in leiderschap: een gelijkwaardige toekomst bereiken in een COVID-19 wereld’. Het is erg belangrijk dat erbij de ontwikkeling van wetgeving en beleid rekening gehouden wordt met de verschillen tussen vrouwen en mannen en de daarbij horende behoeftes en barrières, benadrukte DNA-lid Cheryl Dijksteel:

“Het gaat er dus om dat vrouwen vooral ook de ruimte krijgen om hun invloed uit te kunnen oefenen; en dat we moeten werken om de obstakels die vrouwen belemmeren om hun rechten te beleven worden weggemaakt.” Ze stond ook stil bij het gebrek aan vrouwen in besluitvormingsposities: “Het moet meer, het moet beter, het moet indringender, om te kunnen spreken van invloed met impact. En in het proces naar meer, beter en indringender hebben vrouwen en mannen een rol te vervullen.”

Geweld tegen vrouwen
Helaas ontkwamen de sprekers er niet aan om ook aandacht te vragen voor het enorme leed dat vrouwen wordt aangedaan binnen huiselijke sfeer. Mishandeling en moord van vrouwen door mannelijke (ex-) partners komen disproportioneel vaak voor in onze samenleving, vandaar dat mannen werden opgeroepen om vrouwen met meer respect te behandelen. President Santokhi vindt dat we onze mind moeten resetten, vooral de mannen. DNA-voorzitter Bee vroeg na zijn speech om een minuut stilte in acht te nemen voor de vrouwen die slachtoffer zijn geworden van geweld door mannen. Ook benadrukte hij in dit kader de noodzaak van genderbewust beleid, genderbewuste wetten en gender responsieve budgetten.
Een doordringende voordracht van mevrouw Anunja, agent van het Korps Politie Suriname, en de aanbieding van het lied "Stop geweld tegen de vrouw” door componist Ferdinand Schet in samenwerking van het Women’s Rights Centre, werden zeer gewaardeerd door de aanwezigen.

Wet- en regelgeving
DNA-lid Ann Sadi riep op om wetgeving ter versterking van de positie van de werkende vrouw ter hand te nemen, onder meer de ontwerpwet Gelijke Arbeidsbehandeling, de ontwerpwet Seksuele Intimidatie en Geweld (om molest op de werkvloer tegen te gaan), de ontwerpwet Werktijdenregeling (om de rol van de moeder verder te regelen d.m.v. flexibele werktijden) en de ontwerpwet Arbo waarbij rekening wordt gehouden met gezondheidsrisico’s van vrouwen.

DNA-lid Reshma Mangre riep de regering op om het genderbeleid te evalueren en waar nodig bij te stellen, zodat vrouwen zichzelf zonder hindernissen kunnen profileren binnen de maatschappij. Een belangrijke rol is weggelegd voor het onderwijs. Zij benadrukte dat ook onderwijsvakbonden strijd leveren voor lotsverbetering van en gelijke rechten en kansen voor vrouwen.

Ondernemerschap
DNA-lid Tashana Lösche richtte zich in haar spreekbeurt op ondernemerschap: “Ondernemen in Suriname is een zaak van lange adem.” De balans vinden tussen ondernemen en het gezinsleven is een uitdaging waar voornamelijk vrouwen mee geconfronteerd worden, gaven zowel Vorswijk als Lösche  aan. Lösche pleitte onder andere voor ondernemerschapsbevordering via het onderwijs.

COVID-19
Soerjani Mingoen eiste meer aandacht voor de onbetaalde arbeid die vrouwen verrichten: “Thuis verrichten vrouwen het grootste deel van het werk, onbetaald en onzichtbaar. De Surinaamse vrouw is hard getroffen door deze pandemie, toch vormt zij de ruggengraat van herstel van onze samenleving en economie”

Soerjani Mingoen en Ann Sadi vestigden er de aandacht op dat ook volgens UN Women de COVID-19-crisis heeft laten zien dat de bijdrage van vrouwen een centrale rol inneemt, maar dat zij tegelijkertijd disproportioneel de last ervan dragen. Zij vestigden er de aandacht op dat vooral beroepen waarin veel vrouwen werkzaam zijn, onderbetaald zijn, terwijl het ook veelal vrouwen zijn die in de frontlinie staan van de COVID-19-crisis. Vrouwen zijn ook vaker werkzaam in sectoren die extra hard getroffen zijn door COVID-19 veiligheidsmaatregelen, zoals de gezondheidszorg, het onderwijs, de toerismesector, de detailhandel en de horeca.

Ann Sadi gaf als voorbeeld de extra taken die vrouwen hebben gekregen als gevolg van de sluiting van de scholen. Naast de onbetaalde huiselijke en verzorgende taken die over het algemeen toebedeeld zijn aan de vrouw, is het ook haar taak geworden om kinderen thuis te onderwijzen.

De diepgewortelde ongelijkheden tussen mannen en vrouwen in Suriname moeten hersteld worden met behulp van gender-responsief beleid, aldus Mingoen, zodat er een meer gelijkwaardige samenleving ontstaat die beter bestand is tegen toekomstige crises.

De gedenkwaardige openbare vergadering heeft vrouwen en hun strijd voor gelijkwaardigheid en hun mensenrechten voor het voetlicht geplaatst. Het was en is geen pad met een rode loper, maar DNA gaf aan de Surinaamse vrouwen mee dat zij achter hun strijd staan. Zoals DNA-lid Miquella Huur verwoorde: “Wi e taygi unu uma: w’e  kraka yu, w’e kenapu na wi baka, a feti e go doro en we e tan feti a bun feti. Gran tangi!” 

Klik hier om de videoregistratie van de buitengewone openbare vergadering van DNA van 8 maart te bekijken.

Kankan Dyadya Sranan Uma

In de aanloop naar 8 maart, Internationale Dag van de Vrouw, plaatste Elviera Sandie de afgelopen weken een aantal portretten van Surinaamse vrouwen op haar Facebookpagina. Deze vrouwen hebben allen op hun eigen manier veel betekend voor Suriname. Niet alleen hebben zij belangrijke bijdragen geleverd aan de ontwikkeling van het land, ook vormen zij een voorbeeld voor vele (jonge) Surinaamse vrouwen, volgens Sandie.

Met haar toestemming plaatsen wij hier een aantal van de portretten- teksten en foto’s zijn afkomstig van de Facebookpagina van Elviera Sandie.

YVONNE RAVELES-RESIDA, Tante Wonnie, wan Kankan Dyadya Sranan uma, wi mama Sranan, een gedreven, inspirerende , warme, stijlvolle leider en groot voorbeeld Surinaamse vrouw op verschillende levensgebieden. Vanaf 1951 is zij lid van de Padvinderij en behoort vandaag tot de groep 'padvinders van het eerste uur'. Als sociaal-politieke activiste stond zij rotsvast naast haar echtgenoot, de nationale kulturu guru , wijlen Robin Raveles, Dobru. Zij is mede oprichtster en bestuurslid van politieke partijen, vrouwen - en culturele organisaties. Na jarenlang als lerares Spaans en inspekteur VOJ van het ministerie van Onderwijs te hebben gediend, werd zij lid van het 'overgangs' parlement en daarna nog gedurende 2 termijnen in DNA. Zij is de eerste vrouwelijke fraktieleider in DNA en haar top politiek bestuurlijk posities waren hierna, het ministerschap van Regionale Ontwikkeling en Justitie en Politie. Zeer kundig, vernieuwend en daadkrachtig vertegenwoordigde zij Suriname op verschillende internationale fora, w.o de Verenigde Naties. Onder haar bezielende leiding werden belangrijke mijlpalen bereikt voor land en volk. Tante Wonnie heeft enkele jaren geleden haar politieke pet opgehangen, maar gaat onvermoeibaar verder op cultureel gebied, door het 'sociaal kapitaal' , het nalatenschap van wijlen Dobru, via de Dobru stichting, te delen met Suriname, in het bijzonder de jongeren. 

SIEGMIEN POWER-STAPHORST, wan Kankan Dyadya Sranan Uma. Een Guru van de bovenste plank, Een vrouw die reeds 35 jaar aan top staat in Suriname, als activiste voor vrouwenrechten, gemeenschapsontwikkeling, sociale verandering, cultuur en gender. De eerste vrouwelijke minister van Suriname, decennialang voorzitter van de Nationale Vrouwen Beweging die fundamentele verandering heeft gebracht voor de vrouw: decreet handelingsonbekwaamheid van de vrouw en de wijziging van de wet op het erfrecht. Een sterke persoonlijkheid die, vanwege haar deskundigheid en haarscherpe analysis veel gevraagd is als consultant op nationaal en internationaal niveauv oor o.a. IDB,UNDP,PAHO,UNICEF, en de ministeries van volksgezondheid en onderwijs. Zij is ook decennialang op bestuursniveau betrokken bij een verscheidenheid aan instituten en organisaties in en buiten Suriname w.o. de Conservation Foundation, Stichting Lobi en het Internationaal Netwerk van Vrouwen voor Water. Zij ontving verschillende onderscheidingen van instituten en de staat Suriname, vanwege de impact van haar jarenlange werk voor land en volk. Zij is Thans de voorzitter van NAKS. Siegmien is een inspirerende, warme en goedlachse persoonlijkheid met een impossante legacy dat als groot voorbeeld mag dienen voor jong en oud. 

HARIETTE VREEDZAAM-JOEROEJA, wan Kankan Dyadya Sranan uma. Een grote guru voor de inheemse gemeenschap. Een vrouw met durf, visie en daadkracht. Zij richtte de eerste en enige nationale inheemse vrouwenorganisatie stg. Sanomaro Esa (Moeder en kind) op enkele decennia geleden en is ook bestuurslid van de Caribbean Organisation of Indigenous Peoples (COIP). Als een echte activiste voert zij reeds jarenlang letterlijk strijd op zowel nationaal als internationaal niveau voor de daadwerkelijke ontwikkeling van de inheemsen in het algemeen en de vrouwen in het bijzonder op sociaal-economisch en politiek gebied. Zij is reeds enkele decennia Basya van Pierre Kondre-Kumbasi, tevens haar geboortedorp.

DJAIENTI HINDORI, wan Kankan Dyadya Sranan uma. Een gepassioneerde, enthousiaste, optimistische, deskundige, diplomatische, vrolijke, visionaire leider en financieёle deskundige met decennialange ervaring en betrokkenheid op het hoogste niveau in de bancaire sector van Suriname. Zij heeft een impossante professionele carriere van ruim 15 jaar als directeur bij de Landbouwbank NV en is vanuit die hoedanigheid enkele jaren aangesteld als de eerste vrouwelijke voorzitter van de Surinaamse bankiersvereniging. Daarnaast zit zij geruime tijd in de leiding van Rotary club Paramaribo waar zij tevens enkele jaren als president fungeerde. Djaienti is een no-nonsense Sranan uma dat geen blad voor de mond neemt en uitdagingen niet uit de weg gaat . Op sociaal-cultureel gebied is zij een veel gevraagde public speaker en ook erg actief in de leiding van NGO's zoals voorzitter van de stg. openlucht museum nw. Amsterdam. 

SHARDA GANGA , wan Kankan Dyadya Sranan uma. Zij schrijft, regisseert, bespreekt, bewerkt, versterkt, bekritiseert, becommentarieёrt, bediscussieёrt, begeleidt en dirigeert individuen, groepen, gemeenschappen, ministeries, bedrijven, NGO’s, multilaterale organisaties en de overheid en wel ruim 30 jaar lang. Haar invloed veroorzaakt transformaties in het NGO en kunst-en cultuur landschap van Suriname. Als initiatiefneemster van het Universiteitstheater, de Surinaamse Drama Federatie, het Vrouwen cabaret, het Surinaams Theatercollectief en het Cast2theater, heeft zij baanbrekend werk verricht en is daarvoor op regionaal en internationaal niveau onderscheiden. Haar gedrevenheid, deskundigheid en jarenlange ervaring met programma’s gericht op gemeenschapsontwikkeling, leiderschap , goed bestuur, democratie, participatie en gendergelijkheid resulteren in talrijke werkopdrachten voor de stichting Projekta, de NGO waar zij als directeur jarenlang leiding aan geeft. Sharda wordt geroemd vanwege haar energieke, out of the box approach en gevreesd, vanwege haar scherpe tong en pen. 

SARI KASANPAWIRO-SAIJO, wan Kankan Djadja Sranan uma, een cultuur guru van de bovenste plank, rustig, eenvoudig en stijlvol van aard. Zij beheerst de Javaanse cultuur, vooral de dans, in theorie en praktijk en heeft ons land op waardige wijze ettelijke keren vertegenwoordigd in verschillende landen. Onophoudelijk is zij in de educatie van jongeren en vrouwen. Als een tovenaar weet zij vrouwen op te maken voor een stijlvolle typisch Javaanse huwelijk of culturele evenement. Zij is reeds decennialang een absolute leider in gemeenschappen, de EBGS, vrouwenorganisaties, culturele organisaties en bij culturele evenementen op nationaal en internationaal niveau, een onuitputtelijke bron van kennis en inspiratie voor jong en oud, een groot rolmodel en een fantastische vriendin, moeder en grootmoeder.

SHERIDA MORMON, wan Kankan Dyadya Sranan uma die gemeenschappen versterkt op sociaal , cultureel en economisch gebied. Een vrouw met een duidelijke visie over ontwikkeling op lokaal niveau. Zij heeeft daadkracht, is zeer tactvol, kan van niets iets groots maken. Zij blijft geloven in het menselijk potentieel, al geven alle anderen op, zij blijft doorgaan. Dankzij Sherida zijn Paraanse en Commewijne gemeenschappen gaan beseffen dat ZIJ hun ontwikkeling in EIGEN handen hebben. Think Big, act small, is de methode die Sherida succesvol hanteert en reeds jarenlang in praktijk brengt op cultureel, economisch en sociaal gebied. Wij zijn trots op jou sisa, Ga door en maak Surinamers groot!!!.

IFNA VREDE, Wan Kankan Dyadya Sranan Uma, die bruggen kan bouwen tussen mensen, groepen, culturen en religieen. Een ontwikkelingswerker met een duidelijke visie en grote liefde voor familie, vrienden en kennissen. Heeft gedurende vele jaren op verschillende niveaus haar bijdrage geleverd in binnen en buitenland. Is erg actief met vrouwen-, kinderen- en gemeenschapsrechten. Een echte ambassadeur voor haar geboortedistrict Brokopondo.

CYNTHIA MCLEOD-FERRIER, een lifelong educator, motivator, inspirator, phenomenal writer, de populairste en bekendste Surinaamse schrijfster met een indrukwekkende culturele legacy van 10 historische romans, 4 historische studies en 4 kindermusicals en boeken. Met de door haar geinitieerde en gefinancieerde unieke educatieve dagtochten in de binnenstad van Paramaribo, langs oude plantages vergezeld van haar spannende tori’s , hebben honderden kinderen en volwassenen uit binnenen buitenland jarenlang op zeer aangename en boeiende wijze kennis kunnen krijgen van de Surinaamse (voornamelijk) slavernij geschiedenis. Haar meest populaire boek, ‘hoe duur was de suiker’ is vertaald in enkele talen en ook verfilmd. Zij is reeds 30 jaar een Surinaamse celebrity die de kunst verstaat om eenvoudig en toegankelijk te blijven en onvermoeibaar haar bijdrage te blijven leveren aan de verheffing van de Surinaamse cultuur. Als geen ander is zij tevens in staat om (vooral) de gruwelijke delen uit de Surinaamse geschiedenis op verteerbare wijze te presenteren aan jong en oud, op nationaal en internationaal niveau.Cynthia Mcleod-Ferrier is een klasse apart, een ware cultuur ambassadeur van Suriname.

Structurele oplossingen en hervormingen sleutel voor welvaart en welzijn

Door Carla Bakboord

De verkiezingen met zijn felle campagnes zijn achter de rug en wij gaan over tot de orde van de dag. Women’s Rights Centre, het Burgerinitiatief voor Participatie en Goed Bestuur en de Ook Zij-campagne volgen de uitslag met argusogen. Is ons streven van 30 procent vrouwen in De Nationale Assemblee gehaald?

De strijd om vrouwen in het politieke machtscentrum te krijgen, wordt sinds de twintigste eeuw gevoerd. Belangrijke voorvechters zoals mr. J. C. de Miranda en Corry Tendeloo hebben daar een flinke bijdrage aan geleverd. In de jaren negentig benadrukte het Vrouwen Parlement Forum met zijn leus, “Kies Bewust, Stem op een Vrouw” het recht op voorkeurstemmen.

Nu zet de Ook Zij-campagne in samenwerking met DNA deze strijd voort. Meer vrouwen in DNA is een feit en dat de nieuwe regering niet kan achterblijven is een kwestie van rechtvaardigheid. Ik sprak met twee nieuwbakken vrouwelijke parlementariërs; Krishna Mathoera (V7/ VHP) en Jennifer Vreedzaam (NDP). Beiden hebben bewust een keuze gemaakt om via het hoogste politiek bestuurlijk orgaan bij te dragen aan structurele veranderingen die zowel vrouwen als mannen ten goede komen.

Krishna Hussainali-Mathoera

Krishna Hussainali-Mathoera, vijfde uit een gezin van negen kinderen, is opgegroeid te Boma. Van haar ouders, die leefden van de landbouw, leerde zij hard te werken en moest ze vroeg opstaan om te studeren. Haar succesvolle carrière startte bij de Dienst der Belastingen en werd voortgezet bij het Korps Politie Suriname. Zij doorliep de officiersopleiding en behaalde een master in Public Administration. Krishna is sociaal actief en voorzitter van Art of Living.

Waarom heb jij je kandidaat gesteld voor DNA?

Krishna Hussainali-Mathoera

“Als lid van DNA, het hoogste politieke orgaan, kan ik invloed uitoefenen op het bestuurlijk apparaat. Zo kan ik ons land op een hoger en breder niveau dienen. Tijdens mijn loopbaan en in mijn vrijwilligerswerk heb ik ervaren dat de samenwerking binnen het bestuur niet goed op gang komt. Er wordt onvoldoende doorgedacht om integral beleid te maken. Men werkt nog teveel in hokjes. Dit kan beter aangepakt worden. Ik ben zeer begaan met jongeren die in de criminaliteit terechtkomen. Ik wil dat ze eruit komen, dat zij resocialiseren. Dit betekent dat diverse ministeries zoals Justitie en Politie, Sport- en Jeugdzaken en Arbeid daar beleid op moeten maken dat op elkaar is afgestemd. En dat zie ik onvoldoende.

Ook als het gaat om huiselijk geweld. Het is niet de verantwoordelijkheid van de politie alleen. Ministeries zoals Sociale Zaken en Volkshuisvesting, Volksgezondheid en anderen moeten hun verantwoordelijkheid kennen en nemen. Ook hier moet er duidelijk afstemming zijn. Een structurele oplossing is voor mij belangrijk. En als DNAlid kan je de regering hierop terecht wijzen en controleren. Als we meer liefde voor elkaar hebben en elkaar meer ondersteunen, zullen we ook meer bereiken voor dit land. In het verkiezingsprogramma van VHP/V7 is de mens de belangrijke factor in de ontwikkeling.”

Zo vertelt Krishna dat waar er een achterstand is, zij zich zullen inzetten in het opheffen van die achterstand. “Jongens bijvoorbeeld hebben een achterstand in het onderwijs. Daar moeten we beleid op maken. Anders krijgen we weer een andere ongelijkheid. En dat is niet het streven. Dit geldt ook voor andere groepen die gediscrimineerd worden zoals de LGBT-groepen en mensen met een beperking. Wij moeten mogelijkheden creëren voor achtergestelde groepen zodat zij actief kunnen participeren in processen van onze samenleving. Ik heb ook ervaren dat mensen weinig informatie hebben. Vaak weten zij niet waar te gaan voor hulp. Een meldpunt zou goed dienst kunnen doen. Of het nu om huiselijk geweld gaat of andere problemen. Het gaat erom dat we zaken preventief moeten aanpakken. Drugverslaafden hebben een grote impact op de kwaliteit van het leven van hun familie.

Hoe sneller je deze mensen helpt, hoe beter je kan voorkomen dat zij dieper in de verslaving raken.

Een vroege signalering waarbij, via het meldpunt, bevoegde instanties direct kunnen anticiperen. Dit zijn onder meer de kwesties waar ik mij als DNA-lid professioneel voor zal inzetten. Zo zal ik steeds nagaan welke issuesin het belang zijn van de mens en middels dialoog deze op de DNAagenda krijgen. Als oppositie kan je namelijk veel betekenen door regelmatig te lobbyen; zowel met civil society als regeringsvertegenwoordigers. Zo wil ik draagvlak creëren voor prangende kwesties.”

Jennifer Vreedzaam

Jennifer is een Inheemse vrouw uit het dorp Pierrekondre Kumbasie in district Para. Zij komt uit een politiek bewust gezin. De vele discussies met haar ouders, Harriette Joeroeja en Werner Vreedzaam, over de ontwikkeling van Suriname hebben haar mede gevormd tot de vrouw die zij vandaag is. Zij leerden haar dat je niet alleen voor jezelf leeft, maar dat je je moet inzetten voor anderen.

Waarom heb jij je kandidaat gesteld voor DNA?

Jennifer Vreedzaam

“Ik stond er eerst niet bij stil toen de dorpsbesturen en gemeenten mij hadden voorgedragen. Ik twijfelde. Ik besefte het niet. Er was ook een andere vrouwelijke kandidaat. Toen de keus eenmaal op mij viel, werd ik er bewust van dat het volk mij wilde hebben. Ik aarzelde niet meer en besloot mijn kandidaatschap te aanvaarden. Want ik realiseerde mij dat ik op DNA-niveau veel meer kan doen. Ik stond er helemaal niet bij stil dat het mensen opviel wat ik doe voor de samenleving. Ik werkte namelijk eerst bij het Bureau Openbare Gezondheidszorg voor het binnenland. Daarna ben ik overgeplaatst naar het ministerie van Sport- en Jeugdzaken; ook voor het binnenland. Bovendien ben ik actief in de NDP en die houdt zich bezig met sociale projecten. Niet wetende dus dat mensen mij volgen en beoordelen.

Als DNA-lid kan ik nu meer invloed uitoefenen op het decentralisatieproces. Ik kan dan meer controle uitoefenen op het rechtmatig verdelen van bronnen. We moeten er aan werken dat niet alles centraal in de stad gebeurt, maar dat ook de districten en het binnenland er baat bij hebben. Ik heb daar altijd voor gevochten en kan nu een wezenlijk bijdrage leveren. En dat begin ik steeds meer te beseffen. De hervormingen moeten komen. Zo zullen de gelden voor de districten ook bijdragen aan het welzijn en welvaart van vrouwen en kinderen in de districten en het binnenland.

Ik heb namelijk gezien dat de issues van vrouwen op de plantages hetzelfde zijn als die van de dorpen en andere gebieden. Of het nu gaat om Marron- of Inheemse vrouwen. Ik heb het dan over Para. Para heeft een bepaalde ontwikkeling meegemaakt. Maar heel veel vrouwen zijn niet meegenomen in het process van bijvoorbeeld scholing. Vrouwen willen scholing, herscholing, de Bigismaskoro, de avondschool. Dat vind ik fantastisch. Ik zeg het je eerlijk. De mensen hebben het zelf aangegeven: ‘ik wil terug naar school’. Heel veel mensen zitten in geoccupeerd gebied. We weten dat de regering moeite zal doen. Maar velen willen zich scholen zodat zij misschien later terug kunnen gaan naar hun eigen gebieden. Titel krijgen op grond is ook voor vrouwen belangrijk voor hun bestaansrecht. Daarnaast willen vrouwen de agrarische productie aanpakken. Ik ga mij dus ook hiervoor inzetten. Gezinslandbouw met andersoortige agrarische methodieken. Ik heb al een aantal vrouwen geïdentificeerd die planten en leveren aan de cassava fabriek. De potentie is er voor vrouwen om zich te ontwikkelen. In Para zijn meer dan 80 procent vrouwen gekozen in de ressort- en districtsraad. Zij zijn middelbaar en hoger geschoold, ook van de Anton de Kom Universiteit. Zij zullen bestuurlijk verder geschoold worden. Dit wordt mooi voor Para, omdat we verder gaan voor de institutionele versterking en decentralisatie. Samen met de rr- en dr-leden zullen wij de overheidsinstrumenten gebruiken voor verdere ontwikkeling van zowel vrouwen als mannen in dit district. De welwillendheid is er en dat maakt dat ik enthousiast ben.”.-

Dit artikel verscheen maandag 8 juni in de rubriek ‘Genderoptiek’ van de Ware Tijd. Deze rubriek is één van de middelen van het Women's Rights Centre om gendergelijkheid en gendergelijkwaardigheid te bevorderen, vrouwenrechten te bepleiten en alle vormen van geweld tegen vrouwen uit te bannen.

Politiek leiderschap is ook vrouwelijk

Door Henna Guicherit

Ik heb wekenlang gezweefd boven het politieke strijdtoneel. Vele malen ingezoomd op de vrouwelijke DNAkandidaten van mijn kiesdistrict voordat ik mijn stem uitbracht op een dya dya vrouw.

Mannelijke kandidaten had ik niet in het vizier. Zij waren als haantjes, al dan niet ethisch verantwoord, zich in de belangstelling van de kiezers te werken. “Mannen zijn geboren leiders”, hoorde ik een Abop-kandidaat kort vóór de verkiezingen met de brede kant van zijn mond zeggen. Zijn overtuigende blik deed vermoeden dat, als het aan hem ligt, het politiek leiderschap tot het einde der dagen het privilege van de mannelijke sekse blijft. Wat ik hem niet heb horen zeggen is dat vrouwen dan kennelijk “geboren lijders” zijn.

Harriët Ramdien

Partijbonzen hebben, in navolging van de koloniale heersers, decennialang vrouwen onrecht aangedaan door hen uit te sluiten van politieke functies. En vrouwen brengen daar nu resoluut verandering in. Terwijl twee projecten gericht op meer vrouwen in politiek leiderschap succesvol zijn uitgevoerd, probeert men toch nog een gekozen vrouwelijke kandidaat zo ver te krijgen niet te bewilligen en haar plaats af te staan aan een man. Sisa, niet doen! 

Dus is het de hoogste tijd om weer eens te benadrukken dat mannen niet geboren zijn als leider, ze worden gemaakt tot leider. Ook vrouwen kunnen, net als mannen, tot leider worden gemaakt en de bewijzen liggen voor het oprapen. Vrouwen hebben zich in de aanloop naar de verkiezingen verzet tegen hun discriminatie en uitsluiting. “Meer vrouwelijk leiderschap in 2015” is een leus die niet plotseling uit de lucht is komen vallen als resultaat van een gekte van enkele dolle feministen. Het is een manifestatie van de historische strijd voor gendergelijkheid die al heel lang gevoerd wordt. Een legitieme strijd in lijn met de universele mensen- en vrouwenrechten.

Dit tij mag door niets en niemand gekeerd worden. Hoewel we bij deze verkiezingen mogelijk de criticalmass van 33 procent net niet hebben gehaald, gaan wij door om uiteindelijk een genderevenwicht te bereiken in beleid en besluitvorming. Dit is nodig om in DNA en regering behoeften van vrouwen en kinderen meer aandacht te geven. Om beleid en besluitvorming ook  vanuit de optiek van vrouwen en kinderen te voeren. Gelijke, empowerment en participatie van beide seksen in beleid en besluitvorming is ons doel. En niemand kan mij zeggen dat dit niet democratisch is en niet in landsbelang.

Niet gekozen?

Dat ons kiesstelsel op de schop moet is ‘talk of the town’ vanaf het moment dat de uitslagen van de verkiezingen druppelsgewijs binnenkwamen. Dit stelsel heeft beslist niet in het voordeel van enkele vrouwelijke kandidaten gewerkt.

Ann Sadi

Ann Sadi, die in district Commewijne voor de NDP de meeste stemmen (3.357) behaalde, is niet gekozen. Harriët Ramdien (V7/VHP), die van alle kandidaten in Nickerie de meeste stemmen (3.342) kreeg, overkwam hetzelfde. En daarmee is niet alleen onrecht gedaan aan deze kandidaten, maar ook aan 6.699 kiezers die hun stem op hen hebben uitgebracht. Dat een kandidaat met de meeste stemmen niet gekozen is staat haaks op het democratisch principe.

Ook Carlo Lewis kandidaat van de NDP die in kiesdistrict Sipaliwini de meeste stemmen (1.688) behaalde, is niet gekozen. Maar, het moment dat dit bekend werd, gingen er al direct stemmen op om hem toch in DNA te krijgen en wel ten koste van, u raadt het, een vrouw; Aida Nading. Toen Joan Dogojo in 2013 door opschuiving voor de Mega Combinatie zitting nam in DNA gingen er in haar partij ook stemmen op dat zij haar zetel zou moeten afstaan aan een mannelijke collega.

Is men ook bezig Sadi en Ramdien in DNA te krijgen? We hebben geen keus als de uitkomst van de verkiezingen te respecteren, hoewel de wil van de meerderheid door dit stelsel niet consequent is gerespecteerd. Het is nu aan de gekozen leden van DNA om direct na hun beëdiging te pleiten voor de evaluatie van het kiesstelsel.-

Dit artikel verscheen maandag 8 juni in de rubriek ‘Genderoptiek’ van de Ware Tijd. Deze rubriek is één van de middelen van het Women's Rights Centre om gendergelijkheid en gendergelijkwaardigheid te bevorderen, vrouwenrechten te bepleiten en alle vormen van geweld tegen vrouwen uit te bannen.