Kankan Dyadya Sranan Uma

In de aanloop naar 8 maart, Internationale Dag van de Vrouw, plaatste Elviera Sandie de afgelopen weken een aantal portretten van Surinaamse vrouwen op haar Facebookpagina. Deze vrouwen hebben allen op hun eigen manier veel betekend voor Suriname. Niet alleen hebben zij belangrijke bijdragen geleverd aan de ontwikkeling van het land, ook vormen zij een voorbeeld voor vele (jonge) Surinaamse vrouwen, volgens Sandie.

Met haar toestemming plaatsen wij hier een aantal van de portretten- teksten en foto’s zijn afkomstig van de Facebookpagina van Elviera Sandie.

YVONNE RAVELES-RESIDA, Tante Wonnie, wan Kankan Dyadya Sranan uma, wi mama Sranan, een gedreven, inspirerende , warme, stijlvolle leider en groot voorbeeld Surinaamse vrouw op verschillende levensgebieden. Vanaf 1951 is zij lid van de Padvinderij en behoort vandaag tot de groep 'padvinders van het eerste uur'. Als sociaal-politieke activiste stond zij rotsvast naast haar echtgenoot, de nationale kulturu guru , wijlen Robin Raveles, Dobru. Zij is mede oprichtster en bestuurslid van politieke partijen, vrouwen - en culturele organisaties. Na jarenlang als lerares Spaans en inspekteur VOJ van het ministerie van Onderwijs te hebben gediend, werd zij lid van het 'overgangs' parlement en daarna nog gedurende 2 termijnen in DNA. Zij is de eerste vrouwelijke fraktieleider in DNA en haar top politiek bestuurlijk posities waren hierna, het ministerschap van Regionale Ontwikkeling en Justitie en Politie. Zeer kundig, vernieuwend en daadkrachtig vertegenwoordigde zij Suriname op verschillende internationale fora, w.o de Verenigde Naties. Onder haar bezielende leiding werden belangrijke mijlpalen bereikt voor land en volk. Tante Wonnie heeft enkele jaren geleden haar politieke pet opgehangen, maar gaat onvermoeibaar verder op cultureel gebied, door het 'sociaal kapitaal' , het nalatenschap van wijlen Dobru, via de Dobru stichting, te delen met Suriname, in het bijzonder de jongeren. 

SIEGMIEN POWER-STAPHORST, wan Kankan Dyadya Sranan Uma. Een Guru van de bovenste plank, Een vrouw die reeds 35 jaar aan top staat in Suriname, als activiste voor vrouwenrechten, gemeenschapsontwikkeling, sociale verandering, cultuur en gender. De eerste vrouwelijke minister van Suriname, decennialang voorzitter van de Nationale Vrouwen Beweging die fundamentele verandering heeft gebracht voor de vrouw: decreet handelingsonbekwaamheid van de vrouw en de wijziging van de wet op het erfrecht. Een sterke persoonlijkheid die, vanwege haar deskundigheid en haarscherpe analysis veel gevraagd is als consultant op nationaal en internationaal niveauv oor o.a. IDB,UNDP,PAHO,UNICEF, en de ministeries van volksgezondheid en onderwijs. Zij is ook decennialang op bestuursniveau betrokken bij een verscheidenheid aan instituten en organisaties in en buiten Suriname w.o. de Conservation Foundation, Stichting Lobi en het Internationaal Netwerk van Vrouwen voor Water. Zij ontving verschillende onderscheidingen van instituten en de staat Suriname, vanwege de impact van haar jarenlange werk voor land en volk. Zij is Thans de voorzitter van NAKS. Siegmien is een inspirerende, warme en goedlachse persoonlijkheid met een impossante legacy dat als groot voorbeeld mag dienen voor jong en oud. 

HARIETTE VREEDZAAM-JOEROEJA, wan Kankan Dyadya Sranan uma. Een grote guru voor de inheemse gemeenschap. Een vrouw met durf, visie en daadkracht. Zij richtte de eerste en enige nationale inheemse vrouwenorganisatie stg. Sanomaro Esa (Moeder en kind) op enkele decennia geleden en is ook bestuurslid van de Caribbean Organisation of Indigenous Peoples (COIP). Als een echte activiste voert zij reeds jarenlang letterlijk strijd op zowel nationaal als internationaal niveau voor de daadwerkelijke ontwikkeling van de inheemsen in het algemeen en de vrouwen in het bijzonder op sociaal-economisch en politiek gebied. Zij is reeds enkele decennia Basya van Pierre Kondre-Kumbasi, tevens haar geboortedorp.

DJAIENTI HINDORI, wan Kankan Dyadya Sranan uma. Een gepassioneerde, enthousiaste, optimistische, deskundige, diplomatische, vrolijke, visionaire leider en financieёle deskundige met decennialange ervaring en betrokkenheid op het hoogste niveau in de bancaire sector van Suriname. Zij heeft een impossante professionele carriere van ruim 15 jaar als directeur bij de Landbouwbank NV en is vanuit die hoedanigheid enkele jaren aangesteld als de eerste vrouwelijke voorzitter van de Surinaamse bankiersvereniging. Daarnaast zit zij geruime tijd in de leiding van Rotary club Paramaribo waar zij tevens enkele jaren als president fungeerde. Djaienti is een no-nonsense Sranan uma dat geen blad voor de mond neemt en uitdagingen niet uit de weg gaat . Op sociaal-cultureel gebied is zij een veel gevraagde public speaker en ook erg actief in de leiding van NGO's zoals voorzitter van de stg. openlucht museum nw. Amsterdam. 

SHARDA GANGA , wan Kankan Dyadya Sranan uma. Zij schrijft, regisseert, bespreekt, bewerkt, versterkt, bekritiseert, becommentarieёrt, bediscussieёrt, begeleidt en dirigeert individuen, groepen, gemeenschappen, ministeries, bedrijven, NGO’s, multilaterale organisaties en de overheid en wel ruim 30 jaar lang. Haar invloed veroorzaakt transformaties in het NGO en kunst-en cultuur landschap van Suriname. Als initiatiefneemster van het Universiteitstheater, de Surinaamse Drama Federatie, het Vrouwen cabaret, het Surinaams Theatercollectief en het Cast2theater, heeft zij baanbrekend werk verricht en is daarvoor op regionaal en internationaal niveau onderscheiden. Haar gedrevenheid, deskundigheid en jarenlange ervaring met programma’s gericht op gemeenschapsontwikkeling, leiderschap , goed bestuur, democratie, participatie en gendergelijkheid resulteren in talrijke werkopdrachten voor de stichting Projekta, de NGO waar zij als directeur jarenlang leiding aan geeft. Sharda wordt geroemd vanwege haar energieke, out of the box approach en gevreesd, vanwege haar scherpe tong en pen. 

SARI KASANPAWIRO-SAIJO, wan Kankan Djadja Sranan uma, een cultuur guru van de bovenste plank, rustig, eenvoudig en stijlvol van aard. Zij beheerst de Javaanse cultuur, vooral de dans, in theorie en praktijk en heeft ons land op waardige wijze ettelijke keren vertegenwoordigd in verschillende landen. Onophoudelijk is zij in de educatie van jongeren en vrouwen. Als een tovenaar weet zij vrouwen op te maken voor een stijlvolle typisch Javaanse huwelijk of culturele evenement. Zij is reeds decennialang een absolute leider in gemeenschappen, de EBGS, vrouwenorganisaties, culturele organisaties en bij culturele evenementen op nationaal en internationaal niveau, een onuitputtelijke bron van kennis en inspiratie voor jong en oud, een groot rolmodel en een fantastische vriendin, moeder en grootmoeder.

SHERIDA MORMON, wan Kankan Dyadya Sranan uma die gemeenschappen versterkt op sociaal , cultureel en economisch gebied. Een vrouw met een duidelijke visie over ontwikkeling op lokaal niveau. Zij heeeft daadkracht, is zeer tactvol, kan van niets iets groots maken. Zij blijft geloven in het menselijk potentieel, al geven alle anderen op, zij blijft doorgaan. Dankzij Sherida zijn Paraanse en Commewijne gemeenschappen gaan beseffen dat ZIJ hun ontwikkeling in EIGEN handen hebben. Think Big, act small, is de methode die Sherida succesvol hanteert en reeds jarenlang in praktijk brengt op cultureel, economisch en sociaal gebied. Wij zijn trots op jou sisa, Ga door en maak Surinamers groot!!!.

IFNA VREDE, Wan Kankan Dyadya Sranan Uma, die bruggen kan bouwen tussen mensen, groepen, culturen en religieen. Een ontwikkelingswerker met een duidelijke visie en grote liefde voor familie, vrienden en kennissen. Heeft gedurende vele jaren op verschillende niveaus haar bijdrage geleverd in binnen en buitenland. Is erg actief met vrouwen-, kinderen- en gemeenschapsrechten. Een echte ambassadeur voor haar geboortedistrict Brokopondo.

CYNTHIA MCLEOD-FERRIER, een lifelong educator, motivator, inspirator, phenomenal writer, de populairste en bekendste Surinaamse schrijfster met een indrukwekkende culturele legacy van 10 historische romans, 4 historische studies en 4 kindermusicals en boeken. Met de door haar geinitieerde en gefinancieerde unieke educatieve dagtochten in de binnenstad van Paramaribo, langs oude plantages vergezeld van haar spannende tori’s , hebben honderden kinderen en volwassenen uit binnenen buitenland jarenlang op zeer aangename en boeiende wijze kennis kunnen krijgen van de Surinaamse (voornamelijk) slavernij geschiedenis. Haar meest populaire boek, ‘hoe duur was de suiker’ is vertaald in enkele talen en ook verfilmd. Zij is reeds 30 jaar een Surinaamse celebrity die de kunst verstaat om eenvoudig en toegankelijk te blijven en onvermoeibaar haar bijdrage te blijven leveren aan de verheffing van de Surinaamse cultuur. Als geen ander is zij tevens in staat om (vooral) de gruwelijke delen uit de Surinaamse geschiedenis op verteerbare wijze te presenteren aan jong en oud, op nationaal en internationaal niveau.Cynthia Mcleod-Ferrier is een klasse apart, een ware cultuur ambassadeur van Suriname.

Onze democractie heeft een genderperspectief nodig om werkelijk democratisch te zijn

Aanstaande dinsdag 8 maart is het Internationale Dag van de Vrouw. Deze dag is wereldwijd een gelegenheid waarbij wordt stilgestaan bij de economische, politieke en maatschappelijke verworvenheden van vrouwen. Tegelijkertijd wordt op 8 maart stilgestaan bij de lange weg die nog moet worden afgelegd voor er werkelijk sprake zal zijn van volledige maatschappelijke gelijkheid van vrouwen en mannen. 

Het onderstaande artikel verscheen eerder in de ‘State of our Democracy 2015’. De gehele nieuwsbrief vindt u hier.

Door: Henna Guicherit & Carla Bakboord, Women’s Rights Centre

Vrouwenrechten zijn mensenrechten. Ze zijn het geboorterecht van alle mensen en dus ook van vrouwen en moeten in onze democratische republiek onvoorwaardelijk worden gerespecteerd. Dit betekent gelijke rechten voor zowel mannen als vrouwen. Maar mensenrechten zijn in de loop der tijden eerder beschouwd synoniem te zijn aan mannenrechten. Hoewel voor iedere burger een taak is weggelegd om de rechten van alle mensen te waarborgen, ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de bescherming en bevordering van vrouwenrechten bij de beleidsmakers. 

Voor de beleving van hun rechten moeten vrouwen niet alleen gehoord worden in het democratisch proces maar ook in gelijke mate als mannen vertegenwoordigd zijn in posities van beleid en besluitvorming. 

2015 kenmerkte zich in het bijzonder door de inspanningen die, in de aanloop naar de algemene vrije en geheime verkiezingen, zijn gepleegd om vrouwen zichtbaarder te maken en hun capaciteit te versterken voor deelname aan de politiekvoering. En niet zonder succes. Maar vrouwen vormen in het politiek-bestuurlijke, als resultaat van decennialange discriminatie, nog altijd een minderheid. Dit is terecht aangemerkt als te zijn in strijd met haar mensenrechten. En ook in strijd met het democratisch principe dat er voor moet zorgdragen dat het hele volk, dus vrouwen en mannen, via haar vertegenwoordiging, deelneemt aan de besluitvorming en de uitvoering.

Wanneer vrouwen en mannen de strijd aanbinden tegen de ongelijke positie die vrouwen t.o.v. mannen vanwege hun gender in diverse sectoren ondervinden, is dat rechtmatig en bovendien in het belang van de verhoging van het democratisch gehalte van de staat. Want inherent aan mensenrechten en democratie is het principe van gelijkheid. Ongelijke kansen en behandeling, ongelijke toegang tot en zeggenschap over bronnen leiden onder meer tot armoede, geweld en slechte gezondheid. Zij vormen een aanslag op de samenleving en de democratie. Vanuit het democratisch genderperspectief is het onrechtvaardig dat vrouwen in relatie tot mannen minder rechten en waarde worden toegekend.

In het democratisch model zullen dus ook de achtergestelde vrouwen betrokken moeten worden. En vrouwen hebben de democratie nodig om hun stem te laten horen en om verandering te brengen in een systeem dat structureel discriminatoir is en op gespannen voet staat met de democratie. Deze vindt zijn oorsprong in het denken dat mannen superieur zijn aan vrouwen en de machtsposities hen daarom toekomen. Als iedereen vrij en gelijk in rechten en plichten geboren is, dan heeft niemand méér recht dan de ander.

De ongelijke machtsrelaties liggen ten grondslag aan de vele schendingen van vrouwen- en kinderrechten zoals de verschillende vormen van huiselijk geweld die zij dagelijks ervaren. Veiligheid  is een harde kern van een democratische rechtsstaat. De overheid zal maatregelen moeten treffen om de veiligheid van vrouwen en kinderen ook in het private domein te garanderen.

Na decennia van strijd voor de erkenning en beleving van vrouwenrechten is het mensen-/ vrouwenrechtenbewustzijn nog laag.  Daarom moet de overheid, als verantwoordelijke, zelf het goede voorbeeld geven door de democratische en genderprincipes na te leven. Voortbouwend op de successen die reeds zijn geboekt, zal empowerment en verbetering van de positie van vrouwen ook in 2016 boven aan de lijst prijken in de agenda’s van alle mensenrechtenactivisten en ware democraten.-

Wilt u meer lezen over de staat van onze democratie in 2015? Lees dan ook de andere artikelen van de ‘State of our Democracy’ nieuwsbrief.