Panelleden brengen gekozen DC onder de aandacht tijdens Democratiemaand paneldiscussie

“Je hebt decentralisatie nodig voor integraal beleid. Je hoort vaak in het parlement dat men praat over integraal beleid. Maar soms vraag ik me af: weten regeringen wel wat integraal beleid is? Omdat als je echt integraal beleid zou moeten doorvoeren, dan zou ik dat al moeten zien aan de taken die je duidelijk toebedeelt aan de bestuursorganen binnen districten.” Aldus DNA-lid Patricia Etnel tijdens de paneldiscussie Decentralisatie: een stapje verder in onze democratie.

Onder grote online belangstelling is op woensdag 18 november de eerste officiële openbare activiteit van de Democratiemaand 2020 gehouden. Projekta organiseert de Democratiemaand sinds 2008, om op deze manier aandacht te vragen voor de thema’s democratie, rechtsstaat en mensenrechten. De gedachte is dat een sterke democratie vraagt om een voortdurend en nauwgezet werken aan de realisatie ervan. In een duurzame democratische cultuur kennen de burgers hun rechten en verantwoordelijkheden. En als niet iedereen deze kent, dan moet dit door middel van educatie en informatie worden verspreid.

Tijdens een paneldiscussie, waaraan mensen konden deelnemen via Zoom en Facebook live, gingen panelleden Patricia Etnel en Iris Gilliad dieper in op de rol die decentralisatie voor democratie speelt. Jennifer Simons die aanvankelijk ook op het programma stond, moest helaas verstek laten gaan. Sharda Ganga, directeur van Projekta en tevens moderator van de avond, las wel een statement voor die de oud DNA-voorzitter had voorbereid. Zij legde de nadruk op de noodzaak van goede wettelijke regelingen voor succesvolle decentralisatie en speciale aandacht voor o.a. de positie van het traditioneel gezag daarbinnen.

Gedecentraliseerde eenheidsgedachte

DNA-lid Patricia Etnel onderzoekt de bestuurlijke inrichting van de Republiek Suriname, en startte in dat kader haar presentatie met een stukje geschiedenis over de staatsvorm en de (oorspronkelijke) ideeën die daaraan ten grondslag liggen. Met het oog op de in de Grondwet (1987) geformuleerde gedecentraliseerde eenheidsgedachte, stelt ze de huidige taakverdelingen en machtsverhoudingen ter discussie.

Slide uit de presentatie van Patricia Etnel. 

Decentralisatie is geboren in de jaren ‘50 en het begrip districtscommissaris bestond ook al voor de onafhankelijkheid. Aangezien districten nooit echt betrokken zijn, maar de decentralisatiegedachte wel verankerd ligt in de Grondwet, plaatst Etnel vraagtekens bij de uitvoerende macht. “Wanneer we kijken naar de uitvoering van onze Grondwet van 1987 met betrekking tot de uitvoerende macht, is dit of niet goed begrepen of is er opzet in de zaak?"

Etnel vindt dat wij niet alles klakkeloos hoeven over te nemen van andere landen “Wij kunnen ons eigen systeem ontwikkelen. Aan de hand van jouw historische ontwikkeling, aan de hand van jouw bevolkingspopulatie en de manier hoe je je land wil ontwikkelen, ga je je eigen systeem ontwikkelen.”

De rol die decentralisatie zou moeten spelen in democratisering en het belang van burgerparticipatie dat hierbij essentieel is, komt niet tot volle wasdom omdat taken niet overgeheveld worden van centraal naar districts- of ressortniveau.

Deze taken hoeven niet opgenomen te worden in de wet regionale organen maar kunnen worden vastgelegd in een soort huishoudelijk reglement per district. Etnel benadrukte wel dat er sterke mensen voor nodig zijn en pleitte herhaaldelijk ervoor dat politieke partijen werk maken van de capaciteitsversterking van DR- en RR-leden. Ook is zij er geen voorstander van om decentralisatie toe te bedelen aan slechts één ministerie (in ons geval het ministerie van Regionale Ontwikkeling); alle ministeries zouden decentralisatie moeten bevorderen. 

De Grondwet is duidelijk over de verschillende bevoegdheden van de uitvoerende macht, maar die is niet vertaald naar de taakverdeling in de praktijk, zegt Etnel. Zij is stellig: de uitvoerende macht is niet de president en raad van ministers; het is de regering, de districten en de ressorten.

Decentralisatie en burgerparticipatie

Bestuurskundige Iris Gilliad besprak in haar presentatie het grote Decentralisatie-programma (DLGP), waarbinnen zij jarenlang verantwoordelijk was voor het vormgeven van burgerparticipatie. Ze ging met name in op twee manieren van burgerparticipatie: hoorzittingen en buurtcomités. Hoorzittingen zijn verplicht, want burgers moeten inspraak hebben. Maar ook hier sluit de praktijk niet aan op de theorie, aldus Gilliad. Sommige zaken mag een district zelfstandig uitvoeren, zoals het onderhouden van zandwegen, maar het budget en zeggenschap liggen bij de centrale overheid. Zaken die burgers aangeven, kan het districtsbestuur niet (zelfstandig) uitvoeren en omgekeerd wordt het districtsbestuur vaak genoeg verrast met de uitvoer van projecten door de centrale overheid, bijvoorbeeld ontwatering, waarvan de autonomie eigenlijk ligt bij het district.

Andere uitdagingen met betrekking tot decentralisatie liggen volgens Gilliad op het gebied van communicatie (tussen de hoorzittingen door wordt er niet gecommuniceerd met de burgers) en de coördinatie-capaciteit van de DR en RR.

Gilliad is het eens met Etnel dat de autonome taken van het districtsoverheden moeten worden vastgelegd en versterkt, maar voorziet wel een probleem met de overdracht: “mensen willen niet makkelijk macht afstoten.”

Actieve online participatie

Het onderwerp houdt mensen bezig, zoveel werd duidelijk uit de actieve participatie van de deelnemers in de chat. Zij stelden vragen over onder andere het disfunctioneren van districts- en ressortsraden, en (het ontbreken van) de link tussen districtsplannen en het meerjarenontwikkelingsplan (MOP).

Op de vraag of decentralisatie tot nu toe heeft bijgedragen aan de democratie, antwoordde Etnel dat wanneer ze kijk naar wat de uitkomst zou moeten zijn van de hoorzittingen, ze vindt dat er weinig tot niets is gedaan. “Het lijkt alsof we alleen werken aan lonen goedkeuren en niet aan ontwikkeling”.

Deelnemer Sheila Ketwaru, directeur van BFN, voegde hieraan toe: “Wanneer de begroting van het Districtsplan moet worden goedgekeurd en bekostigd op nationaal niveau dan is er geen sprake van decentralisatie.”

Ook de machtsverhouding tussen de districtscommissaris (DC) en de districtsraad werd ter discussie gesteld. Waarom is een DC het hoofd van de DR, als deze persoon niet gekozen is als DR-lid? Tot besluit las de moderator een statement voor van een van de deelnemers waarin de nadruk werd gelegd op zelfvoorzienendheid van de districten. “Hoe meer de districten zichzelf kunnen bedruipen, hoe meer we ze in staat kunnen stellen hun eigen wensen en behoeften vorm te geven. Decentralisatie moet echt vanuit de kracht van de lokale gemeenschap worden opgebouwd. Het zijn de lokale gemeenschappen die moeten fungeren als groeikernen anders neemt de overheid een voortrekkersrol die wordt ingevuld door ambtenaren terwijl de burgers uiteindelijk de invulling moeten geven aan sociaal economische ontwikkeling.”

Na ruim anderhalf uur kon de moderator niet anders dan de discussie afsluiten met de toezegging dat Projekta een aantal vervolgdiscussies zal organiseren. De eerste zal gaan over o.a grondenrechten, de positie van het traditioneel gezag en decentralisatie, ingegeven door zowel de vragen van het publiek, als de statement van de oud-DNA voorzitter.

Dagblad Suriname: Simons ontvangt virtuele kennisbank voor beleidsmakers

Door: Genaro Alpin

Bij de opening van de 8ste democratiemaand ontving Jennifer Geerlings – Simons symbolisch de virtuele kennisbank voor beleidsmakers van de Stichting Projekta. Deze kennisbank bevat documenten, die onder andere beleidsmakers ten goede komen. In dit geval kan onder andere gedacht worden aan mensenrechtenverdragen en verdragen betreffende het bestuur en arbeid, die terug te vinden zijn in de kennisbank. Simons was zeer positief over dit initiatief en gaf daarbij aan dat de kennisbank aansluit op het nieuwe systeem, dat gebruikt wordt in DNA. Zij gaf daarbij aan dat er gekeken zal worden naar mogelijkheden voor een speciale guest community. Projekta werkt eraan om alle conventies en rapportages op een plek op te slaan en beschikbaar te stellen voor geïnteresseerden. 

Simons doet terugblik DNA 2010 – 2015
Tijdens een live vraaggesprek deed Simons verder een terugblik op de afgelopen vijf jaren van het parlement en wat nog in het verschiet ligt. Volgens Simons is vooral het behouden van goede internationale relaties een groot succes geweest. Het is thans zo dat het parlement niet zomaar internationale verdragen goedkeurt, zoals dat in het verleden wel het geval was. Het gevolg daarbij was, dat nadat de verdragen goedgekeurd waren, er zaken boven water kwamen, die ten nadele van het land waren. Zij merkte op dat het parlement thans op de hoogte is van wat er internationaal gebeurt. Zij is er ook voorstander van dat er meer vrouwen vertegenwoordigd moeten zijn in het parlement. Zij gaf verder aan dat er de komende vijf jaar verder gewerkt zal worden aan het structureren en institutionaliseren van het parlement. Er is verder gewerkt aan nieuwe procedures, die betrekking hebben op de voorbereiding van delegaties naar het buitenland, en het rapporteren van diezelfde delegaties bij terugkomst. Daarnaast is het nog steeds haar streven om commissievergaderingen openbaar te houden. Gebrek aan ruimte heeft ervoor gezorgd dat de commissievergaderingen nog niet openbaar gehouden kunnen worden. Verder heeft parlement reeds een aanvang gemaakt met het publiceren van verslagen van de commissievergaderingen op haar website. Dit moet onder andere zorgen voor transparantie.

Anticorruptiewet zal niet bijdragen aan volledige corruptiebestrijding

Volgens Simons zal de huidige ontwerp anticorruptiewet niet bijdragen aan volledige bestrijding van corruptie. De enige manier om corruptie zoveel als mogelijk uit te bannen, is om middels wetgeving transparantie te eisen en automatische sancties te verbinden aan bepaalde procedures. Verder zal het uitschrijven van hele hoge boetes zorgen voor het indammen van corruptie. Zij is ook van mening dat de klokkenluidersregeling niet zal werken in Suriname. In een land met zeven miljoen inwoners zou dat wel werken, maar niet in een kleine samenleving als Suriname. Zij is daarom van mening dat wetten zodanig in elkaar gezet worden dat het de taak wordt van functionarissen om ongeregeldheden binnen het bestuur aan te kaarten. Als zij dat niet doen, dan zou vanwege de wet geacht mogen worden dat zij ook medeplichtig zijn aan corruptie en zouden zij ook daarvoor gestraft kunnen worden.

Economische situatie 
Simons ging verder in op de huidige economische situatie. Volgens haar zijn er dollars gepompt in de samenleving om de koers stabiel te houden, echter heeft het parlement informatie gekregen dat er een dramatische daling van inkomsten is geweest in 2014. Er mag volgens haar dan kritiek geleverd worden op vorige regeringen, maar het blijft een feit dat het instellen van een fonds niet voldoende zou zijn om alle afgenomen inkomsten te dekken. Er is volgens haar een internationale financiële oorlog gaande. Concurrentie en het verlagen van de prijzen van onder andere goud en olie zijn debet aan de verlaagde inkomsten. “Het parlement moet er op toezien dat de regering de beste keuzes maakt”, gaf zij verder aan. Echter betekent het maken van beste keuzes nog niet dat het leven altijd even “gezellig” door kan gaan. Volgens Simons moet men de internationale situatie begrijpen. Ze gaf verder aan dat het Spaar- en Stabilisatiefonds teruggenomen is door de regering. Indien men zo een wet wilt, dan zal een initiatief wet ingediend moeten worden. Deze wet kan wel gemaakt worden voor de periodes waar het goed gaat in het land, wanneer de huidige financiële situatie verandert naar betere tijden. Ze deed een beroep op de samenleving om te bezuinigen, zelf te gaan produceren en Surinaamse producten te kopen.

Bron: Dagblad Suriname

To Quorum of not to Quorum: verslag Democratiemaandpresentatie: Over De Nationale Assemblee (deel 1)

De achtste Democratiemaand ging gisteren, woensdag 4 november 2015 van start. Ook deze jaar zal Projekta, nu samen met het Burgerinitiatief voor Participatie en Goed Bestuur, gedurende de hele maand november extra aandacht vragen voor verschillende facetten van onze democratie. Het activiteitenprogramma van de maand laat verschillende openbare presentaties en discussies zien, evenals een aantal workshops.  (Voor het volledig maandprogramma, klik hier. Alle openbare activiteiten zijn vrij toegankelijk, zonder vooraanmelding!)

Als eerste activiteit binnen dit programma werden de ontwikkelingen binnen De Nationale Assemblee (DNA)belicht. Valeenee Wasimin, wetenschappelijk adviseur van DNA en afgestudeerde van het FHR Lim A Po Institute, belichtte tijdens haar presentatie onder andere de organisatiewaarden voor democratische parlementen zoals die door de Internationale Unie van Parlementen (IPU) zijn vastgesteld. Deze zijn: 1) Vertegenwoordiging van burgers, 2) Transparantie naar de samenleving toe, 3) Toegankelijkheid voor burgers, 4) Rekenschap afleggen aan burgers en 5) Het hanteren van Effectieve en Efficiënte werkprocessen.

Centraal in haar presentatie, stond de quorumkwestie, waar het parlement op verschillende momenten mee te maken heeft gehad.  

Wasimin betoogde dat het niet verlenen van quorum direct de kwaliteit van onze democratie treft: burgers worden dan immers niet vertegenwoordigd. Maar vooral wordt het vertrouwen in de democratische processen geschaad. Het is te eenvoudig om te denken: als ze niet verschijnen aan hun werk (-lees:vergadering), dan moeten ze niet betaald worden- ze hebben immers geen arbeid verricht. Zowel Wasimin als DNA Voorzitter wezen erop dat parlementariers niet vallen onder de personeelswet, maar dat hun vergoeding is geregeld in de wet geldelijke voorziening DNA. en dat zij geen salaris ontvangen, maar een schadeloosstelling.

De oplossing van het quorumprobleem leggen zowel Wasimin als de voorzitter bij de burgers. Volgens de voorzitter moeten burgers de goede parlementariers veel meer steunen en ze, ook publiekelijk, laten weten als ze hun werk goed doen, en niet slechts kritiek leveren op de slechte, of allemaal over één kam scheren.Volgens Wasimin zullen burgers beter moeten opletten op wie ze stemmen- straf ze af als ze hun werk niet naar behoren deden. Maar “afstraffen” via verkiezingen kunnen burgers slechts eens per vijf jaar, wierp de zaal tegen. Bovendien kun je voor de verkiezing niet weten hoe een partij zich zal gedragen na een verkiezing, afhankelijk van de uitslag, en quorum zal inzetten als politiek wapen.

In het tweede deel van de avond werd DNA Voorzitter Jennifer Simons geinterviewd door Projekta-directeur Sharda Ganga. Vijf jaar geleden ontvouwde de toen net gekozen voorzitter haar visie op modernisering van DNA tijdens de derde Democratiemaand van Projekta. Aan de hand van die inleiding werd teruggeblikt op hetgeen in de afgelopen periode wel of niet is bereikt. Dat verslag in het volgend blogbericht!