To Quorum of not to Quorum: verslag Democratiemaandpresentatie: Over De Nationale Assemblee (deel 1)

De achtste Democratiemaand ging gisteren, woensdag 4 november 2015 van start. Ook deze jaar zal Projekta, nu samen met het Burgerinitiatief voor Participatie en Goed Bestuur, gedurende de hele maand november extra aandacht vragen voor verschillende facetten van onze democratie. Het activiteitenprogramma van de maand laat verschillende openbare presentaties en discussies zien, evenals een aantal workshops.  (Voor het volledig maandprogramma, klik hier. Alle openbare activiteiten zijn vrij toegankelijk, zonder vooraanmelding!)

Als eerste activiteit binnen dit programma werden de ontwikkelingen binnen De Nationale Assemblee (DNA)belicht. Valeenee Wasimin, wetenschappelijk adviseur van DNA en afgestudeerde van het FHR Lim A Po Institute, belichtte tijdens haar presentatie onder andere de organisatiewaarden voor democratische parlementen zoals die door de Internationale Unie van Parlementen (IPU) zijn vastgesteld. Deze zijn: 1) Vertegenwoordiging van burgers, 2) Transparantie naar de samenleving toe, 3) Toegankelijkheid voor burgers, 4) Rekenschap afleggen aan burgers en 5) Het hanteren van Effectieve en Efficiënte werkprocessen.

Centraal in haar presentatie, stond de quorumkwestie, waar het parlement op verschillende momenten mee te maken heeft gehad.  

Wasimin betoogde dat het niet verlenen van quorum direct de kwaliteit van onze democratie treft: burgers worden dan immers niet vertegenwoordigd. Maar vooral wordt het vertrouwen in de democratische processen geschaad. Het is te eenvoudig om te denken: als ze niet verschijnen aan hun werk (-lees:vergadering), dan moeten ze niet betaald worden- ze hebben immers geen arbeid verricht. Zowel Wasimin als DNA Voorzitter wezen erop dat parlementariers niet vallen onder de personeelswet, maar dat hun vergoeding is geregeld in de wet geldelijke voorziening DNA. en dat zij geen salaris ontvangen, maar een schadeloosstelling.

De oplossing van het quorumprobleem leggen zowel Wasimin als de voorzitter bij de burgers. Volgens de voorzitter moeten burgers de goede parlementariers veel meer steunen en ze, ook publiekelijk, laten weten als ze hun werk goed doen, en niet slechts kritiek leveren op de slechte, of allemaal over één kam scheren.Volgens Wasimin zullen burgers beter moeten opletten op wie ze stemmen- straf ze af als ze hun werk niet naar behoren deden. Maar “afstraffen” via verkiezingen kunnen burgers slechts eens per vijf jaar, wierp de zaal tegen. Bovendien kun je voor de verkiezing niet weten hoe een partij zich zal gedragen na een verkiezing, afhankelijk van de uitslag, en quorum zal inzetten als politiek wapen.

In het tweede deel van de avond werd DNA Voorzitter Jennifer Simons geinterviewd door Projekta-directeur Sharda Ganga. Vijf jaar geleden ontvouwde de toen net gekozen voorzitter haar visie op modernisering van DNA tijdens de derde Democratiemaand van Projekta. Aan de hand van die inleiding werd teruggeblikt op hetgeen in de afgelopen periode wel of niet is bereikt. Dat verslag in het volgend blogbericht!

Verslag lezing: Parlement en actieve burger

Maandagavond 19 november was de laatste activiteit van Projekta in het kader van de vijfde Democratiemaand, welke als thema ‘Actieve burgers’ had. In de bomvolle zaal van Lalla Rookh  gaf de voorzitter van de Nationale Assemblee, Mevrouw Jennifer Simons een inleiding over haar visie op democratie en actief burgerschap. Hieronder volgt een verslag van haar betoog en de geanimeerde discussie die volgde.

Informatie en structuur belangrijke voorwaarden

De voorzitter startte haar inleiding door te stellen dat een basisvoorwaarde voor democratie en actief burgerschap is dat informatie dichtbij en toegankelijk moet zijn: “je moet als burger begrijpen waarover het gaat om mee te kunnen doen.” De informatie is in grotere samenlevingen niet altijd overzichtelijk en men moet geschoold zijn, wil men het kunnen begrijpen. Soms zijn burgers te arm om de informatie op een behoorlijke manier tot zich te nemen. “Als er armoede is, is democratie moeilijk. Parlementaire democratie is eigenlijk voor een samenleving met een sterke en grote middenklasse.” Zij stelt ook dat burgers de kans moeten krijgen om die informatie te verwerken en toe te passen door op hun eigen lokaal niveau met het bestuur om te gaan. Als mensen niet kunnen participeren in besluitvormingsprocessen die van invloed zijn op hun leven, dan is er geen democratie.

Daarnaast was de behoefte van een betere bestuurlijke organisatie van het land een terugkerend thema in het betoog van de voorzitter: “Naast de nationale overheid en een district, kennen we in bestuurlijk opzicht geen dorpen, steden of gemeenten. Het ontbreken van die lokale structureren belemmert onze ontwikkeling, hoewel veel burgers niet realiseren hoe ernstig dat is. Het huidig bestuurlijk model biedt niet de ruimte dat iedereen kan participeren en zich kan ontwikkelen.” Een ingrijpende grondwetswijziging op dat stuk is niet eens nodig, zegt zij, omdat in de Grondwet al is vastgelegd dat burgers moeten kunnen participeren en dat er lokale overheden moeten zijn.

Tijdens de discussie gaven verschillende mensen uit de zaal aan, dat zij ook ervaren dat er op lokaal niveau te weinig invloed kan worden uitgeoefend. Er worden wel hoorzittingen gehouden, maar ressort- en districtsraden hebben geen ruimte om zelf zaken te organiseren en uit te voeren. Men blijft afhankelijk van ministeries, die hun verzoeken wel of niet op de begroting opnemen en uitvoeren. Desondanks moeten burgers volgens de voorzitter meer trekken aan DR- en RR-leden, vooral als het gaat om het kenbaar maken van behoeften, en het meewerken aan ontwikkelingsinitiatieven. De DR- en RR-leden hebben hoe dan ook een bepaalde verantwoordelijkheid als lokale volksvertegenwoordigers. Ook moet er meer bewustzijn komen dat de Nationale Assemblee verantwoording schuldig is aan het volk, en moet het volk deze vaker vragen en eisen van de Assembleeleden.

Het aanpassen van de bestuurlijke organisatie van het land is misschien een grote klus om te klaren, maar daarover moet alvast worden nagedacht en met elkaar gesproken. Projekta gaf aan dat de organisatie al langer bezig is te kijken naar het vormgeven van lokale burgerparticipatie binnen het huidige bestuurlijk systeem en dat ook anderen, zoals Annette Tjon Sie Fat, zich daarover hebben gebogen. Er is afgesproken dat er een uitwisseling van informatie komt, en dat het volgend jaar een vervolg komt op de discussie waarbij specifiek de ideeën van de voorzitter en van Projekta over participatie en lokaal bestuur worden besproken.

Wat doet de assemblee?

“Democratie en participatie zijn als een kankantrie. Het begint als een heel klein zaadje, je kan niet verwachten dat je in korte tijd een enorme boom hebt. Dus laten we beginnen, en vandaag starten.” De Nationale Assemblee is daarom gestart met  verschillende stappen die de drempel tot participatie moeten verlagen, met name voor wat zij noemt “de burgers die daar al klaar voor zijn”.  Ze noemde in haar betoog enkele voorbeelden zoals de verantwoording over de werkzaamheden: “In de Nationale Assemblee wordt over van alles en nog wat gesproken, maar de media zendt maar drie minuten uit en dan het liefst het momentum dat parlementariërs met elkaar ruzie hebben. Daarom wordt er nu al via de website, meer worden verteld over wat er is besproken en gedaan in het parlement.” In 2013 zal dat ook via een eigen journaal gebeuren.

Maar ook in de werkwijze zijn veranderingen opgetreden. Fracties hebben nu hun eigen secretariaten. “We zijn ook begonnen met openbare commissievergaderingen, waarvoor mensen uit de sector worden uitgenodigd. Bij de wet op de bloedvoorziening zijn 13 vergaderingen gehouden met de sector. De commissie heeft toen het wetsvoorstel helemaal gewijzigd.” Deze werkwijze is nu nog incidenteel, maar moet structureel worden.

Soms zijn het ook relatief kleine zaken, zoals het feit dat kledingvoorschriften voor bezoekers nu zijn versoepeld. Alleen voor de officiële vergaderingen gelden nog de strenge kledingvoorschriften.

Verschillende bezoekers gaven deze avond aan dat zij zelden tot nooit een reactie op hun brieven krijgen en dat ze het gevoel krijgen dat er weinig tot niets met hun input wordt gedaan. De Assemblee is telefonisch moeilijk bereikbaar, en afspraken kunnen soms pas na 3 maanden. Dat een heleboel zaken bij DNA belanden is voor de voorzitter een teken dat andere systemen niet optimaal werken. De stroom van binnenkomende brieven met grote en kleine vragen, verzoeken en voorstellen hebben de aandacht van de Nationale Assemblee.

 “Er wordt nu een onderzoek gedaan naar het soort brieven dat binnenkomt en of het nodig is om een soort ombudsbureau te creëren vanuit het parlement. Vaak blijkt dat mensen komen met verzoeken voor woningen, en werk- en relatieproblemen. Men verwacht dat deze door de parlementariërs worden opgelost. Er zijn ook brieven met voorstellen of brieven die maatschappelijke problemen aankaarten. Halverwege 2013 komt het onderzoeksteam met een advies over dit vraagstuk.”

Sluitstuk Democratiemaand: Videoverslag Actieve Burgers en de ‘State of our Democracy’

Na de inleiding en discussie vertoonde Projekta een videoverslag over haar onderzoek onder 15 ‘actieve burgers’, personen die zich actief inzetten voor de rechten van vrouwen en kinderen, buurt- en gemeenschapsontwikkeling, dierenwelzijn en het milieu. Ook presenteerde zij de vierde editie van haar jaarlijkse ‘State of our Democracy’ nieuwsbrief. Download de nieuwsbrief hier (PDF).

Uitnodiging afsluiting: het parlement en actieve burger

In deze derde en laatste openbare discussie van de door Projekta georganiseerde Democratiemaand 2012, deelt de Voorzitter van de Nationale Assemblee haar visie over hoe we in Suriname het best de burger kunnen betrekken bij besluitvorming. Daarbij gaat zij in op wat het parlement kan en zal doen, maar ook wat wij (individuele burgers, civil society, en anderen) moeten doen om te komen tot een sterke democratie. De Voorzitter zal verder aangeven wat zij verlangt van de burgers die vertegenwoordigd worden door de DNA-leden, en vice versa.

Na de inleiding en discussie over het parlement en de actieve burger, presenteert Projekta de resultaten van haar onderzoek onder actieve burgers in Paramaribo en districten: burgers die opkomen voor onrechtvaardigheid, en/of zelf de handen uit de mouwen steken om te werken aan de ontwikkeling van hun gemeenschap en het land.

Projekta zal kort terugkijken op het verloop van deze 5^e Democratiemaand en haar 4^e editie van de “State of Democracy” nieuwsbrief presenteren. In deze nieuwsbrief wordt jaarlijks de ‘temperatuur’ van de Surinaamse democratie gemeten, met behulp van data en inzichten van nationale en internationale sleutelpersonen en/of organisaties. De avond wordt afgesloten met een informeel samenzijn.

Projekta

Projekta organiseert vanaf 2008 jaarlijks de Democratiemaand, waarin speciale aandacht wordt gevraagd voor de staat van de democratie in Suriname. Deze 5e editie van de Democratiemaand staat voor Projekta in het teken van Actieve Burgers.

Democratie en actieve burgers

De kwaliteit van een democratie is afhankelijk van de inzet van betrokken en actieve burgers. Zij vormen de basis van een democratie. Betrokken en actieve burgers bundelen mensen en werken samen met anderen aan een betere en rechtvaardige samenleving, waarbinnen iedereen erkend wordt. Ofwel ze werken, soms onbewust, aan het versterken en het behoud van een democratische cultuur. Zij zijn geïnformeerd over hun rechten en verantwoordelijkheden en dragen deze uit. Zij dragen hun kennis en vaardigheden over aan anderen, zodat ook zij geïnformeerd zijn over hun rechten en verantwoordelijkheden en daarnaar kunnen handelen.