Selenasplanten N.V. schenkt 2500 groentjesplantjes aan schooltuinen

Vertegenwoordigers van EBGS Balingsoela uit Brokopondo nemen de
symbolische schenking in ontvangst uit handen van Rouche Bink
van Selenasplanten N.V.

Het bedrijf Selenasplanten N.V. heeft groenteplantjes geschonken aan vijf scholen. Het gaat om een symbolische overhandiging in het kader van het ‘School gardens for education, environmental awareness & life skills- project’ (Schooltuinen voor onderwijs, milieubewustzijn en life skills) dat wordt uitgevoerd door Stichting Projekta. Dit project wordt gefinancierd door de Alcoa Foundation, waarvan op zaterdag 12 mei twee vertegenwoordigers getuige waren van de schenking en een deel van de training hebben bijgewoond.  

Vertegenwoordigers van de deelnemende scholen waren ook bijeen voor de start van een reeks capacity building trainingen. Projekta vindt het belangrijk dat de schooltuinen duurzaam worden beheerd. Hierdoor bestaat er een grotere kans van slagen en blijven de tuinen langer bestaan. 

Aan het project doen vijf scholen uit Marowijne, Brokopondo en Para mee. Een deel van deze scholen heeft al een tuin, maar wilt deze opknappen of uitbreiden. “Gedurende het project wordt een initiële schenking van 500 plantjes per school gedaan door Selenasplanten N.V van Willem A. Bink”, vertelt projectcoördinator Marcel Leune. De scholen geven aan wanneer de tuinen gereed zijn voor de aanplant om de schenking in ontvangst te nemen. Elke school bepaalt zelf hoe de tuin eruit zal zien. Zij zullen verder op eigen initiatief met de donor onderhandelen over eventuele schenkingen. 

De schooltuinen zijn niet slechts voor de scholen, maar dienen als middel voor ontwikkelingsmogelijkheden. Behalve leerkrachten, kunnen ook ondernemers en geïnteresseerde ouders deelnemen aan specifieke trainingen. Een daarvan is ecologisch tuinieren. Het hoofddoel van het project is om schoolprestaties te verbeteren. Dit wordt gedaan door onder andere een andere manier van les geven. Stichting Projekten Christelijk Onderwijs Suriname is aangetrokken om lesmateriaal te ontwikkelen voor vier vakgebieden op de scholen. Het gaat om Rekenen, Taal, Kunst & Cultuur en Orïentatie van jezelf op de wereld in de leerjaren zes en zeven. Leerlingen van de deelnemende scholen worden ook life skills, waaronder samenwerking en communicatie, aangeleerd door middel van de tuinen. 

Het project ‘Schooltuinen voor onderwijs, milieubewustzijn en life skills’ duurt van 1 januari tot en met 31 december 2018. 

Rouche Bink van Selenasplanten N.V. en Sharda Ganga van Projekta
na de ondertekening van de overeenkomst voor de schenking van
 ruim 2500 plantjes. Vertegenwoordigers van de deelnemende
scholen kijken toe

Een schooltuin is niet alleen van de school, maar van de gemeenschap

"Een schooltuin die enkel de verantwoordelijkheid is van de school, is gedoemd te falen." Zo sprak Sharda Ganga, directeur van Projekta de aanwezigen toe.

Leerkrachten en gemeenschapsorganisatie
Palisadeweg (Para) bespreken beheersstructuur schooltuin

Op zaterdag 7 april jongstleden waren leerkrachten, schoolleiders, oudercommissieleden en vertegenwoordigers van gemeenschapsorganisaties uit Brokopondo, Marowijne en Para bij een voor een workshop om de opzet en het beheer van schooltuinen in hun gemeenschap te bespreken. In totaal zullen er binnen het door ALCOA Foundation gefinancierde project ‘Schooltuinen voor onderwijs, ondernemerschap en life skills’ vijf schooltuinen in Para, Brokopondo en Marowijne worden opgezet, uitgebreid en/of gerenoveerd. Projekta is de uitvoerder van dit project.

Het duurzaam beheren van schooltuinen blijkt een groot probleem te zijn, daarom wordt binnen dit project vanaf het begin veel aandacht besteed aan het opzetten van een zgn. ’beheerstructuur’ voor elke tuin, die ervoor moet zorgen dat ook na afloop van het project de tuin blijft bloeien.

Workshop tuinontwerp

In groepsverband werd per school onder andere overwogen welke mensen in de omgeving van de school aanvullend betrokken kunnen worden bij de opzet en het onderhoud van de tuinen. Het “Schooltuinenproject” is in januari 2018 gestart en loopt tot het eind van het jaar. Gedurende deze maanden worden onder andere tuinen opgezet en groepen getraind in ecologisch tuinieren. Verder worden er leerkrachten getraind en gemotiveerd om lesplannen te gebruiken die speciaal zijn ontwikkeld om specifieke vakken als rekenen en taal te koppelen aan de schooltuinen.

De schooltuinen hebben ook een functie in de leefgemeenschappen van Brokopondo, Marowijne en Para. In deze districten planten velen op kostgrondjes en de kinderen helpen daarbij. De kennis van de principes van ecologisch tuinieren, waarbij de werking van de natuur zoveel mogelijk benaderd wordt, ontbreekt echter meestal. Leerkrachten, ondernemers en andere geïnteresseerden in de gemeenschap zullen binnen dit project worden getraind en begeleid in het verkrijgen van inzicht in deze principes welke dan worden doorgegeven aan de leerlingen.

IICA en trainers tuinieren

Ecologisch tuinieren is een alternatief op het tuinieren met gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest, omdat het een stabiel ecologisch milieu creëert voor de gewassen. De wisselwerking tussen dieren en planten in dit ecologisch milieu versterkt de weerstand van de aanplant. Alex Yakaumo, een permacultuurdeskundige, ging met de aanwezigen na welke gewassen al geteeld worden op hun school en wat de behoefte was aan uitbreiding van de huidige aanplant. Over enkele weken zal hij ook de bodemgesteldheid van de scholen nagaan, samen met de lokale mensen. Bij EBGS Balingsoela planten enkele leerkrachten met hun leerlingen nabij hun woningen. Op OS Zinkkampoe doet de school al aan kassenteelt. 

Het is een vereiste in het project dat de schooltuinen realistisch worden opgezet en zelfredzaam zijn. Om die reden is de opzet klein bij scholen die pas starten met planten en wordt uitbreiding van oudere schooltuinen slechts toegestaan indien de school op lange termijn kan betalen voor het onderhoud en continuering. Alle aanwezige scholen zijn van plan verkoopmarkten te houden met de overschotten aan landbouwproducten om te voorzien in de benodigde gelden voor het duurzaam beheren van de tuinen.

Schoolleiders St. Angeline te Tamarin (Marowijne)
presenteren tuinontwerp

De uitdagingen voor de schooltuinen beperken zich niet tot financiering en het beheer. OS Bambi bijvoorbeeld gaf aan dat de school ligt in een volksbuurt, waarin buurtbewoners in het verleden zonder toestemming “hielpen” oogsten- de lege bedden werkten uiteraard demotiverend voor de leerlingen die letterlijk de vruchten van hun arbeid niet konden plukken. Om die reden kiest deze school voor een gesloten kassenteelt met toezicht van een wachter. Op andere scholen zal dit probleem aangepakt worden door ouders van de leerlingen te betrekken bij de sociale controle van de teelt. Op termijn hopen alle scholen in staat te zijn open, veilige moestuinen te opereren die draagvlak genieten van de woonomgeving.

Sommige scholen gaan nog verder in hun ambitie. Zo is het idee van de schooltuin van de St. Angelineschool te Tamarin in eerste instantie ontstaan om minder draagkrachtige leerlingen een paar keer per week te kunnen voorzien van een voedzame maaltijd. De school is voornemens regelmatig te koken voor deze leerlingen om hun eenzijdige menu aan te vullen. Op andere scholen dient de moestuin naast inkomstenbron, als aanschouwelijk materiaal bij themadagen over een gezond milieu en tevens als locatie voor het volgen van lessen.

OS Zinkkampoe (Marowijne)

Het overeenkomstig voordeel voor alle betrokken scholen is dat de scholen in de toekomst een kenniscentrum kunnen worden waar ondernemers en landbouwers uit het gebied agrarische trainingen kunnen volgen. Een eerste aanzet voor die trainingen valt ook binnen dit project. De trainingen dienen versterkend te werken voor wat betreft werkgelegenheid en voedselzekerheid in deze gebieden. Zo kan een schooltuin een kenniscentrum worden voor een gemeenschap.

Kinderen in Brokopondo werken aan rampenbestrijdingsplan

In de vroege ochtend van donderdag 28 april vertrokken Charissa en Marijke van PROJEKTA naar Brokopondo. Hier was het team van het Surinaamse Rode Kruis (SRK) als sinds woensdag bezig met het trainen van brigadiertjes en het uitvoeren van een Vulnerability Capacity Assesment (VCA). Dit alles gebeurt in het kader van het project ‘Increasing resilience in five vulnerable schools in Brokopondo en Para’, waarvoor het SRK in 2015 financiering aanvroeg bij de internationale Alcoa Foundation. Het doel van dit project is het vergroten van de weerbaarheid van vijf scholen te Para en Brokopondo, met name op het gebied van mogelijke rampen. 

VCA

Samen met de leerlingen van de derde en vierde klas en de leerkrachten van EBGS Balingsoela, heeft het SRK een VCA uitgevoerd. Er is gekozen voor deze klassen, omdat zij oud genoeg zijn om te begrijpen waar het over gaat en hoe belangrijk hun input is, en daarnaast ook omdat zij nog een paar jaar op school blijven waardoor zij voor een langere periode hun kennis kunnen delen met de overige leerlingen.

De leerlingen gingen met de leerkrachten en de medewerkers van het Rode Kruis over het terrein, langs de toiletvoorzieningen en door de klassen, om te laten zien waar de kwetsbaarheden liggen. Vaak blijkt dat een ongeluk in een klein hoekje zit, dus er werd goed op de details gelet. Een van de leerkrachten gaf tijdens de evaluatie aan: “Ik wist niet dat er zoveel kleine dingen waren die ook voor onveilige situaties kunnen zorgen.”  

Op de volgende foto’s is te zien om welk soort kwetsbare plekken het gaat.

Aan het meer bij de school is een steenafslag gevestigd. Deze zorgt
voor grote risico's, onder meer omdat de oever steeds verder
optrekt in de richting van het schoolterrein.

Leerlingen op zoek naar kwetbaarheden
rondom de school.

Kapot hekwerk bij het raam van een
klaslokaal.

Onafgewerkte rioleringsbuizen op het speelterrein rondom de school.

Hoge stoepranden, handig voor wanneer het water stijgt,
maar ze kunnen ook gevaarlijk zijn wanneer je speelt.

Deze risico’s, maar ook andere belangrijke spots zoals vluchtroutes en de “safe place”: de plek waar iedereen heen moet gaan in het geval van een calamiteit of ramp, zullen letterlijk in kaart worden gebracht als onderdeel van het rampenbestrijdingsplan van de school.

Het schoolhoofd heeft deze informatie aangevuld door veel inzicht te geven aangaande andere kwetsbaarheden van de leerlingen, zoals veelvoorkomende en terugkerende ziektes, fysieke en/of psychische handicaps, en de sociale omgeving. Naast de risico’s zijn ook de de capaciteiten besproken (de zaken die wel in orde zijn), welke ook op de kaart van het rampenbestrijdingsplan zullen worden aangegeven.

Brigadiertjes

Samen met de leerlingen van de Frans Pryorschool te Brokopondo hebben de leerlingen van EBGS Balingsoela een brigadierstraining gekregen. Tijdens deze training kregen ze basis EHBO-technieken aangeleerd en hebben ze onder andere geoefend met elkaar optillen en met het aanleggen van drukverbanden. De kinderen zijn ook opgedeeld in verschillende themagroepen, zoals “EHBO” en “brandweer”. Zij kregen de opdracht om tijdens de VCA zoveel mogelijk te letten op de kwetsbaarheden binnen hun thema.

Brandveiligheid

In de middag was het tijd voor een brandveiligheidsdemonstratie. Deze werd verzorgd door een team van het Korps Brandweer Suriname (KBS). Gestart werd met het inventariseren van de reeds aanwezige kennis van de kinderen: wat is het eerste dat je doet wanneer er brand is in je huis? Wat is het nummer van de brandweer? Wat kun je doen om je huis zo (brand)veilig mogelijk te maken en te houden?

De kinderen kregen een filmpje te zien en een paar van hen mochten meedoen aan een simulatie. Terwijl de ruimte zich vulde met rook, moesten zij door een raam zien te “ontsnappen”. 

Door de kinderen en liedje met bijbehorende bewegingen aan te leren, heeft het KBS er zeker voor gezorgd dat de kennis op het gebied van brandveiligheid is blijven hangen.

De kennis die alle betrokkenen, oud en jong, hebben opgedaan tijdens de VCA en de trainingen, zullen zij delen met de bewoners van Brokopondo, het SRK en anderen betrokkenen tijdens presentatie later deze maand.

Begeleiding door PROJEKTA

Vorig jaar was PROJEKTA samen met het SRK ook al op bezoek bij EBGS Balingsoela. Dit bezoek was in het kader van de begeleiding bij het indienen van het projectvoorstel bij de internationale Alcoa Foundation. Lees hier het verslag van die dag.

In februari 2015 riep de Alcoa Foundation organisaties op om projectideeën in te dienen bij PROJEKTA. Eerder werden projectvoorstellen rechtstreeks ingediend bij de afdeling Community Relations van Suralco. Zij ontvingen echter vaak projectvoorstellen die niet aan de voorwaarden van de Alcoa Foundation voldoen, waardoor organisaties en gemeenschappen in de gebieden waar Suralco werkte, vaak onvoldoende gebruik konden maken van de mogelijkheid om projecten financieel te laten ondersteunen. PROJEKTA is vanwege haar ruime kennis en ervaring met het werken met gemeenschapsorganisaties en het uitvoeren van soortgelijke programma’s, door de Alcoa Foundation gevraagd om de organisaties te trainen en begeleiden in het proces van projectaanvraag, -uitvoer en -rapportage.

Naast het Surinaamse Rode Kruis worden ook projecten van Green Heritage Fund Suriname, de afdeling NARENA van het CELOS, Vonzell en Women in Business begeleid door PROJEKTA.

Lees via de volgende links meer over het capaciteitsversterkingsprogramma van PROJEKTA:

• Green Heritage Fund start project op Brownsweg
• Overweldigendebelangstelling voor fondsen Alcoa Foundation
• Langatabiki:hier zijn we