Posts tonen met het label Inheemsen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Inheemsen. Alle posts tonen

woensdag 17 december 2014

Democratie en milieu: Mohawk Prayer

Op 27 november gaf Monique Pool van Green Heritage Fund Suriname in het kader van de Democratiemaand een lezing rondom het thema ‘Democratie en Milieu’. Omdat het diezelfde dag ook Thanksgiving was, heeft ze haar presentatie vormgegeven aan de hand van een ‘Mohawk Thanksgiving Prayer’. Dit viel erg in de smaak bij het aanwezige publiek. Na afloop was er zoveel vraag naar de tekst, dat we besloten hebben de volledige tekst op de blog te plaatsen.  

Groeten aan de natuurlijke wereld


De mens
Vandaag zijn wij samengekomen en we zien dat de levenscycli voortgaan. We hebben de taak gekregen om te leven in balans en harmonie met elkaar en alles wat leeft. Dus nu brengen we onze gedachten samen in eenheid terwijl wij elkaar groeten en danken als mens.
Nu zijn onze gedachten een.

Moeder aarde
We zijn allen dankbaar voor onze moeder, de aarde, want zij geeft ons alles wat nodig is voor ons leven. Onze voeten steunen op haar wanneer wij over haar heen lopen. En wij zijn blij dat zij voor ons blijft zorgen zoals zij heeft gedaan vanaf het begin der tijden. Wij sturen groeten en dank naar onze moeder.
Nu zijn onze gedachten een.

Het water
Wij danken alle wateren in de wereld voor het lessen van onze dorst en het geven van kracht aan ons. Water is leven. We kennen de kracht daarvan in vele vormen, watervallen en regen, mist en stromen, rivieren en oceanen. In eensgezindheid sturen wij groeten en dank naar de geest van het water.
Nu zijn onze gedachten een.

De vissen
Onze gedachten gaan nu uit naar al het visleven in het water. Hen was de opdracht gegeven het water te reinigen en schoon te maken. Zij geven ook zichzelf aan ons als eten. We zijn dankbaar dat we nog schoon water kunnen vinden. Dus, we richten ons nu tot de vissen en sturen hen groeten en dank.
Nu zijn onze gedachten een.

De planten
We richten ons nu naar de uitgestrekte velden met plantenleven. Zover als onze ogen kunnen zien, groeien planten en die verrichtten vele wonderen. Zij houden veel levensvormen in stand. Met onze gezamenlijke gedachten danken wij hiervoor en kijken uit naar het voortbestaan van het plantenleven voor vele generaties na ons.
Nu zijn onze gedachten een.

De voedselgewassen
Eensgezind richten wij ons op het eren en danken van alle gewassen die we oogsten uit de tuin. Vanaf het begin der tijd, hebben de granen, groenten, bonen en bessen mensen geholpen te overleven. Veel andere levende wezens halen ook hun kracht uit hen. We nemen alle voedselgewassen samen als eenheid en sturen hen groeten en dank.
Nu zijn onze gedachten een.

De medicinale planten
We richten ons nu tot alle medicinale planten van de wereld. Vanaf het begin was het hun taak om ziekte weg te nemen. Zij zijn altijd klaar en wachten om ons te genezen. We zijn blij dat er nog mensen onder ons zijn die nog weten hoe wij deze planten moeten gebruiken om te genezen. Eensgezind, sturen we groeten en dank naar deze medicijnen en naar de bewaarders van deze medicijnen.
Nu zijn onze gedachten een.

De dieren
We brengen onze gedachten tezamen om groeten en dank te sturen naar al het dierenleven in de wereld. Wij hebben veel te leren als mens van hen. Zij eren ons wanneer zij hun leven opgeven zodat wij hun lichamen kunnen gebruiken als voedsel voor onze mensen. We zien ze dicht bij onze huizen en diep in het oerwoud. We zijn blij dat zij er nog zijn en we hopen dat dat nog lang zo zal blijven.
Nu zijn onze gedachten een.

De bomen
We richten onze gedachten nu op de bomen. De aarde heeft vele families van bomen die hun eigen taak en nut hebben. Sommigen verschaffen ons bescherming en schaduw, anderen geven ons fruit, schoonheid en andere nuttige zaken. Veel volkeren in de wereld gebruiken de boom als een symbool van vrede en kracht. Eensgezind, groeten en danken we de boom van het leven.
Nu zijn onze gedachten een.

De vogels
We brengen onze gedachten samen als één en danken alle vogels die zich boven ons hoofd bewegen en vliegen. De schepper heeft hen mooie liederen gegeven. Elke dag herinneren zij ons eraan van het leven te genieten en het te appreciëren. De arend is gekozen als hun leider. Aan alle vogels - van de kleinste tot de grootste - sturen wij groeten en dank
Nu zijn onze gedachten een.

De vier winden
We zijn allen dankbaar voor de krachten die bekend zijn als de vier winden. We horen hun stemmen wanneer zij de lucht voortbewegen en ons verfrissen en de lucht verversen die wij inademen. Zij brengen ons de verandering van de seizoenen. Zij komen uit vier richtingen, geven ons boodschappen en kracht. Eensgezind, sturen wij onze groeten en dank naar de vier winden.
Nu zijn onze gedachten een.

De donder
We richten ons nu naar het westen, waar onze grootvaders, de donderwezens, leven. Met weerlicht en donderslagen brengen ze het water dat het leven vernieuwt. We zijn dankbaar dat zij de slechte dingen gemaakt door de ondergrondse Okwiseres van ons weghouden. Met onze gedachten tezamen als een, sturen wij groeten en dank naar onze voorvaders, de donder.
Nu zijn onze gedachten een.

De zon
We sturen nu groeten en dank naar onze oudste broeder, de zon. Elke dag zonder falen reist hij de hemel af van oost naar west en brengt daarbij het licht van een nieuwe dag. Hij is de bron van al het levensvuur. Eensgezind, sturen wij groeten en dank naar onze Broeder, de Zon.
Nu zijn onze gedachten een.

Grootmoeder Maan
We brengen onze gedachten samen om dank te zeggen aan onze oudste grootmoeder, de Maan, die de hemel in de nacht verlicht. Zij is de leider van alle vrouwen in de wereld, en zij is de heerser over de getijden van de oceaan. Met haar veranderd gezicht meten we de tijd, en het is de Maan die de komst van de kinderen hier op aarde overziet. Eensgezind, sturen we groeten en dank aan onze Grootmoeder, de Maan.
Nu zijn onze gedachten een.


De sterren
Wij danken de sterren die zich verspreiden over de hemel als juwelen. Wij zien ze in de nacht, wanneer zij de Maan helpen de duisternis te verlichten en brengen dauw in onze tuinen en voor alles wat groeit. Wanneer we 's-nachts reizen, wijzen zij ons de weg naar huis. Met onze gedachten tezamen als een, sturen we groeten en dank aan de sterren.
Nu zijn onze gedachten een.

De verlichte meesters
Eensgezind groeten en danken we de verlichte meesters die door de eeuwen heen zijn gekomen om ons te helpen. Wanneer we vergeten in harmonie te leven, herinneren zij ons aan hoe we als mensen hebben geleerd te leven. Eensgezind, sturen wij groeten en dank aan die zorgvolle meesters.
Nu zijn onze gedachten een.

De schepper
Nu richten wij onze gedachten op de schepper, of Grote Geest, en sturen groeten en dank voor alle gaven uit de schepping. Alles wat we nodig hebben om een goed leven te leiden is hier op deze Moeder Aarde. Met alle liefde die nog om ons heen is, brengen we al onze gedachten tezamen als een en sturen onze welgekozen woorden om de schepper te groeten en danken.
Nu zijn onze gedachten een.

Afsluitende woorden
Nu zijn we gekomen op de plek waar onze woorden ophouden. Bij het noemen van alle dingen, was het niet onze intentie om iets weg te laten. Indien wij zaken hebben vergeten, dan laten we het over aan elk individu om groeten en dank naar die zaken te sturen op hun eigen wijze.
Nu zijn onze gedachten een.

Vertaling: Monique Pool

This translation of the Mohawk version of the Haudenosaunee Thanksgiving Address was developed, published in 1993, and provided, courtesy of: Six Nations Indian Museum and the Tracking Project. All rights reserved. English version: John Stokes and Kanawahienton (David Benedict, TurtleClan/Mohawk). Mohawk version: Rokwaho (Dan Thompson, Wolf Clan/Mohawk). Original inspiration: Tekaronianekon (Jake Swamp, Wolf Clan/Mohawk).

dinsdag 9 december 2014

Snapshot mensenrechten

(Eerder verschenen in de State of Democracy Nieuwsbrief 2014. Voor de volledige nieuwsbrief, klik hier)

Op 20 november 2014 organiseerde PROJEKTA de panel-discussie ‘Mensenrechten: waar staan we, waar gaan we?’ Een panel van deskundigen ging na wat de stand van zaken in Suriname is op het gebied van vrouwenrechten, kinderrechten, rechten van Inheemse volkeren, van mensen met een beperking en van LGBT. De twee kernvragen voor de avond waren: wat hebben we al bereikt, en waar moeten we met spoed aan werken?
In dit artikel beschrijven wij de belangrijkste informatie en bevindingen uit de presentaties en discussies met betrekking tot vrouwenrechten, de rechten van mensen met een beperking en de rechten van Inheemse Volkeren. Het artikel over kinderrechten, de rechten van LGBT en de rechten van ouderen vindt u hier.



Vrouwen: van genderongelijkheid naar gendergelijkheid


De Staat heeft zich gecommitteerd alle vormen van discriminatie (VN Vrouwenverdrag/CEDAW, 1993) te elimineren en geweld tegen vrouwen (Het Belém do Pará Verdrag, 2002) uit te bannen. Daarmee is zij overeengekomen dat het grondbeginsel van gelijkheid tussen mannen en vrouwen wordt geïntegreerd in onze nationale wetgeving. In de afgelopen eeuw zijn er stappen voorwaarts gezet: er zijn belangrijke wetten aangenomen op het gebied van kiesrecht, handelingsbekwaamheid, toegang tot onderwijs, huwelijkswetgeving, zedenwetgeving, en de Wet Bestrijding Huiselijk geweld. Met het aannemen van deze wetten is de positie van de vrouw verbeterd, maar is er nog geen gendergelijkheid.
Carla Bakboord, WRC
Gendergelijkheid vereist namelijk meer dan positieverbetering, het vereist een transformatie van bestaande structuren. Wij zien immers nog steeds veel ongelijkheid in het politiek machtscentrum, bestuurlijke organen, op het arbeidsveld, in het onderwijs, in verenigingen en in de sport. In gezinnen uit deze genderongelijkheid zich in de verruwing van huiselijk geweld.

De internationale verdragen worden onvoldoende nageleefd. De Commissie Genderregelgeving heeft een lange lijst van wetgeving die aangenomen of aangepast moet worden. Een paar voorbeelden: de conceptwet Seksuele Intimidatie, de conceptwet Gelijke Behandeling mannen en vrouwen, het aanpassen van de Personeelswet (schrappen van de ontslagregeling voor gehuwde vrouwen) laten allemaal op zich wachten.

Women's Rights Centre (WRC) ziet als prioriteiten voor de komende periode de doorlopende training voor leden en achterban van politieke partijen in gender, mensen- en vrouwenrechten, en het lobbyen voor een 50/50 gender quota bij de verkiezingslijsten. Daarnaast wil zij een spoedige behandeling van alle gender gerelateerde conceptwetten, de ontwikkeling van een strategie om een multisiciplinaire aanpak van partnergeweld te professionaliseren, en tenslotte de opname van vrouwenrechten, gendergelijkheid en het voorkómen van huiselijk geweld als vak in het onderwijscurriculum.



Mensen met een beperking: een vergeten groep



Natasia Hanenberg-Agard, NSBS

In 2006 werd het Verdrag voor de Rechten van Mensen met een Beperking door de Verenigde Naties aangenomen. Dit Verdrag is nooit door Suriname geratificeerd, en uit onderzoek van de Nationale Stichting Blindenzorg Suriname (NSBS) blijkt dat er geen specifieke wetten zijn die betrekking hebben op mensen met een beperking. Zonder een wettelijke basis is het moeilijk om rechten af te dwingen voor mensen met een beperking. 
De situatie van mensen met een beperking in Suriname is dan ook niet erg positief te noemen. Vooral toegankelijkheid is een grote uitdaging. Met name toegang tot gebouwen, openbaar vervoer, speciaal vervoer, onderwijs, gezondheidszorg en besluitvorming is een groot probleem.

De NSBS ziet daarom de ratificering van het Verdrag als de hoogste prioriteit. Ook pleit zij voor een overlegorgaan dat adviseert over beleidsmaatregelen en dat ook controle kan uitoefenen op de uitvoering daarvan. Het Ministerie van Sociale Zaken is enige tijd geleden met gesprekken gestart met als doel de zogeheten ‘Nationale Adviesraad voor Gehandicapten’ (NARG) nieuw leven in te blazen, maar dit initiatief ligt al bijkans een jaar stil.

Als derde prioriteit ziet de NSBS het vergroten van de maatschappelijke bewustwording over de capaciteiten van mensen met een beperking. Anders dan men denkt, zijn zij (met de juiste begeleiding) in staat om zelfstandig te wonen, zich verder te ontwikkelen, hun stem te vergroten, aan te geven wat hun behoeften zijn en hun eigen belangen te behartigen.



Inheemse volkeren: recht op zelfbeschikking


Het “zelfbeschikkingsrecht” geeft aan een ieder van ons het recht om te participeren in het democratisch proces van governance. Bovendien biedt het de mogelijkheid invloed uit te oefenen op onze eigen toekomst, zowel op politiek, sociaal als cultureel vlak. Dit recht is vastgelegd in het VN Verdrag inzage Burgerrechten en Politieke Rechten, in het Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten, en in de VN ‘Declaration on the Rights of Indigenous Peoples’.


Josee Artist, Bureau van de VIDS
Inheemse volken in Suriname hebben jarenlang vormen van nationale onderdukking van de Staat ervaren, voortgekomen uit het assimilatiebeleid van diverse overheden. Als gevolg daarvan zijn discriminatie, onderdrukking en ongelijkheid diep geworteld in overheids-, maar ook andersoortige instituties. Inheemse volken worden verhinderd om voor hun eigen wijze van bestaan te kiezen en eigen invulling te geven aan hun toekomst. Hun voorouderlijke gronden en middelen worden niet wettelijk erkend, hun systeem van democatisch zelfbestuur wordt niet erkend of zelfs bedreigd, en er worden vernietigende sociaal-economische plannen en initiatieven ondernomen onder de noemer ‘nationale ontwikkeling’ zonder inspraak van degenen die de meest schadelijke gevolgen zullen ondervinden (zoals recentelijk in het Bakhuysgebergte is geschied).

De Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) streeft al 25 jaar naar het beleven van het zelfbeschikkingsrecht van Inheemse volken door eigen onderzoek te doen, strategische projecten te initiëren, dorpsbesturen en instituties te versterken, te lobbyen bij overheden en parlement, te ondersteunen bij consultatieprocessen, en internationaal casussen in te dienen bij schending van de rechten van Inheemsen. Recht op collectief grondbezit en op zelfbeschikking zijn daarom voor de VIDS de belangrijkste issues als het gaat om rechten van Inheemsen in Suriname.

Voor de volledige nieuwsbrief klik hier

zondag 30 november 2014

Rechten van Inheemsen: vraag en antwoord (vervolg mensenrechtenpanel)


Bij ons Mensenrechtenpanel, op 20 november, waren er nog een aantal vragen die, vanwege het late uur, niet meer aan bod zijn gekomen. We legden ze achteraf voor aan de panelleden. Hier Josee Artist van de Vereniging Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) aan het woord.



De Universele Verklaring (mensenrechten) en andere verdragen zijn een algemene internationale leidraad voor de bescherming van de rechten van de mens. Moeten dan de gemeenschappen die bescherming niet vertalen naar hun eigen leefomstandigheden en cultuur?
Correct; universele mensenrechten zijn inderdaad universeel en moeten inderdaad vertaald worden naar de leefomstandigheden en cultuur van inheemsen.  Dat is ook gebeurd, na heel lang aandringen van inheemse volken overal ter wereld en 23 jaar en ‘onderhandelen’ met staatsvertegenwoordigers bij de VN, en heeft in 2007 geresulteerd in de aanname door de VN (en dus de lidstaten van de VN inclusief Suriname) van de VN Verklaring inzake de Rechten van Inheemse Volken (UN Declaration on the Rights of Indigenous Peoples in het Engels; afgekort UNDRIP).  Deze verklaring doet precies dát: het “vertalen” van bestaande mensenrechten naar de leefomstandigheden en cultuur van inheemse volken.  En die leefomstandigheden en cultuur hebben een sterk COLLECTIEF karakter; inheemse volken wonen in stamverband, met een eigen gezag en bestuurssystemen, eigen historische grondgebieden waarmee er een sterke historische, culturele en spirituele verbondenheid is, bezit en gebruik van natuurlijke hulpbronnen, eigen ontwikkelingsvisie, etc. en dat alles op een collectieve manier.  De UNDRIP geeft aan inheemse volken dus geen nieuwe of andere rechten, maar dezelfde rechten op een collectieve manier geïnterpreteerd.  De UNDRIP erkent bovendien dat inheemse volken, volken zijn, gelijk aan andere volken, met het recht op zelfbeschikking, dus het recht om voor en over zichzelf te beschikken en beslissen.  Ook dit recht is niet nieuw of anders; het is erkend in de VN Verdrag inzake Burger – en Politieke Rechten (BUPO) en in het VN Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten.
Het praktische probleem is, dat regeringen, ondanks het feit dat ze de UNDRIP zelf goedgekeurd hebben, op nationaal niveau geen consequenties daaraan willen verbinden en dus geen nationale wetgeving willen maken om deze rechten te kunnen doen gelden.  Er moet dan naar internationale wegen gegrepen worden, waar het internationaal recht geldt, en daar blijkt gelukkig wel dat op grond van bovengenoemde en andere mensenrechtenverdragen, de rechten van inheemse en tribale volken wel degelijk rechtskracht hebben.  Het sprekend voorbeeld daarvan is het Saramakkavonnis tegen de Staat Suriname waarin het bovengenoemde duidelijk tot uitdrukking komt.

Zullen er of worden er reeds acties ondernomen door het traditioneel gezag m.b.t. het decentralisatieproces? Hoe zien die acties eruit? 
Het traditioneel gezag participeert ook wel in hoorzittingen.  Maar waar we eigenlijk naar streven is erkenning van het zelfbeschikkingsrecht.  Het decentralisatieproces erkent dat niet; het erkent alleen het overheidsgezag en gaat voorbij aan de werkelijke situatie waarin grote delen van de bevolking Suriname door traditioneel gezag wordt bestuurd dat in dagelijks contact met het volk staat en op een heel andere manier besluiten neemt dan overheidsmechanismen.  VIDS heeft hier vaker over geprotesteerd bij ministerie RO en bij de IDB als financierder van het decentralisatieproject maar het is praten tegen dovemansoren want het komt hen niet goed uit.  Men verschuilt zich achter de huidige, deficiënte Surinaamse wetgeving (zie ook antwoord op volgende vraag).  Er zijn voorstellen ingediend voor wettelijke erkenning van het traditioneel gezag maar de conceptwet die is gemaakt, is door één individu gemaakt zonder enige inspraak vanuit het traditioneel gezag, tegen alle afspraken in om wel degelijk effectieve participatie van het traditioneel gezag in de totstandkoming van die conceptwet te hebben.

Waarom moeten de Inheemsen speciale grondenrechten krijgen? Ze kunnen toch ook grond aanvragen of kopen, zoals alle andere mensen? 
Zie ook antwoord vraag 1.  Een belangrijk aspect is de rechtvaardigheid; de grond IS van de inheemsen; waarom zouden ze nu hun eigen grond moeten gaan aanvragen of kopen?  De kolonisatoren hebben in naam van de Koning en zelfs in naam van God, grond van de inheemse volken gestolen of op andere gewelddadige wijze afgepakt; daarna wetgeving gemaakt om die grond tot hun “eigendom” te maken; zomaar, zonder toestemming of zelfs zonder medeweten van de inheemse volken zelf.  Postkoloniale regeringen hebben de koloniale wetgeving al dan niet gewijzigd om het historisch onrecht recht te trekken.  Suriname dus niet.  Opeenvolgende regeringen zijn wat dat betreft in de schoenen van de vroegere kolonisatoren gaan staan en doen alsof de grond van hun is.  Wettelijk misschien wel ja, maar dat is dus als er naar de wet wordt gekeken met oogkleppen op voor de eeuwenlange volkenmoord, slavernij en discriminatie die eraan kleeft.  Als we over “dekolonisatie” praten is deze kwestie een heel groot onderdeel daarvan.
 
Zelfs als we “het verleden terzijde leggen”, dan nog is de huidige wetgeving niet genoeg voor het collectief eigendom van inheemse volken op hun gronden en natuurlijke hulpbronnen.  In Suriname zijn alleen individuele titels op grond beschikbaar (grondhuur; eigendomsrecht) of concessies (gebruiksrechten). Inheemsen leven in collectief verband en willen, als het om hun dorpsgebied gaat, geen individuele titel. Het gaat om hun gehele leef- en woongebied dat een collectieve titel moet krijgen en dat moet in wetgeving worden opgenomen. Een individuele titel verbreekt de cultuur van gemeenschappelijk en in stamverband leven.  Dat stukje grond kan worden verkocht, verpand, opgeëist en last but not least, de overheid blijft zeggenschap erover behouden en kan de titel weer intrekken, vooral als het gaat om grondhuur!  Het niet willen erkennen van eigendom in collectief verband is in feite een uiting van het superioriteitsgevoel van de westerse cultuur bóven de collectief gezinde inheemse cultuur.  Waarom moeten inheemse volken zich “aanpassen” aan de koloniale wetgeving die alleen individuele titels kent??  Om hun cultuur te verliezen??  Om slechts burgers te worden die gemanipuleerd kunnen worden elke vijf jaar??  Om hun grondgebieden kwijt te raken zodat grootgrondbezitters die gronden van hun politieke vrienden kunnen krijgen??