Verslag discussieavond: Theater en engagement

 “Wat vele protestbrieven en discussies niet konden, had een sketch van 10 minuten geklaard. Je zou dus kunnen zeggen dat voor mij theater maken vanaf het begin vooral een manier is om zaken aan de kaak te stellen”, vertelde Sharda Ganga maandagavond in het Lalla Rookh gebouw tijdens de Democratiemaand, welke in het teken staat van ‘Actieve burgers’.

Ze geeft daarbij duidelijk aan dat zij niet haar persoonlijke normen en waarden wil overbrengen, maar de bezoekers van haar theaterstukken bewust wil maken van maatschappelijke thema’s en onderwerpen. “Ik heb geen specifieke boodschap die ik wil overbrengen. Ik zou dan een propagandist of evangelist zijn. Theater is voor mij een vorm van onderzoek – niet een encyclopedie van antwoorden. Wat ik hoop is dat mensen gaan nadenken. Mensen komen vaak naar het theater om geamuseerd te worden, maar ik wil juist hen ongemakkelijk doen voelen. Ik wil de confrontatie aangaan en verwarring veroorzaken bij het publiek. Terwijl het publiek vaak gewoon een bevestiging wil horen van wat zij al denken."

Ze stond ook stil bij hoe ze actuele maatschappelijke thema’s vertaalt naar theater. “Een uitdaging is om de actualiteit te ontstijgen. Een voorstelling die alleen laat zien wat we al om ons heen kunnen zien, die plat en eendimensionaal is, is volgens mij geen echt theater. In een complexe tijd kun je geen enkelvoudige antwoorden geven in je stukken.” Ze gaf aan dat ze zoekt naar het probleem of vraagstuk dat achter de actualiteit zit. Door te gaan naar de essentie van het vraagstuk, naar het conflict, kan ze vanuit verschillende invalshoeken het verhaal vertellen. Een goed voorbeeld daarvan is Bryan X, welke op die avond middels video werd vertoond. 

Totstandkoming Bryan X

Voor een goed maatschappelijk theaterstuk is onderzoek een basisvoorwaarde. Zo werd voor Bryan X niet alleen teruggegrepen op de jarenlange werkervaring van Projekta met Surinaamse organisaties, maar werd het aangevuld met focusgroep gesprekken met vertegenwoordigers van diverse organisaties. Er werden formele en informele interviews afgenomen van personen. Een database werd gemaakt van krantenartikelen, opvallende uitspraken in interviews en andere berichten over het onderwerp ‘leiderschap’. De interne strijd binnen politieke partijen in de aanloop naar en ook na de verkiezingen, was een onuitputtelijke bron van inspiratie. Uit deze verzameling van gedachten, uitspraken en andere data werd de basis voor het toneelstuk gelegd. 

Het theaterstuk Bryan X was oorspronkelijk beoogd voor 2010, maar de verkiezingen belemmerden de uitvoering. Veel betrokken personen werden belast met activiteiten rondom de verkiezingen. Belangrijke sleutelfiguren – contactpersonen binnen het onderwijs, veldwerkers die als informatiebron zouden optreden- raakten betrokken bij verkiezingscampagnes. Daarnaast was door de uitkomst van de verkiezingen en het politiek spektakel voor en na de verkiezingen de toonzetting van de voorstelling ook veranderd. De issues van voor de verkiezingen waren niet meer dezelfde als die van na de verkiezingen. De scènes die eerder geschreven waren bleken niet langer volledig relevant.

Uiteindelijk heeft Bryan X in 2011 31 keren op de planken gestaan: zes keer meer dan oorspronkelijk gepland. In totaal hebben 3100 personen het stuk bezocht, waaronder veel scholieren.

Discussieavond: Theater en engagement

Vandaag, maandag 5 november 2012, verzorgt Sharda Ganga een inleiding over hoe ze maatschappelijke ontwikkelingen via theater onder de aandacht brengt. De inleiding begint om 19.00 in het Lalla Rookh gebouw en is voor iedereen gratis toegankelijk.

Voor Sharda Ganga is theater niet alleen een kunstvorm of entertainment, maar het dient ook als ontmoetingsplaats voor maatschappelijke dialoog en discussie. Met haar theaterstukken wil zij actief burgerschap stimuleren. 

“U moet ons vertellen hoe het moet, in plaats van alleen maar slechte dingen te tonen”, was de opmerking van een bezoekende student bij Bryan X. Zij antwoordde de student, dat het juist haar bedoeling was om stukken te maken die aanzetten tot nadenken in plaats van kant en klare antwoorden te geven. Een discussiestuk, een open einde zoals in het geval van Bryan X, nodigt mensen uit om zelf kritisch te worden; en hun eigen keuzes te maken.Ofwel om invulling te geven aan hun rol als actieve burger. 

Sharda Ganga zal vandaag vertellen over het zoeken naar de balans tussen actualiteit en grotere maatschappelijke fenomenen, zoals in Bryan X vooral het fenomeen van leiderschap en organisatie onder de aandacht werd gebracht. In haar lezing zal Sharda Ganga vertellen hoe Bryan X, maar ook andere theaterstukken, zoals No More Stories (de Carifesta 2006 theatervoorstelling van Suriname) en Kettingreactie, tot stand zijn gekomen. Vervolgens zal Bryan X middels film worden vertoond, waarna er ruimte is voor discussie. 

Thema democratiemaand 2012: Burgerschap

In de vijfde editie van de Democratiemaand van Projekta staan actieve burgers centraal. De kwaliteit van een democratie is afhankelijk van de inzet van betrokken en actieve burgers. Zij vormen de basis van een democratie.

Betrokken en actieve burgers bundelen mensen en werken samen met anderen aan een betere en rechtvaardige samenleving, waarbinnen iedereen erkend wordt. Ofwel ze werken, soms onbewust, aan het versterken en het behoud van een democratische cultuur. Zij zijn geïnformeerd over hun rechten en verantwoordelijkheden en dragen deze uit. Zij dragen hun kennis en vaardigheden over aan anderen, zodat ook zij geïnformeerd zijn over hun rechten en verantwoordelijkheden en daarnaar kunnen handelen.

In de maand november worden verschillende lezingen verzorgd, radiospotjes uitgezonden en een nieuwsbrief verspreid. 

Sharda Ganga

Al vanaf 1987 produceert, schrijft en regisseert Sharda Ganga theaterstukken en films. In veel van haar theaterstukken en films kaart ze maatschappelijke problemen en vraagstukken aan.  De laatste productie was Bryan X in 2011.

Activiteiten Democratiemaand: Actieve Burgers (deel 1)

“No one is born a good citizen; no nation is born a democracy. Rather, both are processes that continue to evolve over a lifetime. Young people must be included from birth. A society that cuts off from its youth severs its lifeline." Kofi Annan

 

Ook dit jaar staat Projekta in de maand november weer stil bij de betekenis en invulling van democratie in Suriname. Door middel van verschillende activiteiten informeert zij de burgers van Suriname en beleidsmedewerkers over de stand van zaken, nieuwe ontwikkelingen en nodigt zij hen uit om mee te denken en te discussiëren. Het centrale thema voor dit jaar is: ‘"Actieve Burgers".

In de week van 5 november staan drie activiteiten op de agenda.

Bryan X: engagement in theater

Maandag 5 november, 19.00uur, Lalla Rookhgebouw

Sharda Ganga, schrijver en regisseur van het theaterstuk Brian X, vertelt over de totstandkoming van het theaterstuk en hoe zij maatschappelijke ontwikkelingen, specifiek democratische processen en burgerschap, verwerkt in al haar theaterstukken. Na de inleiding wordt het Bryan X als film vertoond, waarna er ruimte is voor discussie over de relatie burgerschap, democratie en theater.  

  

Relatie Burgerschap en discriminatie

Woensdag 7 november, 19.00, Lalla Rookhgebouw

Dr. Paul Tjon Sie Fat legt in zijn lezing een relatie tussen ‘citizenship’ en discriminatie. Hij verduidelijkt het begrip ‘citizenship’, waarna hij zal ingaan op hoe discriminatie een belemmerende of stimulerende rol daarbinnen speelt. Hij focust zich daarbij vooral op de nieuwe immigrantengroepen van Suriname. Na de lezing is er ruimte voor discussie. 

Training Macht en de Burger

Vrijdag 9 november, 9.00-12.00, Lalla Rookhgebouw

Annette Tjon Sie Fat, directeur Conservation International en gespecialiseerd in participatorische processen, verzorgt een training over de betekenis van macht, hoe het werkt en waarom het begrijpen van machtsprocessen zo belangrijk is voor het realiseren van duurzame maatschappelijke veranderingen.

Voor alle activiteiten geldt dat ze gratis zijn. Alleen voor de training wordt een bijdrage van 20 SRD gevraagd. Studenten hebben op vertoon van collegekaart gratis toegang tot de training. Wel dient een ieder zich te registeren voor de training via Stichting Projekta. projekta@sr.net of tel. 439925/ 439924. Uiterlijke registratiedatum: maandag 5 november. .

Thema democratiemaand 2012: Actieve Burgers

In de vijfde editie van de Democratiemaand staan Actieve Burgers centraal. De kwaliteit van een democratie is afhankelijk van de inzet van betrokken en actieve burgers. Zij vormen de basis van een democratie.

Betrokken en actieve burgers bundelen mensen en werken samen met anderen aan een betere en rechtvaardige samenleving, waarbinnen iedereen erkend wordt. Ofwel ze werken, soms onbewust, aan het versterken en het behoud een democratische cultuur. Zij zijn geïnformeerd over hun rechten en verantwoordelijkheden en dragen deze uit. Zij dragen hun kennis en vaardigheden over aan anderen, zodat ook zij geïnformeerd zijn over hun rechten en verantwoordelijkheden en daarnaar kunnen handelen.

Actief burgerschap kan in vele vormen, van vrijwilligerswerk, deel zijn van een buurtvereniging, het actief deelnemen aan hoorzittingen van het decentralisatieprogramma (en volgen of de door de burgers gepresenteerde voorstellen inderdaad worden uitgevoerd) tot georganiseerd gezamenlijk stappen ondernemen om onze rechten, of die van andere mensen te beschermen.

Waarom democratiemaand?

De Internationale Dag van de Democratie, vallend op 15 september, werd in 2007 geproclameerd door de Verenigde Naties. Regeringen werden daarbij opgeroepen om nationale programma’s te ontwikkelen en uit te voeren voor het versterken van democratie in hun landen.

“Democratieën worden niet in een dag geboren, noch gemaakt in een jaar, en verkiezingen alleen maken geen democratie”, zegt VN secretaris generaal Ban Ki Moon. Democratie vraagt om een voortdurend en nauwgezet werken aan de realisatie ervan. In een duurzame democratische cultuur kennen de burgers hun rechten en verantwoordelijkheden. En als niet iedereen deze kent, dan moet dit door middel van educatie en informatie worden verspreidt. Daarom brengt Projekta elk jaar een maand lang dit thema onder de aandacht van alle Surinamers.

burgers maken democratie 1

5e Democratiemaand: Actieve Burgers. programma week 1

21 september, Internationale Dag van de Vrede

Elk jaar wordt de Internationale Dag van de Vrede wereldwijd herdacht. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft deze dag uitgeroepen als een dag voor het versterken van de idealen van vrede, zowel binnen als tussen alle landen en alle volkeren.

Het thema van dit jaar is "Duurzame Vrede voor een Duurzaam Toekomst". Dit thema is gekozen met het oog op de Rio+20 Klimaattop dit jaar. Daar benadrukten wereldleiders, het maatschappelijk middenveld, lokale overheden en de private sector hun politieke commitment voor duurzame ontwikkeling. 

Duurzame vrede is gestoeld op duurzame ontwikkeling. Vele conflicten ontstaan rondom natuurlijke hulpbronnen, zoals diamant, goud, olie, hout of water. Een goed beheer van deze natuurlijke hulpbronnen kan een sleutelrol spelen in het bouwen van duurzame vreden in vooral post-conflict samenlevingen. 

De Internationale Dag van de Vrede biedt mensen over de hele wereld een gemeenschappelijke datum om na te denken hoe zij allemaal kunnen bijdragen tot het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen.

Secretaris Generaal Ban Ki-Moon sprak de volgende verklaring uit op de Internationale Dag van de Vrede: 

"On the International Day of Peace, the United Nations calls for a complete cessation of hostilities around the world.

We also ask people everywhere to observe a minute of silence, at noon local time, to honour the victims – those who have lost their lives, and those who survived but must now cope with trauma and pain.

The theme of this year's observance is "Sustainable Peace for a Sustainable Future".

Armed conflicts attack the very pillars of sustainable development.

Natural resources must be used for the benefit of society, not to finance wars.

Children should be in school, not recruited into armies.

National budgets should focus on building human capacity, not deadly weapons.

On the International Day of Peace, I call on combatants around the world to find peaceful solutions to their conflicts.

Let us all work together for a safe, just and prosperous future for all."


Meer informatie over de Internationale Dag van de Vrede is hier te vinden.

Wet alléén onvoldoende voor corruptie aanpak

(uit De Ware Tijd)

door Agatha Castillo

14/09/2012

Paramaribo - "Ook al is de anti-corruptiewet er nog niet, je kunt nu al corruptie aanpakken. Er zijn duizenden dingen die nu al kunnen gebeuren als men serieus corruptie wil bestrijden." Daarmee bedoelt Sharda Ganga van Stichting Projekta niet dat de anti-corruptiewet onnodig is. Maar volgens haar lost de wet alléén, het probleem niet op. Een simpele maatregel die kan bijdragen aan corruptiepreventie bij bijvoorbeeld vergunningen, is dat procedures en processen duidelijk bekend zijn bij de burgers zodat deze weten waar zij aan toe zijn. Bewustwording Door de effectiviteit en efficiëntie van het overheidsapparaat aan te pakken, procedures vast te leggen en te standaardiseren worden al een heleboel corruptierisico’s aangepakt, vindt Projekta. "Maar procedures mogen nooit het werk stagneren." Daarnaast moet er veel meer aandacht worden besteed aan bewustwording over corruptie: "Vaak is men er niet van bewust dat zij een corrupte handeling plegen, omdat men bij corruptie vaak alleen denkt aan tyuku’s, maar niet aan vriendjespolitiek, of aan belangenverstrengeling". Projekta heeft de afgelopen maanden in opdracht van het Ministerie van Justitie en Politie trainingen verzorgd aan directies en afdelingshoofden van de Overheid, waarbij bewustwording over corruptie, en het herkennen van corruptierisico’s centraal stond. Cultuur "Corruptie is een maatschappelijk probleem", benadrukt Ganga het gaat daarbij niet alleen om de Overheid. “Het wordt bijna als normaal gezien dat je tyuku’s betaalt. Bij het tegengaan van corruptie is het belangrijk dat mensen die gevallen van corruptie melden beschermd worden. Daarom is bescherming van klokkenluiders noodzakelijk. Maar ook een Wet Openbaarheid van Bestuur, zodat er ook van buiten uit controle kan zijn op het bestuur. En, vult Rayah Bhattacharji van Projekta aan, een ombudsman zodat burgers hun klachten kunnen deponeren en laten onderzoeken. Plan Ganga gelooft er echt in dat elke regering die zegt corruptie aan te willen pakken dit ook echt meent. Maar de realiteit leert dat "men vaak niet beseft hoe ingrijpend men dan ook het eigen handelen zal moeten aanpakken, en hoe diepgaand men veranderingen zal moeten doorvoeren. Corruptie tegengaan is niet alleen een kwestie van de schoonmaakster en de loketbediende aanpakken.” Een nationaal corruptiepreventiebeleid is nodig om dit maatschappelijk probleem effectief aan te pakken, niet alleen een wet vult de deskundige verder aan. Enquêterecht Emile Wijntuin van de Progressieve Surinaamse Partij, PSV, gelooft dat met het aannemen van een enquêterecht veel duidelijkheid in algemeen beleid kan komen. De laatste keer dat deze wet besproken werd in De Nationale Assemblee is in 2005. Volgens de voormalige assemblee voorzitter moest slechts een administratieve handeling gepleegd worden. Dit is blijven liggen. Dit recht zou elke parlementariër instaat stellen onderzoek te kunnen doen waarbij een ieder verplicht kan worden om verantwoording af te leggen bij bijvoorbeeld begrotingen. “Voor het maken van de anti-corruptiewet zou het enquêterecht een goede basis betekenen”, bekrachtigt Wijntuin.-.

Internationale Dag van de Democratie 2012: de burger centraal

Democratie werd in 2007 geproclameerd door de Verenigde Naties. Regeringen werden daarbij opgeroepen om nationale programma’s te ontwikkelen en uit te voeren voor het versterken van democratie in hun landen.

Democratieën worden niet in een dag geboren, noch gemaakt in een jaar, en verkiezingen alleen maken geen democratie, zegt VN secretaris generaal Ban Ki Moon.  Ze vereisen voortdurend en nauwgezet werken.

In zijn boodschap zegt hij verder “Mensen willen geen autoritaire Staat met een menselijk gezicht. Ze willen rechten en kansen binnen een democratisch systeem van rechtsstaat, een actief maatschappelijk middenveld en een ondernemende particuliere sector, ondersteund door efficiënte en verantwoordelijke overheidsinstellingen.” Voor een democratische toekomst  is bescherming van de rechten van minderheden en kwetsbaren belangrijk, maar ook de gelijkheid van vrouwen. Want, zegt hij, vrouwen hebben recht op waarachtig zeggenschap in bestuur en besluitvorming.

Burgerschap: thema 5^e Democratiemaand Projekta

Het thema van de Internationale Democratiedag dit jaar is Democratie Educatie. Alle burgers van alle landen moeten hun rechten en hun verantwoordelijkheden begrijpen, wil er sprake zijn van duurzame democratische cultuur, zegt de VN voorman, die pleit voor invoering van democratie- educatieprogramma’s.

Dit thema sluit aan bij de vijfde editie van de Democratiemaand die Projekta in november organiseert, waarbij Burgerschap (Citizenship) centraal zal staan. Want  één factor die vaak over het hoofd wordt gezien als we praten over democratie is de rol van de burger zelf. De kwaliteit van onze democratie is ook afhankelijk van onszelf: de burgers. Democratie is onmogelijk als er geen betrokken, actieve burgers aan de basis daarvan staan.

Bij het begrip burgerschap (citizenship), denken we vaak alleen aan de legale status van personen in een land- maar democratisch burgerschap gaat over veel meer. Burgerschap gaat over hoe mensen samenkomen en samen handelen om de democratische cultuur te versterken en te behouden, en bijdragen aan een betere, rechtvaardigere samenleving. Het vereist dat burgers geïnformeerd worden, en zich laten informeren over de kwesties die ons zullen raken; en dat we samen betrokken zijn bij het zoeken naar oplossingen voor die kwesties.

Het grondidee van democratie is dat de gewone mensen een stem kunnen hebben in besluitvorming. Hoe die stem vorm wordt gegeven verschilt per land, en per type democratie. Maar geen enkele democratie kan zonder burgers die bewust, geïnformeerd en actief zijn. Actief burgerschap kan in vele vormen, van vrijwilligerswerk, deel zijn van een buurtvereniging , het actief deelnemen aan hoorzittingen van het decentralisatieprogramma (en volgen of de door de burgers gepresenteerde voorstellen inderdaad worden uitgevoerd) tot georganiseerd gezamenlijk stappen ondernemen om onze rechten, of die van andere mensen te beschermen. Want wij zijn ook zelf verantwoordelijk voor de garantie van onze rechten en vrijheden.

Essentiële elementen

In 2002 publiceerde de Mensenrechtencommissie van de VN een aantal essentiële elementen voor democratie, zoals respect voor de rechten en fundamentele vrijheden van mensen, vrijheid van vereniging, van meningsuiting en opinievorming; de uitoefening van macht in overeenstemming met de beginselen van de rechtsstaat; periodieke vrije, geheime en eerlijke verkiezingen met algemeen kiesrecht ; een pluralistisch stelsel van politieke partijen en organisaties, scheiding der machten en onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, transparantie in en verantwoording van het openbaar bestuur en vrije en onafhankelijke media. Projekta nodigt u uit om op de Dag van de Democratie stil te staan bij de staat van deze democratische elementen in Suriname, en bij uw eigen bijdrage aan de beleving van democratie in ons land.

"Als landsdienaar zijn wij de ambassadeurs van de Surinaamse Overheid”

Zo citeerde een deelnemer uit de draft Gedragscode voor Landsdienaren, die door deelnemers van de training ‘Corruption Awareness’ is gemaakt als deel van hun eindopdracht. Samen met de draft brochure “Wat een Landsdienaar Moet Weten”, werd deze Gedragscode gepresenteerd aan het breder publiek tijdens de afsluiting en certificaatuitreiking van de training. Deze training werd verzorgd door Projekta, in opdracht van het Ministerie van Justitie en Politie.

Projekta overhandigde deze twee producten via de directeur van Justitie en Politie, mw. mr. Inez Huijzen - Sedney, aan de Minister van Binnenlandse Zaken, drs. Soewarto Moestadja. De Directeur gaf aan heel blij te zijn met de documenten, vanwege de ‘ownership’ die daaraan ten grondslag lag: 30 afdelingshoofden van 15 Ministeries werkten hieraan. Ook spoorde zij de deelnemers aan om de tools die zij tijdens de training van Projekta aangereikt hebben gekregen, ook daadwerkelijk toe te passen in de praktijk.

De gepresenteerde draft Gedragscode moet bijdragen om de integriteit binnen de Overheid te bevorderen, omdat het probeert vast te leggen welk gedrag wordt verwacht van een landsdienaar. Daarin zijn kernwaarden zoals dienstbaarheid, algemeen belang, inzet, teamgeest, respect en non-discriminatie aangegeven. Daarnaast zijn er gedragsregels opgesteld over de werkhouding, communicatie, verantwoordelijkheid, verantwoording, het aanvaarden van relatiegeschenken, het uitoefenen van nevenfuncties, en het omgaan met vertrouwelijke informatie.

Download de draft Gedragscode in PDF-format hier.

Het tweede product dat werd gepresenteerd, was de draft brochure “Wat een Landsdienaar Moet Weten”, waarin op een heldere manier antwoord wordt gegeven op de meeste gestelde vragen over personeelszaken. Een overheidsbreed tekort aan duidelijke en eenduidige uitleg en interpretatie van de Personeelswet (en aanverwante regels) was namelijk door de trainees onderkend als een obstakel voor corruptiepreventie.

Download en lees de brochure hier.

Met het aanbieden van deze producten aan de Minister van Binnenlandse Zaken wil Projekta ook de resultaten van de training verduurzamen en praktisch toepasbaar maken. De bedoeling is dat de draft producten worden opgepakt door de Overheid en er uiteindelijk officiële versies van zowel de Gedragscode als de brochure Personeelswet worden geproduceerd - de basis is immers al gelegd.

De Minister van Binnenlandse Zaken beklemtoonde in zijn afsluitingstoespraak de noodzaak en relevantie van dergelijke praktische tools voor het bevorderen van integriteit en verbeteren van het personeelsbeleid binnen de overheid. Hij onthulde ook dat de herziening van de Personeelswet in een ver gevorderd stadium is, en benadrukte de centrale rol van het Ministerie bij het formuleren van beleid ten aanzien van integriteitschendingen in de publieke sector. Hij gaf aan dat Projekta middels deze training en de documenten die hieruit zijn voortgekomen, aansluit op de beleidsmaatregelen van overheidswege. Er is dus ook een rol weggelegd voor NGO’s zoals Projekta in de preventie en bestrijding van corruptie. Hierbij sloot hij zich aan bij de eerdere woorden van de Directeur van Justitie en Politie, die stelde: “Corruptiebestrijding is een zaak van ons allemaal. Samen staan we sterk.”

 

Projekta verzorgde de Corruption Awareness Training for Heads of Department in the Public Sector” in opdracht van het Ministerie van Justitie en Politie. De training was onderdeel van het project ‘Support for Implementing the Policy Plan for Protection of Legal Rights and Safety – Legal Protection and Human Rights, and Anti-Corruption’, welke is getekend tussen de regering en de UNDP in Suriname. Binnen dit project verzorgde Projekta eerder al trainingen voor mediawerkers (2010) en voor directeuren en onderdirecteuren van de Overheid (in juni 2012).


De 30 deelnemers die een certificaat ontvingen, geven leiding aan diverse cruciale afdelingen binnen de overheid, waaronder Interne Controle, Personeelszaken, Begrotingszaken, en Financiële Zaken. Tijdens de training, kregen zij kennis en vaardigheden mee voor het herkennen en analyseren van corruptierisico’s op hun specifieke vakgebieden, en voor het managen van deze risico’s.